کد خبر: ۴۰۷۶۰۸۴

تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۵۲

مکتوب محرم / کتاب آه

مقتلی مناسب مخاطب امروز + فیلم

«کتاب آه» بازخوانی و ویرایش مقتل «نفس‌المهموم» است که نویسنده آن روایت ادبی و زبان سنگین این مقتلِ راوی حادثه عاشورا را به شکل روان، ساده و مختص عموم مخاطبان درآورده است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، آنچه که ما امروز و بعد از قرن‌ها از واقعه عاشورا به‌ عنوان یک حقیقت مهم تاریخی می‌دانیم، مرهون بیان و قلم راویان و کاتبانی است که از همان سال 61 هجری قمری تا به امروز این واقعه را سینه به سینه و نسل به نسل منتقل کرده‌اند.

درحقیقت در بازخوانی روایت و کشف حقیقت ماجرای نهضت عاشورا، مقتل‌ها مهم‌ترین اسناد ماندگار حماسه‌سازی امام حسین(ع) و یاران باوفایش هستند و در این میان مقتل «لُهوف» سیدبن‌طاووس و مقتل «نفس المهموم» مرحوم حاج شیخ عباس قمی دو مقتلی هستند که اهل تشیع به دلیل روایت تحریف نشده و وجود کمترین خطا در بازتاب حقیقت عاشورا بر آن‌ها تاکید می‌کنند.

از بین این دو مقتل «نفس‌الهموم» مرحوم حاج شیخ عباس قمی(ره) متاخرتر و روایی‌تر است و در ۵ باب و یک خاتمه اغلب نقل‌های صحیح و مقاتل و کتب تاریخ را در خود گرد آورده و جز به جز حادثه شهادت حسین‌بن‌علی‌(ع) را از شش ماه پیشتر تا روز حادثه عاشورای حسینی ثبت کرده است.

نحوه سیر کاروان اسراء به شام و احتجاجات امام‌سجاد(ع) با اهل شام، عزاداری مخلوقات بر حضرت حسین(ع)، ذکر فرزندان و زوجات آن حضرت و فضل زیارت قبر شریف ایشان و ستم خلفا بر مزار مطهر حضرت از دیگر مواردی است که شیخ عباس قمیدر نفس‌الهموم به آن پرداخته است.

شرح قیام توابین در سال۶۵ و قیام مختار و انتقام‌گیری او از قاتلان شهدای کربلا و ازجمله عمر سعد و عبید‌الله‌بن زیاد هم آخرین بخش کتاب است.

یاسین حجازی، منتقد ادبی، نویسنده و پژوهشگر متون دینی با نظر به اهمیت «نفس‌الهموم» در کتاب «آه» به بازخوانی ترجمه فارسی پرداخته و تلاش کرده تا با استناد به شیوه وفادارانه، زبان و ادبیات سنگین منبع و مرجع خود را به‌گونه‌ای برای مخاطب امروزی روان و ساده کند که او به جای پناه بردن به منابع نامعتبر، پاسخ پرسش‌های ذهنی خود در سببیت و چرایی نهضت اباعبدالله(ع) را از منابع متقن جست‌وجو کند.

درواقع «کتاب آه» روایت ادبی و زبان سنگین این مقتلِ راوی حادثه عاشورا را به شکل روان، ساده و مختص عموم مخاطبان درآورده و به‌ نوعی مقتلی مناسب مخاطب امروز شکل داده است.

نویسنده در «کتاب آه» در مواجهه با متن چندپاره، متکثر و گاه روایت زمانی متخلل مقتل نفس‌المهموم؛ تلاش کرده با چینش دقیق روایت‌های درهم تنیده آن مقتل برای مخاطب امروزی، خط سیر داستانی از مرگ معاویه تا وقایع بعد از عاشورا در طی بازه زمانی مشخص از بیعت مردم با یزید بن معاویه تا بازگشت خاندان حسین بن علی(ع) به شهر مدینه را به مخاطب ارائه دهد.

حجازی در مقدمه کتاب «آه» می‌نویسد:

«کتاب‌هایی که برای ارائه یک تصویر یا چند خط از یک نامه، کلی سلسله اسناد و توضیح و تحلیل و تعلیقه برای خواننده ردیف می‌کنند، هم به او اجازه نمی‌دهند کولاژ خود را خودش کامل کند و هم بعضی وقت‌ها حوصله‌اش را سر می‌برد که تا انتها بخواندشان و از روی صفحاتی نخوانده نگذرد.

این‌طوری‌هاست که تا بوده کتاب‌های این‌چنینی قیافه‌های خشک و جدی داشته‌اند و مفروض خوانندگان این بوده که وصالی سخت و کند و دیر می‌دهند و نا‌خودآگاه ترسیده‌اند از اینکه سراغشان بروند.

این شاید برجسته‌ترین دلیل ناشناخته ماندن کتاب‌هایی نظیر «نفس‌الهموم» است.

{$sepehr_media_2594583_400_300}

حجازی در جای دیگر نوشته است:

«من در این بازخوانی، خط حادثه را پررنگ کردم و به ترتیب و توالی وقوع حادثه‌ها دقت کردم و گشتم آدم‌هایی را که اسمشان در اول حادثه یک چیز بود و در اثنای حادثه یک چیز و در انتها یک چیز دیگر، یکی کردم و نقل‌های پراکنده در جای جای کتاب را تجمیع کردم و رد نقل‌هایی را که با هم نمی‌خوانند، در کتاب‌های دیگر گرفتم تا نقل معقول‌تر و مشهودتر را بیاورم و تاریخ‌ها را همخوان کردم.»

کتاب «آه» با زیرعنوان «بازخوانی مقتل حسین‌بن علی(ع)» به قلم یاسین حجازی در 580 صفحه توسط انتشارات جام‌طهور چاپ و روانه بازار کتاب شده است.