کد خبر: ۴۰۸۳۱۳۶

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۶

زریباف در نشست «مسجد تعاون مسیری به سوی حکمرانی مردمی»:

پارلمان عمومی تعاون شکل بگیرد + صوت

معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در نشست «مسجد تعاون مسیری به سوی حکمرانی مردمی» پیشنهاد تشکیل پارلمان عمومی تعاون را مطرح کرد که در آن هزاران تعاونی گرد هم آیند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، سیدمهدی زریباف، معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در نشست «مسجد تعاون مسیری به سوی حکمرانی مردمی» که به همت اندیشکده تعاون در برج میلاد برگزار شد، با ذکر آیه‌ای از سوره مبارکه مائدة گفت: خداوند در آیه دون سوراه مائدة می‌فرماید: « تَعاوَنوا عَلَى البِرِّ وَالتَّقوىٰ» ما از این قبیل آیات که الهام‌بخش و جهت‌دهنده و انگیزه‌ساز است بسیار داریم و می‌تواند مصداق فعالیت‌های تعاونی باشد.

وی افزود: بعد از انقلاب اسلامی بسیاری از متفکران و اندیشمندان اقتصادی درباره تعاونی‌ها سخن گفته‌اند و مقالاتی را نوشته‌اند و در اصل 43 و 44 قانون اساسی درباره اهمیت و جایگاه تعاونی‌ها سخن گفته شده و این نشان‌دهنده اهمیت و جایگاه بخش تعاونی است و شاید مهمترین گرایش اقتصادی ما در مکتب اقتصاد اسلامی مفهوم تعاون باشد، اما متأسفانه تمام اصول تعاونی و اقتصاد تعاونی در کشور به صورت کامل اجرایی نشده است.

معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری با بیان اینکه انگیزه تعاونی‎‌سازی اقتصاد در کشور وجود داشته است، عنوان کرد: به نظر من انگیزه وجود داشته اما دانش و توانمندی آن وجود نداشت و از سوی دیگر نگرش‌های سیاسی، فرهنگی و مهمتر از آن بعد از جنگ تحمیلی و فروپاشی شوروی، داستان جهانی‌سازی و آمریکایی‌سازی جهان به مقوله تعاونی‌سازی اقتصاد ضربه کاری وارد کرد.

زریباف ادامه داد: دانشگاه‌ها و مراکز علمی ایران بیشتر مصرف‌کننده علم بودند و هستند و بنابراین به تبعیت از جریان جهانی‌سازی فکر و فرهنگ پیش رفتند و اگر هم گسترشی در قوانین و نهادهای تعاونی اتفاق افتاده، بیشتر جنبه کمیت داشته یا حتی اگر در حوزه قوانین، کاری انجام شده بیشتر با گرایش شرکت‌های خصوصی همراه بوده، یعنی زیرساخت، یک شرکت خصوصی است و قوانین تجاری شرکت‌ها در این راستا تفسیر می‌شوند و هرازگاهی تقسیم سهام و تقسیم سود میان مردم صورت می‌گیرد.

وی با بیان اینکه برخی عوامل و تفکرات مانع از تقویت و شکل‌گیری کامل بخش تعاون در اقتصاد کشور شده است، گفت: بعضی آمارها می‌گویند سهم تعاون در اقتصاد کشور یک درصد و بعضی دیگر هم در بهترین حالت از مشارکت هفت درصدی بخش تعاون اطلاع می‌دهند. همین تعداد شرکت‌های تعاونی هم که در کشور وجود دارند، جزیره‌ای عمل می‌کنند و از حال یکدیگر بی‌خبرند و معمولاً در افکار عمومی جامعه ذهنیتی علیه تعاونی ایجاد شده و این ذهنیت تعاونی را مصداق ناکارآمدی می‌داند.

معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری بیان کرد: شاید اگر ما مفهوم «البِرِّ» و «التَّقوىٰ» را در آیه‌ای که نام بردم به خوبی درک می‌کردیم و به بررسی مصداق‌هایش از همان دهه 60 مبادرت می‌ورزیدیم و نهادهای قانونی و اجرایی را وارد می‌کردیم، قطعاً از آن صیانت می‌شد. من فکر می‌کنم «البِرِّ» تعیین‌کننده و مشخص‌کننده مسیر، موضوع و بستر حرکت است و «التَّقوىٰ» روش است، یعنی اگر این دو در قوانین و نظام پولی و حقوقی تعاونی‌ها به خوبی فهم شوند، می‌توان به بهبود شرایط و تغییر در شرایط امیدوار بود.

زریباف اضافه کرد: وقتی از «البِرِّ» نام می‌برید، فعل باید خیر باشد اما ما مفهوم «البِرِّ» را بیشتر اخلاقی معنا کرده‌ایم و این یکی از مشکلات ما در تفاسیر آیات است، یعنی از آیات معمولاً برداشت اخلاقی و مذهبی و فردی و گاهی عرفانی می‌شود، درصورتی‌که مفهومی اجتماعی بوده و مشخص‌کننده نحوه رفتار در جامعه است.

وی گفت: از تعاونی می‌توان یک مفهوم متعالی تصور کرد یا عکس آن. مفهوم متعالی‌اش این است که حتی در حالت کثرت می‌توان به وحدت دست یافت و باید دلسوزانه یک فعالیت اجتماعی و اقتصادی را انجام داد. متأسفانه به دلیل نگاه بازار و منفعت‌طلبانه برخی مشکلات به وجود آمده که اگر نگاه همدلانه وجود داشت همه چیز براساس منفعت جمعی رقم می‌خورد. نگاه بازار تعارض منافع را در کشور به وجود آورده و برای حل این تعارض دوباره از خود بازار کمک می‌گیریم که این راه‌حل نیست.

معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری با بیان اینکه مسیر سازوکارهای تعاونی و تعاونی‌سازی را به غلط طی کرده‌ایم، عنوان کرد: ساختارهای اجتماعی و نهادی براساس مشارکت مردم نبوده و هنوز هم وجود دارد و این جو همچنان غالب است و تا زمانی‌که چنین جوی در حوزه‌های مدیریت سیاسی، فکری و فرهنگی غالب باشد، کار را سخت می‌کند.

به گفته زریباف، در حوزه تعاونی باید ارزش مکان را جدی گرفت و بهترین مکان برای تعاونی، مسجد است و نباید ارزش مسجد را اندک تلقی کرد.

وی تأکید کرد: تعاونی خیلی معنا در خود جای داده و قبل از اینکه تعاون را جا بیندازیم باید مفهوم مردمی‌شدن را فهمید و در این راستا بهتر است مردمی شدن اقتصاد و مشارکت را در عمل پذیرفت تا استعدادهای تعاونی بالفعل شوند.

معاون اقتصادی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در پایان پیشنهاد کرد: در نهادهای عمومی اگر به دنبال دفاع از مقوله تعاون هستیم نباید تعاونی‌های موجود را نفی کرد و همه اینها مقدس هستند و بلکه برای ارتقای اینها باید جنگید. پیشنهاد من این است در این راستا نهادی به‌نام پارلمان عمومی تعاون شکل گیرد. در کشور نهادی وجود دارد که از بخش خصوصی دفاع می‌کند اما هیچ نهادی برای دفاع از هزاران تعاونی در کشور تشکیل نشده است، هرچند اتاق تعاون وجود دارد اما نمی‌توان خیلی به آن امیدوار بود. به باور من باید پارلمانی شکل بگیرد که تعاونی‌ها در آن گرد هم آیند و از این طریق می‌توان به تعاونی‌ها هویت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بخشید.

{$sepehr_media_2638193_400_300}

بنابر گزارش ایکنا، حسن بان، کارشناس اقتصادی به عنوان سخنران دوم در این نشست گفت: در نظام سرمایه‌داری هم افراد به دنبال این هستند که در جایی فعالیت اقتصادی انجام شود که شرکت‌ها یا شخصیت‌های حقوقی وجود نداشته باشند.

وی افزود: مزیت تعاونی‌ها این است که یک سری افراد با ارزش‌های مشترک گرد هم آمده‌اند که این ارزش‌ها برای آنها اهمیت دارد. یک بخشی از تعاون در رابطه با اقتصاد است و بخش دیگر به ارزش‌ها می‌پردازد و این ارزش‌ها هستند که دارای اهمیت هستند.

لزوم توجه به انگیزه و ارزش تعاونی

فارغ‌التحصیل دکتری مدیریت بانکداری از مؤسسه آموزش عالی بانکداری ایران گفت: برای اینکه یک تعاونی واقعی راه‌اندازی شود باید انگیزه و ارزش واقعی میان مردم و جوانان جا بیفتد و آن وقت می‌‎توان تعاونی را در مساجد تقویت کرد. همچنین باید بعد از تشکیل تعاونی مساجد باید اینها به هم متصل یا شبکه شوند تا اعضای تعاونی در تمام نقاط کشور با هم در ارتباط باشند و سپس بتوانند کار درآمدزا راه بیندازند، اما در اقتصاد کلان و اقتصاد خرد به درستی این موضوع تعریف نشده است.

بان تأکید کرد: در اقتصاد خرد تعاونی، مساجد بهترین هسته برای شروع محسوب می‌شوند که البته نباید به اینها بسنده شود و در اقتصاد کلان هم باید وزارت تعاون و وزارت اقتصاد متولی اقتصاد تعاونی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین علی تقی‌زاده، مشاور قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی یکی دیگر از سخنرانان این نشست گفت: تجربه جهاد سازندگی را در حوزه تعاون داریم که خود مردم برای سازندگی اعلام آمادگی می‌کردند و وارد میدان می‌‎شدند و همین تجربه مسکن مهم هم مشابه آن است، طوری که در برخی مناطق به دلیل مشارکت بالای مردم کیفیت خدمات و شور و اشتیاق بیشتر بود و به همین دلیل بسیاری از مسائل مردم حل شد.

نقش مسجد در تقویت پیوند تعاونی

وی بیان کرد: در حوزه تعاونی باید از ظرفیت طبیعی مردم بهره برد تا کار به درستی انجام شود و همچنین در کنار این مورد باید پیوندهایی براساس ایمان هم شکل بگیرد و مسجد نقش محوری در برقراری پیوندهای ایمانی دارد که وقتی چنین مهمی تحقق پیدا کند، هم‌افزایی قابل توجهی به وجود خواهد آمد.

مشاور قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی افزود: مسجد و هیئت به دلیل مباحث ایمانی به هم گره خورده‌اند و پیوند انسان با این دو می‌تواند به رشد تعاونی‌ها کمک کند. باید بحث تعاونی گفتمان‌سازی و تبلیغ شود و سازمان تبلیغات در این حوزه کلیدواژه «نشر خوبی‌ها» را در دستور قرار داده و با کمک آن می‌توان به نشر فرهنگ تعاونی در کشور کمک کرد.

احسان ولدان، معاون علمی مرکز نوآوری و توسعه تعاون (منتا) در این نشست گفت: از زمان شکل‌گیری دولت مدرن در ایران از تعاونی به عنوان ابزاری برای حکومت استفاده شده، مثلاً اگر دولت می‌خواست در امورات روستا دخالت کند نیازمند این بود که اطلاعات روستا را جمع‌آوری کند و بهترین راه در این زمینه استفاده از اطلاعات تعاونی‌ها بود.

وی افزود: از زمانی که تعاونی را وارد فضای بروکراتیک و بازاری کرده‌ایم همه قدرتش گرفته شد و امروز برخی دوستان سعی دارند ذیل مساجد و هیئت سازوکار اقتصادی را تعریف کنند اما به این نکته توجه نمی‌کنند که خود بافت اجتماعی اصل است و آن سازوکار معیشت و اقتصاد باید برروی بنا شود.

قدرت جامعه با تعاون شکل می‌گیرد

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین میرمحمدیان، قائم مقام معاونت تبلیغ و امور فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی و مدیرعامل بنیاد هدایت از دیگر سخنرانان این نشست عنوان کرد: ما به مسجد به عنوان محور و مرکز حکمرانی ولایی در مقیاس نگاه می‌کنیم و با این نگاه، نوع تعامل و مفهومی به نام تعاونی متفاوت خواهد شد.

وی افزود: قدرت جامعه با تعاون شکل می‌گیرد و اگر حکمرانی ولایی محور کار جامعه است باید مقومات آن مدنظر قرار گیرد که تعاونی و مدل کاری آن بخشی از حکمرانی ولایی است.

قائم مقام معاونت تبلیغ و امور فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی تأکید کرد: تعاونی نوعی از اقتصاد مردمی است و در تمامی نظامات بازتولید تعاون و قدرت می‌کند.