کد خبر: ۴۰۷۶۳۴۲

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۱:۲۷

مکتوب محرم/ ماه به روایت آه

پنجره‌ای نو برای نگاه به قمر بنی‌هاشم(ع)

«ماه به روایت آه» روایتی از زندگانی و شخصیت حضرت ابوالفضل العباس (ع) – ماه بنی هاشم – است که نویسنده کوشیده تا از زبان دوازده راوی، ناگفته‌هایی از قبل و بعد از شهادت پرچمدار کربلا را با امانتداری، پایبندی به مستندات تاریخی و روایی و پرهیز از اغراق، روایت کند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، بی‌شک یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین شخصیت‌های حاضر در کربلا و واقعه عاشورا حضرت اباالفضل‌العباس(ع) است. او که هم برادر و هم علمدار سپاه حضرت سیدالشهدا(ع) است، یکی از خطوط پررنگ روایت عاشورا را به خود اختصاص داده است و در نگاه داستانی به واقعه عاشورا، یکی از شخصیت‌های اسطوره‌ای قصه را بر عهده دارد.

به‌رغم اینکه اطلاعات زیادی درباره زندگی حضرت ابوالفضل(ع) در اختیار مخاطب نبوده اما شاید به سبب ادب ویژه و وفای علی‌الحده‌ای که به مولای خود دارد، جایگاه و محبت ویژه‌ای در قلوب مسلمانان و غیرمسلمانان پیدا کرده است و همین امر باعث شده که کوتاه‌ترین اشعار و روایات از شخصیت و زندگی علمدار کربلا از طرف مخاطب با استقبال روبه‌رو شود.

مرحوم ابوالفضل زرویی‌نصرآباد که مخاطب عام او را بیشتر با اشعار طنز به خاطر دارند، سال 92 در پاسخ به همین عطش مخاطب، دست به نگارش روایتی تازه از زندگی حضرت ابوالفضل(ع) زده و بیش از آنکه به واقعه کربلا و نقش حضرت عباس(ع) در آن -که مخاطب بارها و بارها در کتاب‌ها و مجالس وعظ و روضه خوانده و شنیده است- بپردازد، زوایا و ماجراهای کمتر شناخته‌شده از زندگی این بزرگمرد نظیر خانواده مادری، ازدواج، فرزندان ایشان و این قبیل موضوعات و مسائل را دستمایه داستان قرار داده است.

زرویی‌نصرآباد در «ماه به روایت آه» در دوازده روایت، هرکدام از زبان شخصی است که به‌ نوعی در مسیر زندگی ایشان تأثیرگذار بوده‌اند، به تعریف زندگی و شخصیت قمر بنی‌هاشم پرداخته است.

مسلم بن عقیل، ام‌البنین، مادر حضرت ابوالفضل(ع)، عبدالله بن ابی محل، کزمان، لبابه، زینب(س)، زید بازرگان، شبث بن ربعی، ام‌کلثوم، سرجون و عبیدالله بن عباس بن علی، دوازده شخصیتی هستند که از زبان آن‌ها داستان روایت می‌شود و در جریان قصه راویان، زندگی پرچمدار کربلا را قبل و بعد از شهادت به تصویر می‌کشند.

روایت راویان در کتاب، سیر داستانی پیوسته‌ای ندارد و هرکدام بخشی از جنبه‌های شخصیتی حضرت را معرفی می‌کنند اما درنهایت تمام بخش‌ها در کنار هم تصویری جامع از ماه بنی‌هاشم را به مخاطب نشان عرضه می‌کنند.

وجود افرادی از دشمن در میان راویان در کنار دوستان و همراهان حضرت ابوالفضل(ع) ازجمله موارد منحصربه‌فرد رمان زرویی است که شاید یکی از وجوه جذب مخاطب به رمان «ماه به روایت آه» وجود همین تضادها باشد.

نویسنده در «ماه به روایت آه» در روایتی حساس و توام با واقعیت صرف و به دور از اغراق به شرح زندگانی علمدار صحرای کربلا پرداخته و سعی کرده با حفظ سلامت در نقل واقعه تاریخی، آن را با شیوه‌ای تازه که استفاده از چندین راوی است، به مخاطب ارائه کند.

متن روان، داستانی و ساده و مطالب و روایات جدید از زندگی حضرت ابوالفضل(ع) که پیش از آن کمتر موردتوجه بوده، «ماه به روایت آه» را بسیار جذاب و خواندنی کرده و موجب استقبال حداکثری از این کتاب شده است.

زرویی برای نگارش این روایت از زندگی حضرت عباس(ع)، با تکیه‌ بر منابع دست‌اول تاریخی و مطالعه و فیش‌برداری از قریب 60 کتاب، ضمن رعایت ایجاز، پرهیز از اطناب و نگاه احساسی، متنی خواندنی، قابل‌اعتماد و استناد فراهم آورده است؛ متنی که در عین سادگی ساختار ادبی محکم و قابل‌تأملی دارد. به‌جز یک راوی (زید بازرگان) تمام راویان کتاب شخصیت‌های واقعی‌اند.

نقل روایت‌هایی از زندگانی حضرت عباس(ع) که کمتر شنیده و یا اصلاً نشنیده‌ایم و ذکر تاریخ شمسی تمامی رخدادها که خواننده‌ی فارسی‌زبان را با زمان وقوع حوادث در روز و ماه و سال هجری شمسی آن وقایع آشنا می‌کند، از ویژگی قابل‌توجه «ماه به روایت آه» است که آن را از دیگر کتاب‌های روایی از واقعه عاشورا متمایز می‌کند.

نویسنده در این کتاب کوشیده تا از زبان دوازده راوی، ناگفته‌هایی از قبل و بعد از شهادت پرچمدار کربلا را با امانت‌داری، پایبندی به مستندات تاریخی و روایی و پرهیز از اغراق، روایت کند و بر‌خلاف انتظار، در کتاب به شکل و شیوه‌ی شهادت حضرت ابوالفضل(ع) اشاره‌ای نشده، بلکه نویسنده عمده‌ی همت خود را صرف بازگویی و رازگشایی از اموری کرده که باوجود جذابیت برای مخاطب‌، متأسفانه کمتر به آن‌ها پرداخته شده است‌؛ اموری همچون خانواده‌ی مادری، کودکی، ازدواج، فرزندان، برادران، حیطه‌ی دانش‌و‌معرفت و جایگاه آن حضرت در میان اهل‌بیت(ع) و مسلمانان آن روزگار.

در بخشی از کتاب «ماه به روایت آه» می‌خوانیم:

«در میان هق‌هق گریه از او خواستم از جانب من از برادرانش، به‌ویژه عباس، حلالیت بطلبد و خداحافظی کند‌. ضمناً از آنان دعوت کردم که اگر به شام آمدند، محنتسرای مرا نیز متبرک کنند‌.

جعفر با لحنی محجوب گفت: برادرم عباس بر شما درود فرستاد و گفت بگو ای زید، دیری نخواهد گذشت که من و برادرانم در معیت سرورمان حسین بر تو خواهیم گذشت و از بلندا، سلامت را پاسخ خواهیم گفت.

امروز وقتی چهره زیبای عباس را با آن لب‌های خشک و ترک‌خورده، بر بلندای نیزه دیدم، گریان و بر سرزنان، پیش رفتم و عرض کردم: “خوش آمدید مولای من…” آنگاه نالیدم: آیا چنین است شیوه کریمان در وفای عهد؟ مگر نه این‌که مرا بشارت دادید به این‌که سلام و درودم را پاسخ خواهید گفت؟

آه آه آه… به خدا قسم هنوز جمله‌ام را به پایان نبرده بودم که آن لب‌های خشکیده، با همان لبخندِ شیرین و محجوب به حرکت درآمد: سلام بر تو ای زید...».

رمان «ماه به روایت آه» به قلم مرحوم ابوالفضل زرویی‌نصرآباد در 169 صفحه از طرف انتشارات کتاب نیستان چاپ و روانه بازار کتاب شده است. این کتاب با استقبال خوب مخاطب دوازده چاپ جدید را تجربه کرده است.