کد خبر: ۴۰۸۳۹۲۵

تاریخ: ۱۶ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۴:۰۷

یادداشت

اینترنت کودکان؛ از وعده تا عمل

بالاخره وزارت ارتباطات در پاسخ به مطالبه راه‌اندازی اینترنت امن برای کودکان و نوجوانان و فراهم کردن فضایی امن برای حضور آنها در فضای مجازی، پروژه اینترنت کودک و نوجوان را راه‌اندازی کرد.

به گزارش ایکنا، در ابتدای فعالیت دولت دوازدهم طرح «سند حمایت و برنامه اقدام توسعه خدمات فضای مجازی کودک و نوجوان» با واگذاری سیم‌کارت در برخی از مدارس کشور وارد فاز عملیاتی شد تا بر اساس آن کودکان و نوجوانان به اینترنت مناسب سن خود دست پیدا کنند و ناگفته نماند که والدین نیز از اجرای این طرح بسیار استقبال کردند، اما متأسفانه در اواسط عمر فعالیت دولت دوازدهم یعنی کمتر از دو سال از اجرایی شدن این طرح به ناگاه متوقف شد.

با آغاز فعالیت دولت سیزدهم یکی از برنامه‌هایی که عیسی زارع‌پور به عنوان وزیر ارتباطات در دستور کار خود قرار داد، رونمایی از اینترنت کودکان بود که این رونمایی بنا به دلایلی هر بار به تعویق می‌افتاد و به‌گونه‌ای شده بود که رسانه‌ها هر بار که وعده رونمایی را می‌شنیدند باور نمی‌کردند، اما روز گذشته بدون دعوت از رسانه‌ها و بی سروصدا این اینترنت با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس شورای عالی فضای مجازی و جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی رونمایی شد.

نکته‌ای که در این میان وجود دارد این است که این طرح چند سال پیش که عملیاتی شد به دلیل نبود همکاری لازم بین بعضی نهاد‌ها به بن‌بست رسید؛ اما باید دید که با وجود مشکلات که بر سر راه عملیاتی شدن این طرح وجود داشت، آیا وزارت ارتباطات توانسته است که این معضل را برطرف کند یا خیر؟ مسلماً فقط با قفل کردن و بستن محتوای نامناسب فضای مجازی، اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. باید زمینه لازم برای تولید محتوا مهیا شود.

علاوه بر این، حمایت دستگاه‌های مختلف نیز برای تولید محتوا ضروری است. در حال حاضر کشور ما حدود ۲۲ میلیون کودک و نوجوان دارد. وزارت آموزش و پرورش خود را موظف می‌داند که بر محتوای تولید اینترنت کودک نظارت داشته باشد؛ اما نه برنامه‌ای برای چنین نظارتی دارد و نه منابع انسانی که بتواند محتوای تولیدی را نظارت و رصد کند. از سوی دیگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به گونه‌ای دیگر خود را موظف می‌داند که بر هرگونه محتوای اینترنتی نظارت داشته باشد. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز دلایل خود را برای تائید محتوای اینترنتی دارد. هرکدام از این نهادها، نگاه بخشی به فرآیند تولید محتوا دارند و متأسفانه این نگاه هنوز فرابخشی و ملی نیست. به این ترتیب بخش خصوصی برای تولید محتوای مرتبط به کودکان با یکسری چالش‌ها و موانعی روبرو می‌شود که از خیر کار می‌گذرد. به همین دلیل فرآیند تولید محتوا با مشکل روبرو می‌شود.

واگذاری سیم‌کارت کودک فقط بخش کوچکی از این جورچین است. اگر تولید محتوا به درستی اتفاق نیفتد، تمام این طرح شکست می‌خورد. امیدواریم در طرح جدید به گذشته نگاه شود و نقاط قوت و ضعف آن مورد بررسی قرار گیرد. مسیری که در گذشته طی شده است را دوباره تکرار نکنیم تا به بهترین شکل به موفقیت برسیم.

حال بد نیست نگاهی که به خود طرح داشته باشیم و برای روشن‌تر شدن موضوع به این سؤال پاسخ دهیم که سابقه بحث حفاظت از کودکان در فضای مجازی به چه تاریخی برمی‌گردد و اصلاً اینترنت کودکان چیست؟ سابقه بحث حفاظت از کودکان در فضای مجازی نزدیک به دو دهه است که در دنیا دنبال می‌شود و در اواخر دهه هشتاد و اوایل دهه نود هم فعالیت‌های خوبی در کشور انجام شد البته در ادامه کمتر به این حوزه توجه شده است و اقدامات انجام‌ گرفته یا کافی نبوده یا متناسب با چارچوب‌های فرهنگی کشورمان نبوده است.

سند صیانت از کودکان در فضای مجازی خردادماه سال گذشته به تصویب رسید. در این سند تقسیم‌ کار خوبی شده و برای دستگاه‌های مختلف تکالیفی در نظر گرفته‌ شده است تا بتوانیم بر پایه آن عقب‌ماندگی‌های گذشته را جبران کنیم. بر اساس تکالیف در نظر گرفته‌شده در سند صیانت از کودکان در فضای مجازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف شده است تا با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر نهاد‌های فرهنگی یک محیط امن در فضای مجازی برای کودکان فراهم کند تا آن‌ها کمتر در معرض محتوا‌های نامناسب قرار گیرند. تکلیف دیگر وزارت ارتباطات در این سند این بود که محیط امن را متناسب با سن و محتوایی که در اختیار کاربر قرار می‌گیرد فراهم کند.

بدین منظور وبسایتی آماده شده که امکان جستجو در وب با موتور جستجو ذره‌بین و جستجو در ویکی‌پدیای ایرانی(پرشیا ویکی) را فراهم کرده است. در این وب‌سایت به والدین اعلام شده که با استفاده از شماره‌گیری کد دستوری #۴۵۶* در تلفن همراه یا دانلود اپلیکیشن اندرویدی «مدیریت فرزندان ۴۵۶»، می‌توانند دسترسی فرزندان خود را به سایت‌های مختلف اینترنتی مدیریت کنند. با نصب برنامک مدیریت فرزندان ۴۵۶، والدین می‌توانند فرزندان خود را در فضای اینترنت مدیریت و با تنظیمات دلخواه، وب‌سایت‌های مناسب آن‌ها را انتخاب و از دسترسی فرزندان خود به محتوای نامناسب جلوگیری کنند. البته باید عنوان کرد که فهرستی پیشنهادی از وب‌سایت‌هایی که عاری از محتوای نامناسب هستند به‌طور پیش‌فرض در برنامه قرار گرفته و کاربران می‌توانند با بررسی آن‌ها لیست مورد نظر خود را تهیه کنند.

امکانات برنامه

۱. انتخاب وب‌سایت‌های قابل‌ دسترسی.

۲. مدیریت اینترنت برنامک‌ها.

۳. ویترین وب‌سایت‌های قابل‌ دسترسی برای فرزندان.

۴. تعیین سطح محدودیت اینترنت (سبز، سفید، زرد، نارنجی)

سطوح محدودیت اینترنت

هر رنگ نماینده فهرستی از وب‌سایت‌هاست که با فعال کردن آن، فرزندان فقط به آن‌ها دسترسی خواهند داشت. برای مثال، با انتخاب رنگ سبز که بیشترین محدودیت را ایجاد می‌کند، فرزندان به یک لیست مشخص از وب‌سایت‌ها دسترسی پیدا می‌کنند. با انتخاب رنگ سفید، علاوه بر وب‌سایت‌های قابل‌دسترسی در رنگ سبز، لیست دیگری از وب‌سایت‌ها نیز اضافه می‌شود و به همین ترتیب تا رنگ نارنجی که حاوی بیشترین تعداد وب‌سایت‌های قابل‌ دسترسی (شامل تمام وب‌سایت‌ها با دامنه‌ی.ir) توسط فرزندان است.

یادآور می‌شود، با نصب برنامک ۴۵۶ یک نسخه از آن بر دستگاه شما نصب‌ شده، اما ۲ آیکون با عناوین ۴۵۶ والدین - ۴۵۶ فرزند در منو نمایش داده خواهد شد.

علیرضا اصغرزاده