کد خبر: ۴۰۷۹۳۴۱

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۵

یادداشت وارده

«ساترا»؛ ناظر و حامی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر

سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر خود را ناظر و حامی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر از جمله نمایش خانگی می‌داند و  معتقد است شبکه‌های نمایش خانگی و شبکه‌های تلویزیونی مکمل یکدیگر هستند و هم‌افزایی میان شبکه‌های تلویزیونی و شبکه‌های نمایش خانگی منجر به افزایش ضریب نفوذ رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در داخل و خارج از کشور خواهد شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی ساترا، اخیراً مطلبی در یکی از سایت‌های خبری منتشر شده است که در آن ضمن بیان یکی از نقل قول‌های مقام معظم رهبری در یک حوزه خاص (دانش بنیان) که اتفاقاً این حوزه همواره مورد تأکید و توجه سازمان صدا و سیما و ساترا بوده است، شاهد چشم‌پوشی از سایر سخنان و فرمایشات گهربار رهبر معظم انقلاب اسلامی بوده‌ایم، گرچه عدم توجه به منظومه فکری رهبری و انتخاب گزینشی سخنان ایشان و بی‌توجهی به دغدغه‌های مورد تأکید ایشان درباره مدیریت فضای مجازی به نفع ارزش‌های ملت و همچنین عدم توجه به سخنان رئیس‌جمهور در‌خصوص فضای مجازی سالم، خود نوعی انحراف محسوب می‌شود، اما با توجه به اینکه عملکرد حمایتی سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است، روابط عمومی ساترا بر آن شد تا به این بهانه، گزارشی از اقدامات حمایتی ساترا ارائه کند.

سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر تأکید می‌کند خود را ناظر و حامی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر از جمله نمایش خانگی می‌داند و  معتقد است شبکه‌های نمایش خانگی و شبکه‌های تلویزیونی مکمل یکدیگر هستند و هم‌افزایی میان شبکه‌های تلویزیونی و شبکه‌های نمایش خانگی منجر به افزایش ضریب نفوذ رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در داخل و خارج از کشور خواهد شد. توجه به این نکته ضروری است که اساساً ساختار سازمان صدا و سیما در ایران، متفاوت از سایر کشورهای جهان است و این سازمان در قامت یک نهاد عمومی از بدو شکل‌گیری تا امروز، نسبت به ارائه خدمات رسانه‌ای به مردم اقدام کرده است و نه تنها هیچگاه انگیزه رقابت با رسانه‌های داخلی اعم از فراگیر و غیرفراگیر را نداشته است بلکه با تأسیس ساترا، در حوزه تنظیم‌گری و تدارک بسته‌های حمایتی برای رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر اقدامات متعددی داشته است. اگر قرار بود ساترا تولیدکنندگان نمایش خانگی را رقیب بداند این حمایت‌ها هیچگاه شکل نمی‌گرفت. واقعیت این است که شبکه‌های رادیویی، تلویزیونی، نمایش خانگی و مجازی نه تنها رقیب نیستند، بلکه همگی مکمل یکدیگر هستند.

گرچه لازم به تأکید است آنچه در ادامه درخصوص نقش حمایتی ساترا بیان خواهد شد، نافی نقش نظارتی سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر نیست، بلکه ساترا در حوزه تنظیم‌گری همواره با صیانت از حقوق کاربران خصوصاً خانواده‌ها و کودکان و نوجوانان، مانع از تولید و انتشار محتوای آسیب‌رسان می‌شود. در عین حال بروز و ظهور ساترا در قامت نهادی تسهیل‌گر و حامی برای رسانه‌هایی که از این سازمان مجوز گرفته‌اند با مطالعه موارد زیر انشاالله بیش از گذشته آشکار خواهد شد:

۱. تهیه و عرضه بسته‌های حمایتی ویژه مناسبت‌های مذهبی و ملی: در بسته‌های حمایتی محتوایی ساترا، امکان استفاده از محتواها، سریال‌ها و آثار سینمایی صدا و سیما که مورد اقبال عموم واقع شده است یا محتواهایی که حق پخش آنها توسط سازمان صدا و سیما خریداری شده است، فراهم شده است. بسته‌های مذکور براساس رتبه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر به صورت مستمر در مناسبت های مختلف در اختیار ایشان قرار می‌گیرد.

۲. فراهم کردن امکان استفاده از‌ قاب اختصاصی (آی فریم) شبکه‌های سیما: ساترا این امکان را برای رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر فراهم کرده است که به اقتضای مناسبت یا درخواستشان و مبتنی بر نظام رتبه‌بندی، آی‌فریم شبکه‌های تلویزیونی را به صورت زنده پخش کنند تا سبد محصولاتشان کامل شود. مثلاً یک «سامانه ویدیوی درخواستی» که محتوای قرآنی دارد، می‌تواند شبکه قرآن را به صورت زنده در قاب اختصاصی پخش کند. رسانه‌ای که موضوعش ورزشی است، می‌تواند در قاب اختصاصی، محتوای شبکه‌ ورزش را به صورت زنده پخش کند و در عمده مناسبت‌ها هم امکان استفاده از پخش زنده تمام شبکه‌های سیما به صورت آی فریم، فراهم می‌شود.

۳. ارائه خدمات مشاوره رایگان برای اصلاح سناریوی آثار متقاضی مجوز تولید با هدف تولید آثاری جذاب و سالم و حمایت تنظیم گرانه از آثار تولیدی سامانه‌های مذکور: در موارد متعدد به صورت هفتگی آثار متقاضی مجوز تولید، توسط کارشناسان دبیرخانه شورای مجوز تولید آثار نمایشی بررسی شده و با ارجاع سناریو به خبرگان این حوزه ضمن تعیین ایرادات سناریو، پیشنهادات اصلاحی برای حفظ جذابیت اثر توام با توجه به فرهنگ اسلامی ایرانی مشخص می‌شود. از این طریق تلاش می‌شود تا هم شرایط تولید اثری جذاب، تسهیل گردد و هم حساسیت‌های فرهنگی مد نظر اسناد بالادستی از جمله قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی مدنظر قرار گیرد. همچنین در صورتی که پس از تولید سناریو، ایراداتی مشاهده شود که ناشی از عدم توجه تولیدکنندگان نسبت به سناریوی مصوب و قوانین و آیین‌نامه‌های تولید بوده است، مجدداً تلاش ساترا بر این بوده تا با ارائه مشاوره به تولیدکنندگان ایرادات را برطرف کرده و سپس مجوز انتشار، صادر نماید و از این طریق مانع از ضرر و زیان مالی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر شود. مشاوره های یاد شده باعث شده است تا ساترا بار مالی اعمال ملاحظات محتوایی مربوط به تولیدات پلتفرم‌ها را از دوش این رسانه‌ها بردارد. فرایندی که تحقق آن پیش‌تر برای پلتفرم‌ها دارای بار مالی و هزینه‌بر بود، اکنون با حمایت ساترا انجام میشود تا شاهد تحقق فضای مجازی سالم، مفید و امن بدون نیاز به انجام هزینه کرد از سوی رسانه ها باشیم.

۴. حفاظت از حقوق مالکیت فکری رسانه‌ها: رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر، می‌توانند برنامه‌های اختصاصی خود را به ساترا اعلام کنند و خواهان حفاظت از حقوق مالکیت فکری شوند. ساترا نیز برای جلوگیری از نقض مالکیت فکری این آثار، تمهیدات ویژه‌ای برای حفاظت از حقوق این رسانه‌ها به عمل می‌آورد و در مواردی که مالکیت معنوی یک اثر نقض شود از طریق مراجع قانونی، موضوع را تا حصول نتیجه پیگیری می‌کند. علاوه بر این، ساترا به عنوان نهاد تنظیم‌گر، ساز و کاری را برای داوری در خصوص موارد اختلافی در نظر گرفته است و فعالین صنعت به زودی می‌توانند شکایت های خود را از طریق سامانه ی در دست طراحی داوری آنلاین، ثبت کنند.

۵. انجام توافق با معاونت علمی ریاست جمهوری برای تسهیل شرایط تبدیل رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر به شرکت‌های دانش بنیان: سازمان ساترا با توجه به اهمیت فراوان سامان‌بخشی و توسعه خدمات به ‌فعالان و ذی‌نفعان مرتبط با این حوزه، با توافق معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، به‌عنوان یکی از مبادی اصلی بررسی و معرفی شرکت‌های خلاق، جهت بهره‌مندی از مشوق‌های معاونت مذکور، تعیین شده است. رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر با معرفی ساترا به عنوان شرکت خلاق محسوب شده و از تسهیلات این‌گونه شرکت‌ها استفاده می‌کنند. برخی از خدمات و تسهیلاتی که به شرکت‌های خلاق ارائه می‌شود، عبارت‌اند از؛ خدمات پشتیبانی، تأمین مالی و جذب سرمایه، اعطای یارانه سود تسهیلات، تسهیل در صدور ضمانت‌نامه، جذب سرمایه طرح‌های خلاق و نوآور، خدمات تسهیل فضای کسب‌وکار، خدمات توسعه بازار، استقرار شرکت‌های خلاق در پارک ملی علوم، فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، مشاوره‌های حقوقی و…

۶. آموزش و توانمندسازی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر: طراحی و اجرای دوره‌های آموزشی ساترا در حوزه‌های مختلف با همکاری دانشگاه صدا و سیما همراه با اعطای مدرک رسمی و معتبر از سوی دانشگاه یاد شده از جمله مواردی است که به صورت مستمر مورد توجه بوده است. این دوره‌ها با هدف آموزش و توانمندسازی رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر طراحی شده و هم اکنون دو دوره آموزشی «مدیریت رسانه» و «مهارت ارزیابی محتوا» برای مدیران رسانه‌هایی که قصد دارند مجوز موقت خود را به مجوز دایم تبدیل کنند در حال اجراست.

۷. ایجاد مرکز نوآوری رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ساترا: به کارگیری آخرین دست‌آوردهای علمی در زمینه تنظیمگری صنعت رسانه از طریق استفاده از هوش مصنوعی از دغدغه‌های ساترا بوده است که به این منظور، سازمان تنظیم مقررات رسانه های صوت و تصویر فراگیر، مرکز نوآوری رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر را تاسیس نموده است. مرکز نوآوری رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر(آومیک)، با اهداف زیر از سال ۱۳۹۹ تا امروز فعالیت می‌کند:

الف) بهره گیری از اصول علمی روز دنیا و تنظیم گری فن‌آورانه
ب) توسعه، تحلیل، شناسایی‌ روندها و چشم‌اندازها در صنعت رسانه‌ای کشور
ج) پیاده‌سازی ایده‌های نوآورانه در حوزه رسانه و محتوا
د) حفظ حقوق مالکیت فکری
ه) پژوهش، تحقیق، سیاست‌پژوهی و آموزش به نیروها و سازمان‌های رسانه ای

هم‌اکنون 5 شتاب‌دهنده در این مرکز فعال هستند که هر کدام حدود ۱۰ استارت آپ را راهبری می‌کنند.

۸. تعامل مستمر با رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر: معاونت‌های مختلف ساترا روزانه تعاملات مستمری با رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر از جمله رسانه‌های نمایش خانگی دارند که هر چند برخی از این تعاملات در فضای رسانه‌ای منعکس شده است اما عمده این تعاملات که در راستای خدمات روزانه و مستمر ساترا به رسانه‌هاست، نیازی به بازتاب در فضای رسانه‌ای نداشته است. در‌باره تعاملاتی که دارای بازتاب رسانه‌ای بوده است، می‌توان به اظهارات اخیر آقایان سرتیپی و شانه‌ساززاده، مدیران دو پلتفرم مهم «نماوا» و «فیلم‌نت» اشاره کرد که فضای واقعی تعاملی و حمایتی فراهم شده از سوی ساترا را تبیین می‌کند. حال اگر در این میان پلتفرم سومی که از قضا مدیر آن هم به صورت مستمر با معاونت های مختلف ساترا در تعامل است و به ملاحظات محتوایی مورد تاکید اسناد بالادستی، علم دارد، تعمدا قوانین را نقض کرده و به بهانه دانش بنیان بودن نسبت به تولید و انتشار محتوای آسیب رسان فاقد مجوز اقدام می‌کند، چه باید کرد؟ آیا نهاد تنظیم گر نباید نسبت به نقض آشکار قوانین واکنشی نشان دهد؟ تکلیف شخصی که با استفاده از جایگاه حقوقی خود، از رفتار خلاف قانون این پلتفرم حمایت می‌کند، چیست؟

پاسخ این سؤالات در مجال این نوشتار نمی‌گنجد و لازم است در فرصت دیگری به این سؤالات پاسخ داده شود.

ساترا خود را حامی و ناظر پلتفرم‌های نمایش خانگی می‌داند؛ واقعیت نشان می‌دهد ساترا، به عنوان یک نهاد تنظیم‌گر و تسهیلگر، رسانه‌های نمایش خانگی، سایر رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر و شبکه های تلویزیونی را مکمل یکدیگر می‌داند و از آنجا که مسئولیت تنظیم‌گری و حمایت‌گری حوزه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر برعهده این سازمان است، دغدغه و اولویت اصلی ساترا، تلاش برای تحقق مأموریت‌هایی است که بیان شد. گرچه بیان این مطلب ضروری است که برنامه‌های ساترا برای حمایت از رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر فراتر از چیزی است که در این مجال به آن پرداخته شد و معاونت‌های ساترا خصوصاً معاونت تنظیم بازار و توسعه کسب و کار و همچنین معاونت کاربران و تنظیم‌گری اجتماعی برنامه‌های متنوع دیگری برای حمایت از رسانه‌های مذکور تدارک دیده‌اند که هر یک در زمان اجرا، اطلاع‌رسانی خواهد شد.