کد خبر: ۴۰۷۴۶۱۷

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۳۲

معروف‌های فراموش شده/ 1

امر به معروف در منفورترین حلال

اگر یکی از اعضای خانواده شما در آستانه طلاق دادن همسر خود است و می‌دانید این طلاق حتماً محقق خواهد شد، بهترین امر به معروف توصیه به پسر برای پرداخت حقوق زن و رفتاری است که طبق آیات قرآن از فشار روانی ناشی از طلاق بکاهد.

با آغاز ماه محرم، هفته احيای امر به معروف و نهی از منكر نیز آغاز شده است؛ البته همه به خوبی می‌دانیم که امر به معروف و نهی از منکر یکی از فروع دین است و آشنایی با ابعاد و نحوه عمل به این واجب دینی بر هر مسلمانی واجب است و آن را به هیچ هفته یا دهه‌ای نمی‌توان محدود کرد.

خبرگزاری ایکنا بنابر رسالت تبلیغی خود درصدد است طی این دهه به برخی از مباحث مهمی که مورد تأکید تعالیم اسلامی بوده و امر به معروف در این زمینه می‌تواند به رشد و تعالی فرد و جامعه کمک کند، بپردازد.

بسیاری از معروف‌هایی که در قرآن به آنها امر شده و مصداق مسلم امر به معروف هستند، نه تنها برای عموم مردم ناشناخته هستند بلکه بسیاری در مواجهه با آنها برخلاف دیدگاه اسلام و نص صریح قرآن امر به مکروه می‌کنند.

یکی از این معروف‌های مهم مطرح در قرآن که به آن امر شده در خصوص بانوانی است که طلاق داده می‌شوند. خداوند در آیه 241 سوره بقره به صورت کاملاً واضح و آشکار دستور می‌دهد که مردان، زنانی را که طلاق می‌دهند را به چیزی بهره‌مند کنند، که این کار سزاوار مردم پرهیزکار است و می‌فرماید: «وَلِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ؛ و فرض است بر مردان پرهيزگار كه زنان طلاق داده شده را بشايستگى چيزى دهند».

«در آيات قبل از این آیه در قرآن، نحوه‌ پرداخت مهريه به زنان طلاق داده شده، قبل از آميزش و بعد از آن بيان شده است. اين آيه يا در مورد كسانى است كه در ضمن عقد، مهريه آنان مشخص نشده و قبل از آميزش طلاق داده مى‌شوند و يا يک سفارش عاطفى و اخلاقى براى تمام موارد طلاق است كه علاوه بر پرداخت تمام يا نصف مهريه، هديه‌اى جداگانه براى جبران ناراحتى‌ها و دل‌شكستگى‌هاى زن، از سوى شوهر به آنها پرداخت شود.

البته اين يک دستور اخلاقى و استحبابى است كه سزاوار است متقين و پرهيزکاران آن را مراعات کنند.

به هر حال از جلمه‌ «حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ» در آيه 236 سوره بقره، «حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ» در آیه 241 سوره بقره و «لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ» آيه 237 سوره بقره مى‌توان توجه مخصوص اسلام را درباره‌ حفظ حقوق و عواطف زنان مطلقه بدست آورد. (جلد 1 طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن- صفحه 376).

حال وضعیت جامعه ایران را که به شدت دچار منفورترین حلال خدا هست و طبق آمارها از هر سه ازدواج یک ازدواج به طلاق منجر می‌شود را در خصوص مهریه ببینید. میزان طلاق و متعاقب آن درگیری‌های قانونی مرتبط با آن به حدی افزایش یافته که متأسفانه بسیاری از خانواده‌ها از آگاهی و اطلاعاتی که در زمینه طلاق و نحوه پرداخت مهریه کسب کرده‌اند، برای امر به منکر سایر خانواده‌‌ها استفاده می‌کنند.

در اسلام و عرف جامعه طلاق مسئله خوشایندی نیست و امری مکروه تلقی می‌شود. حتی در خصوص طلاق گفته شده که منفورترین حلال اسلام طلاق است؛ اما همین طلاق منفور نیز اصول اسلامی، اخلاقی و انسانی بسیاری دارد که باید به آنها توجه شود تا طرفین در مواجهه با طلاق کمترین آسیب روانی را ببینند.

متأسفانه خانواده‌ها در تلاش هستند هنگام طلاق بیشترین آسیب را به طرف مقابل وارد کرده و در کنار مقصر جلوه دادن دیگری برای طلاق، از هر روشی برای عدم پرداخت مهریه و یا پرداخت حداقلی آن استفاده کنند و گاهی توصیه‌های خانواده پسر و راهکارهایی که برای عدم پرداخت مهریه ارائه می‌کنند به شدت ظالمانه و عمیقاً امر به منکر است در حالی که توصیه اسلام خوب زندگی کردن و یا خوب طلاق گرفتن است: «فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ؛ پس بخوبى نگاهشان داريد يا بخوبى آزادشان كنيد» (آیه 231 سوره بقره).

همچنین اسلام به مردانی که آنها را متقین و محسنین توصیف کرده، توصیه می‌کند که حتماً بانوان را با هدیه‌ای که موجب خرسندی آنها شده و ناراحتی ناشی از طلاق را کاهش می‌دهد، بهره‌مند کنند. امر به معروف در هنگام طلاق نیز همین است که مردان بهترین رفتار را هنگام طلاق داشته و بدون وارد کردن آسیب‌های بیشتر به همدیگر طلاق بگیرند و زنان را با هدیه‌ای بهره‌مند کنند.

این توصیه باید هنگام طلاق توسط خانواده پسر در قالب امر به معروف بیان شود.