کد خبر: ۴۰۷۴۸۵۹

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۲۳:۲۵

با تحولات جدید عراق

از اشغال دوباره پارلمان عراق تا درخواست نقش‌آفرینی مرجعیت

درحالی که با معرفی محمد شیاع السودانی از سوی چارچوب هماهنگی به عنوان نامزد پست نخست وزیری، افکار عمومی انتظار برگزاری جلسه پارلمان در روز شنبه می‌کشید،‌ یورش طرفداران مقتدی صدر به منطقه سبز و اشغال دوباره ساختمان پارلمان،‌ تشکیل جلسه پارلمان میسر نشد.

به گزارش ایکنا،‌ منابع سیاسی عراقی در واکنش به تحولات چند روز گذشته و ناآرامی‌هایی که از سوی جریان صدر ایجاد شده،‌ بر این باورند که مقتدی صدر تصمیم گرفته است تا به جای مجرای قانونی و سیاسی، با اردوکشی خیابانی به خواسته‌های خود دست یابد، اما کمیته‌ هماهنگی شیعیان نیز قصدی برای عقب‌نشینی ندارد و همچنان بر روی گزینه «محمد شیاع السودانی» برای نخست‌وزیری اصرار دارد.

در این راستا احزاب سیاسی در عراق منتظر برگزاری جلسه پارلمان برای آغاز روند سیاسی جدید و انتخاب رئیس‌جمهور و معاون رئیس پارلمان بودند، اما جریان صدر دوباره در اقدامی خلاف قانون، طرفدارانش را به تظاهرات دعوت و فضای بغداد را متشنج و آشوب‌زده کرد.

روزنامه لبنان الاخبار نوشت: چهارشنبه هفته گذشته (پنجم مرداد) وقتی که آشوب‌گران حامی مقتدی صدر در اعتراض به معرفی «محمد شیاع السودانی» برای پست نخست‌وزیری به پارلمان یورش برده و سپس از آن خارج شدند، مقتدی صدر از این یورش به منزله پیامی به «مفسدین» و «انقلاب اصلاح و نفی ظلم و فساد» تعبیر کرد.

در این راستا منابع نزدیک به صدر در گفت‌و‌گو با الاخبار با بیان اینکه نمی‌توان جریان صدر را از معادلات سیاسی عراق خارج کرد، مدعی شدند: کسانی که به دنبال چنین اتفاقی هستند، زیان خواهند دید و خروج نمایندگان صدر از پارلمان به این معنا نیست که ما فضا را برای گسترش نفوذ و افزایش قدرت نیروهای فاسد سیاسی رها کرده‌ایم.

این منابع افزودند: هدف این است که یک جریان فشار مردمی با حضور همه طیف‌ها از جمله جریان صدر برای تعدیل موازنه نیروهای سیاسی در کشور پس از خروج نمایندگان صدری از پارلمان تشکیل شود.

از سوی دیگر گروه‌های سیاسی (چارچوب هماهنگی شیعیان) در حال بررسی و تحلیل پیام و اهداف مقتدی صدر در یورش به منطقه سبز و پارلمان هستند. گروه‌هایی که تلاششان برای معرفی السودانی به عنوان نخست‌وزیر با اولین آزمون خیابانی از سوی حامیان مقتدی صدر مواجه شده است.

همراهی دولت الکاظمی با هواداران معترض صدر

در این راستا، منابع سیاسی نزدیک به گروه‌های سیاسی شیعه به روزنامه الاخبار لبنان گفتند که ورود هواداران مقتدی صدر به منطقه سبز با آن همه استحکامات و فرو ریختن دیوار اطراف منطقه سبز و عبور از مراکز ایست و بازرسی و موانع امنیتی و سپس حرکت مستقیم به سمت ساختمان پارلمان، بدون اینکه با ممانعت و مقاومت نیروهای امنیتی مواجه باشند، نشان دهنده هماهنگی میدانی میان جریان صدر و دولت پیشبرد امور به ریاست مصطفی الکاظمی است تا جلوی تشکیل دولت از سوی چارچوب هماهنگی شیعیان را بگیرند.

به گفته عراقی‌ها، به نیروهای امنیتی دستور رسیده بود که هیچ مقاومتی نکرده و اجازه ورود معترضان به پارلمان را بدهند.

به گفته آن‌ها تصمیم مقتدی صدر برای کشاندن هوادارانش به خیابان پس از اینکه نمایندگانش را از پارلمان خارج کرد، برای این هدف بود تا چیزی را که در پارلمان به دست نیاورده بود را در کف خیابان به دست آورد.

همین منابع در ادامه گفتند مقتدی صدر به این ترتیب تلاش می‌کند تا «چارچوب هماهنگی شیعیان» را از پیشبرد کاندیداتوری السودانی منصرف کرده و دولت موقت به ریاست الکاظمی را تا زمانی که ممکن است با توجه به مشغله‌های آمریکا در شرایط جنگ اوکراین و بحران انرژی حفظ کند.

به گفته این منابع نزدیک به کمیته هماهنگی شیعیان، از آن‌جایی که مقتدی صدر مطمئن است که تهران به دنبال جنگ شیعی-شیعی نیست و شرایط فعلی را به چنین جنگی ترجیح می‌دهد، از آن رو دست به چنین تنش‌آفرینی زده است.

در این راستا، صدری‌ها جریان بازی با حاصل جمع صفر را پیش کشیده‌اند، به این معنا که به دنبال تفاهم و معادله برد-برد نیستند، بلکه دیگر گروه‌ها را در برابر دو گزینه قرار داده‌اند، یا اینکه انتخابات بار دیگر برگزار شود یا اردوکشی خیابانی و تنش همچنان پابرجا بماند.

به گفته منابع نزدیک به کمیته هماهنگی شیعیان، چنین راهبردی از سوی جریان صدر نشان از این دارد که این گروه هیچ پایبندی به منافع ملی ندارد و به قیمت آشوب و حتی کشیده شدن عراق به سمت جنگ داخلی، حاضر شده است اردوکشی خیابانی را در دستور کار خود قرار دهد.

الاخبار در ادامه به نقل از منابع نزدیک به مقتدی صدر نوشت:‌ مقتدی صدر بر خلاف رقبایش در کمیته هماهنگی مشکلی با گذر زمان ندارد و از این رو تلاش می‌کند تا به هیچ وجه در راستای کاهش بحران کوتاه نیاید و به همین دلیل در خلال یورش به پارلمان مخالفت خود را با گزینه السودانی اعلام کرده و سعی می‌کند تا روند جدیدی را در کشور بنا بگذارد که در آن عنصر خیابان نقش اصلی را بازی می‌کند.

به خصوص اینکه رقبای صدر نیز پیش از این با گزینه وی یعنی محمد جعفر الصدر برای نخست‌وزیری با این عنوان که او جهت‌گیری آمریکایی-انگلیسی دارد، مخالفت کرده بودند.

اما منابع نزدیک به کمیته هماهنگی شیعیان نظر متفاوتی دارند، به عقیده آن‌ها اتفاقات منطقه سبز نشان داد که جریان صدر دیگر ابزارهای سیاسی خود را برای رسیدن به خواسته‌هایش از دست داده است.

در آخر به نوشته الاخبار، منابع سیاسی در عراق پیش‌بینی می‌کنند که آرامش بار دیگر به صحنه سیاسی این کشور باز گردد و گروه‌های سیاسی تماس‌ها برای تکمیل هماهنگی‌ها برای گذار به مرحله‌ آتی را از سر بگیرند.

این منابع تأکید کردند که علی‌رغم اردوکشی خیابانی مقتدی صدر، اما کمیته هماهنگی شیعیان همچنان روی گزینه السودانی برای پست نخست‌وزیری اصرار دارد و تقریبا همه گروه‌های سیاسی شیعه به جز جریان صدر با نخست‌وزیری وی موافق هستند؛ شخص السودانی نیز تمایلی برای کناره‌گیری و مغلوب واقع شدن در برابر فشار جریان صدر را ندارد.

درخواست دبیر کل سازمان ملل از گروه‌های سیاسی عراقی

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل احزاب عراقی را به کاهش تنش و خودداری از اعمال خشونت‌آمیز توصیه کرد. فرهان حق سخنگوی دبیر کل سازمان ملل گفت، گوترش اعتراضات عراق را که چندین مجروح بر جای گذاشته است با نگرانی دنبال می‌کند.

این مقام سازمان ملل افزود: آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز از حقوق اساسی است که همواره باید مورد احترام قرار گیرد.

سخنگوی گوترش از احزاب و فعالان عراقی درخواست کرد از اختلافات عبور کرده و از طریق گفت‌وگوی جامع و مسالمت‌آمیز، یک دولت ملی موثر را تشکیل دهند.

علاوه بر گوترش سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تحولات جاری در عراق بیانیه صادر کرد و خواستار خوشتنداری همه طرف‌ها در عراق شده است.

در بیانیه آمده است: اتحادیه اروپا درباره تظاهرات جاری و تشدید احتمالی آنها در بغداد نگران است. ما از همه طرف‌ها می‌خواهیم برای جلوگیری از خشونت بیشتر، خوشتنداری کنند.

مقتدی صدر: فرصتی طلایی به دست آمده

سید مقتدی صدر، رهبر جریان صدر عراق بعد از ظهر امروز یکشنبه، حضور آشوب‌طلبانه طرفدارانش در پارلمان عراق را انقلاب مسالمت‌آمیز و فرصتی طلایی توصیف کرد.

وی با انتشار پیام گفت: انقلاب مسالمت‌آمیزی که منطقه سبز بغداد را آزاد کرد، فرصت طلایی برای تمامی کسانی است که آتش ظلم و تروریسم، فساد، اشغالگری و وابستگی آنان را سوزانده است.

صدر افزود: همه آرزوی من این است که فاجعه از دست رفتن نخستین فرصت طلایی سال ۲۰۱۶ تکرار نشود. بله، این یک فرصت دیگر برای از بین بردن تاریکی، فساد، انحصار قدرت، وابستگی به خارج و فرقه‌گرایی است که از زمان اشغال آن تا به امروز، بر روی سینه عراق چنبره زده است.

رهبر جریان صدر بدون هیچ اشاره‌ای به تأثیرات منفی آشوبگران حامی این جریان بر آینده سیاسی عراق، ملت عراق را مسئول دانست و ادعا کرد که بین عراق سرافراز و عراق وابسته‌ که در آن افراد فاسد و دنباله‌رو حکومت می‌کنند و تحت تأثیر شرق و غرب قرار دارند، یکی را انتخاب کند.

وی همچنین از عشایر و نیروهای امنیتی خواست که به طرفدارانش که وی آنان  را انقلابیون نامید، بپیوندند و مدعی شد: اگر فرصت را از دست دادید، مرا سرزنش نکنید؛ زیرا من شما را به چیزی دعوت می‌کنم که به صلاح خودتان و نجات میهنتان است.

درخواست نقش‌آفرینی مرجعیت

درحالی که اقدامات مقتدی صدر و همراهی او با طرفدارانش در ایجاد آشوب در منطقه سبز و اشغال پارلمان،‌ واکنش گروه‌های مختلف را درپی داشته است،‌ عقیل الردینی، از رهبران ائتلاف نصر تأکید کرد که شرایط فعلی عراق نیازمند مداخله مرجعیت دینی برای پشت سر گذاشتن بحران جاری است.

وی با بیان اینکه بحران کنونی و تشدید تنش‌هایی که در حال وقوع است، نیازمند شروع گفت‌وگو میان همه جناح‌های سیاسی برای رسیدن به راه حل‌های مناسب است، تاکید کرد: شرایط فعلی بسیار خطرناک بوده و نیازمند یک موضع‌گیری جدی ملی از سوی همه جناح‌های سیاسی است.

این عضو ارشد ائتلاف نصر ادامه داد: بحران سیاسی بر جامعه سایه افکنده است و ما شاهد تشدید مشکلات اجتماعی و اقتصادی هستیم و مردم عراق امیدوارند که این مشکلات توسط سیاستمداران حل و فصل شود.