کد خبر: ۴۰۷۰۶۰۳

تاریخ: ۲۲ تير ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۲

سخنرانی‌های دومین کنفرانس پژوهش‌های نشر/ ۳

پاپی: کپی‌رایت از آغاز گردآوری منابع انجام شود

«تحلیلی بر کپی‌رایت منابع منتشر شده در کتابخانه‌های ایران» عنوان سخنرانی زینب پاپی سومین سخنران پنل اول در دومین کنفرانس پژوهش‌های نشر بود.

دومین کنفرانس پژوهش‌های نشر امروز چهارشنبه ۲۲ تیر، به همت انتشارات جهاد دانشگاهی در سالن ایرج افشار کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران افتتاح شد. در این کنفرانس در مجموع 17 سخنرانی ارائه می‌شود که خبرگزاری ایکنا گزارش مشروح آنها را به ترتیب ارائه کرده است.

«تحلیلی بر کپی‌رایت منابع منتشر شده در کتابخانه‌های ایران» عنوان سخنرانی زینب پاپی استادیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و سخنران سوم پنل اول دومین کنفرانس پژوهش‌های نشر است که در ادامه آمده است.

زینب پاپی، استادیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با ارائه‌ مقاله‌ای با عنوان «تحلیلی بر کپی‌رایت منابع منتشر شده در کتابخانه‌های ایران» بیان کرد: مسئله‌ کپی‌رایت یکی از مسائل مبتلا به منابعی است که در اختیار کتابخانه‌ها قرار داده می‌شود  و این موضوع از دغدغه‌های ناشران است.

وی در رابطه با دسته‌های منابع بیان کرد: منابع دسته‌های مختلفی دارند از جمله منابع «منتشر شده» نظیر پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها که شامل حق نشر می‌شوند. کتاب‌ها و کتابخانه‌ها از طرق مختلف کتاب‌ها را تهیه و گردآوری می‌کنند و در نهایت در اختیار کاربران می‌گذارند. پیشنهاد ما در این مقاله این است که از همان ابتدا که گردآوری منابع انجام می‌شود مسئله‌ کپی‌رایت آن نیز در نظر گرفته شود.

پاپی در رابطه با پرسش‌های اصلی این پژوهش گفت: در این مقاله دو پرسش داشتم اول اینکه وضعیت کپی‌رایت منابع منتشر شده در کتابخانه‌های ایران به چه شکل است و مسئله دوم هم ارائه‌ راهکاری به کتابخانه‌ها برای ساماندهی وضعیت منابع است.

این پژوهشگر با تأکید بر اینکه حقوق مادی و حقوق معنوی ناشران و پدیدآورندگان باید بطور کامل در کتابخانه‌ها رعایت شوند ادامه داد: مدت حمایت‌ کپی‌رایت از اثر، ۵۰ سال پس از مرگ پدیدآور است و در صورتی که مؤلف وارثی نداشته باشد تبدیل به منابع عمومی می‌شود. برخی منابع در کتابخانه‌ها هستند که شامل این قاعده می‌شود اما به دلیل بی اطلاعی مانند سایر منابع با آنها برخورد می‌شود.

پاپی در پایان گفت: آیین‌نامه‌های کتابخانه‌های مختلف داخلی و خارجی را بررسی کردم تا با توجه به شرایط کشور خودمان به راهکارهایی برای این مقوله در ایران برسم. یکی دو مورد از راهکارهایی که پیشنهاد کرده‌ام این است که وضعیت حقوق مادی و معنوی هر اثر در اطلاعات منبعی که وارد نرم‌افزار شده است ذکر شود؛ به صورتی که در هنگام جست‌وجو در پرتال کتابخانه‌ مورد نظر به فرد نشان داده شود. راهکار دیگر ورودی کتابخانه‌ها و فراهم‌آوری منابع کتابخانه‌ها، فرم پیشنهادی ثبت منابع کتابخانه‌ای است که طبق آن وضعیت کپی‌رایت منابع کتابخانه‌ای ثبت شود.