کد خبر: ۴۰۷۲۰۷۴

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۱ - ۱۲:۰۳

آینده‌پژوهی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

آینده دیگر با ثبات نیست، بلکه تبدیل به یک هدف منفرد و متحرک شده است، دیگر نمی‌توان از رفتار گذشته به یک برآورد و تخمین صحیح رسید.

زهرا ایروانی، دکترای علوم سیاسی پژوهشکده انقلاب اسلامی در یادداشتی نوشت؛

همانگونه که در مقدمه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تأکید شده طراحی الگو با استفاده از نتایج مطالعات و تحقیقات لازم و طبق رویکردی ترکیبی و با فرایندی منسجم انجام شده است. در این فرایند، نخست مبانی نظری الگو تدوین و بر همه بخش‌ها حاکم شد. سپس آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی، آینده‌های قابل تصور را تبیین و آینده مطلوب را با ویژگی آرمان‌گرایی و کارآمدی توأمان، هدف گرفت. در واقع الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت توجه ویژه‌ای به آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی داشته است.

پاراگراف سوم افق پنجاه ساله الگو نیز به آینده انقلاب اسلامی در حوزه سیاسی پرداخته و پیش‌بینی کرده در آن هنگام، ایران «از تداوم رهبری فقیه عادل، شجاع و توانمند و ضمانت کافی برای سیاست‌ها و قوانین و نظام‌های مبتنی بر اسلام در چارچوب مردم‌سالاری دینی برخوردار است و همچنان با اتکا به آرای عمومی از رهگذر مشارکت آزادانه مردم در انتخابات، دور از تهدید ثروت و قدرت و با بهره‌گیری نظام‌مند از مشورت جمعی نخبگان و نظارت مردم، با کارگزارانی امین و توانا اداره می‌شود و با قدرت کامل برای پاسداری و دفاع بازدارنده از عزت و حاکمیت و استقلال و مصالح و منافع ملی، امنیت همه‌جانبه و تمامیت ارضی خویش را پاس می‌دارد و برترین نقش را در وحدت و اخوت اسلامی و ثبات منطقه‌ای و صلح عادلانه جهانی بر عهده دارد». هم‌چنین در یکی از تدابیر سند الگو به «حفظ و تقویت مردم‌سالاری دینی بر پایه ولایت فقیه از رهگذر گسترش مشارکت مردم و نخبگان در اداره کشور و افزایش کارآمدی نظام» تأکید کرده است.
در تبیین این موضوع رساله‌ای در مقطع دکتری با عنوان «آینده‌پژوهی گفتمان انقلاب اسلامی ایران» نویسنده در رشته علوم سیاسی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی تدوین شده. با این توضیح که گفتمان‌ها به مثابه چارچوب فکری هر سیستمی در مسیر به سمت آینده مرجح آن سیستم نقش به سزایی دارند. از این روی تداوم و پویایی گفتمان انقلاب اسلامی نقش تعیین کننده‌ای در سرنوشت عینیت تحقق یافته خویش یعنی نظام جمهوری اسلامی ایران دارد.
پیچیدگی و عدم قطعیت مسائلی غیرقابل اجتناب هستند و چالش‌های اصلی فراروی موضوعات مختلف می‌باشند. آنچه که برای بقای بلندمدت سیستم‌ها و نهاد‌ها اساسی و مهم است، توانایی شناسایی تغییر و واکنش نشان دادن به آن قبل از رقبای خود است.
از این رو، هدف اصلی پژوهش واکاوی سناریو‌های احتمالی گفتمان انقلاب اسلامی ایران در افق ۲۵ سال آینده می‌باشد.