کد خبر: ۴۰۸۹۰۷۳

تاریخ: ۱۱ مهر ۱۴۰۱ - ۱۰:۳۲

مروری بر کارنامه هنری زنده‌یاد امین تارخ

از رهبری نهضت مقاومت تا تکیه‌داری امام حسین(ع) + فیلم

امین تارخ، بازیگر سینما و تلویزیون که چند روز پیش درگذشت نقش‌های ماندگاری را از خود به جا گذاشته که در میان آنها آثاری مختلفی با مضامین دینی به چشم می‌خورد و «معصومیت از دست‌ رفته» و «سفر سبز» از جمله آنهاست.

به گزارش ایکنا، امین تارخ، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون هفته گذشته در 69 سالگی دار فانی را وداع گفت. این هنرمند در پرونده کاری خود فیلم‌ها و سریال‌های زیادی دارد که بخشی از آنها نظیر بوعلی سینا با شخصیت‌های علمی و ادبی اسلامی ارتباط دارند و برخی چون «معصومیت از دست‌ رفته» به موارد دینی و مفاهیم قرآنی مربوط می‌شوند. آثاری نیز نظیر «ماه و خورشید» در گونه دفاع مقدس قرار دارند. در خبرگزاری ایکنا مروری بر کارنامه هنری این بازیگر سینمای ایران داشته‌ایم.

فدائیان وطن

امین تارخ بیستم مرداد ۱۳۳۲ به دنیا آمد. او فعالیتش را پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در تئاتر آغاز کرد. شروع بازی تارخ با «مرگ یزگرد» بود اما «سربداران» به کارگردانی محمدعلی نجفی و نویسندگی کیهان رهگذار سکوی پرتاب این بازیگر است. در این کار او نقش شیخ حسن جوری را بازی می‌کند که در دوره سلطه مغولان، نهضت سربداران را رهبری کرد. بازی تارخ در این کار توانست نوید حضور یک بازیگر آینده‌دار را بدهد.

«سربداران» از ارزشمندترین سریال‌های تاریخی ایرانی است که تم محتوایی آن مقاومت در برابر هجوم بیگانه و ظلم و تجاوز به خاک وطن است. بازی کم‌نظیر علی نصیریان در نقش قاضی باشتین که نماد دورویی و نفاق محض است از دیگر بازی‌های درخشان و به‌یادماندنی این سریال است.

سربداران گروهی بودند که در راه دفاع از وطن و عقاید دینی ایستادند و جان خود را فدا می‌کردند از این رو سربدار نام گرفتند.

در نقش دانشمند بزرگ مسلمان ایرانی

«بوعلی سینا» دومین و مهمترین کاری است که تارخ در پرونده کاری خود دارد. این سریال با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شد؛ به‌‌نحوی‌که تا امروز بسیاری تارخ را با نقش بوعلی سینا می‌شناسند.

این مجموعه محصول ۱۳۶۴ است که به زندگی ابن سینا، دانشمند، طبیب و فیلسوف مسلمان ایرانی می‌پردازد و در شهرستان اردستان و مسجد جامع تاریخی ساخته شد تا فضای واقعی و قابل باوری را به نمایش بگذارد. تاثیرگذاری بازی تارخ در این سریال به قدری واقعی است که تماشاگران آن به محض شنیدن نام بوعلی سینا چهره تارخ را در شکل و شمایل وی مجسم می‌کنند.

متاسفانه به دلایل مختلف کپی‌رایت گرفته تا کاهلی مدیران مربوطه این سریال آنطور که باید ترجمه و پخش جهانی نشد تا مبلغ مشاهیر مسلمان کشورمان باشد.

{$sepehr_media_2672817_400_300}

تکیه‌دار امام حسین(ع)

«سفر سبز» دیگر مجموعه موفقی است که در آن امین تارخ بازی داشته و به دلیل استقبال مخاطب، بارها از تلویزیون پخش شده است. تارخ در این مجموعه نقش معتمد محله را بازی می‌کند که سال‌ها تکیه‌دار امام حسین(ع) و پدر شهیدی است که دوستی کشیش دارد. از این منظر نوعی گفت‌وگوی تعاملی بین ادیان و اشتراکات آنها در کشور نیز نمود پیدا می‌کند و وحدت بین ادیان آسمانی در کشور تبلیغ می‌شود. بازی خوب پارسا پیروزفر را نباید در موفقیت این مجموعه از نظر دور نگه داشت.

این مجموعه تلویزیونی به کارگردانی محمدحسین لطیفی در آذر ۱۳۸۱ از شبکه سه پخش شد.

در باب تذکر کنترل نفس و بیت‌المال

«معصومیت از دست رفته» یکی دیگر از آثار موفق امین تارخ در مقام بازیگر است. این کار اولین و آخرین همکاری تارخ و داوود میرباقری است که به نتیجه‌ای قابل قبول تبدیل شد. این مجموعهٔ تلویزیونی که از شبکه سه روی آنتن رفت محصول سال ۱۳۸۲ بوده و داستان آن در سده نخست هجری اتفاق می‌افتد. محوریت سریال بر مبنای شخصیتی به نام شوذب شکل می‌گیرد.

وی از یاران حضرت علی(ع) است، منتهی اکنون خزانه‌دار کوفه و امویان شده ‌است. «معصومیت از دست رفته» در یک عرصه دوسویه شکل می‌گیرد. سویه‌ای که نهایتش به سعادت ختم می‌شود و سویه‌ای که فرجامش جز شقاوت نیست و اکنون شوذب باید بین این تنگنا راهی را برگزیند.

حرف اصلی سریال درباره آموزه‌های حضرت علی(ع) در باب توجه به بیت‌المال و کنترل هوای نفس در کل است و تم اصلی به تردید بازمی‌گردد که از کهنترین پس‌زمینه‌های ذهنی بشری و از موارد مهم در تصمیم‌گیری و د راینجا ایستادن در کنار یا مقابل شیطان است. از این رو شخصیت اصلی داستان نوعی کشمکش با خود دارد که بازی درونی را می‌طلبد و تارخ در این زمینه سربلند بیرون آمده است.

کشمکش با شیطان

«اغما» دیگر مجموعه پرمخاطب امین تارخ است. این سریال تلویزیونی ۳۰ قسمتی به کارگردانی سیروس مقدم و نویسندگی علی‌رضا افخمی رمضان 1386 از شبکه اول سیما روی آنتن رفت.

{$sepehr_media_2672819_400_300}

تارخ در این کار ماورائی نقش دکتر پژوهان را بازی می‌کند که چالشی با شیطان دارد. وی یک پزشک متخصص جراحی مغز و اعصاب است که به دلیل جراحی‌های موفقیت‌آمیزش روی رزمندگان در جبهه‌ها به پنجه طلایی مشهور است. او اکنون به دلیل بیماری حاد همسرش مولود بر سر دو راهی قرار دارد. از طرفی عرف پزشکی مانع جراحی همسرش توسط اوست ولی مولود اصرار دارد که فقط توسط پژوهان جراحی شود. از سویی تنها فرزند آنها پری مخالف این عمل جراحی توسط پدر است.

در این اثر هم تارخ در تردیدی بزرگ قرار دارد و نوعی تکرار بازی خود در معصومیت از دست رفته را با اتمسفر امروزی ارائه می‌کند که خیلی به یاد ماندنی نیست.

یک سریال فراموش شده

«رهایم نکن» دیگر سریال مناسبتی تارخ است که در رمضان 97 از شبکه سه پخش شد. محمدمهدی عسگرپور کارگردانی و نویسندگی این مجموعه را بر عهده داشت و درباره رسول تولایی به عنوان بزرگتر، محبوب و مورد اعتماد چند خانواده است. وضع مالی او خیلی خوب است. او صاحب یک گاراژ بزرگ است که ارثیه پدری است و به واسطه آن صاحب یک شرکت حمل و نقل هم شده‌است. رسول دست به خیر است و در طول این سال‌ها همیشه دست اعضای خانواده را گرفته و مثل سایه‌ای روی سر خانواده بوده ‌است. با ورود یک زن به نام شهره، به داستان، همه چیز به هم می‌خورد. این زن که گویا از رازی بزرگ خبر دارد می‌خواهد به عنوان حق‌السکوت، اجازه شراکت در یک سرمایه‌گذاری بزرگ را از رسول بگیرد.

مجموعه چندان موفق از آب درنیامد و در ذهن‌ها ماندگار نشد. نوعی شعارزدگی در فضای داستان باعث شد تا واقعگرایی موفقی در ارائه بیرونی به تماشاگر وجود نداشته باشد.

در نقش پدر

«پرنده کوچک خوشبختی» یکی از موفق‌ترین فیلم‌های این بازیگر در سینما است هر چند در نقش پدر ملیحه حضور خیلی زیادی در فیلم ندارد و شخصیت اول داستان ملیحه است. پوران درخشنده این کار را در سال ۱۳۶۶ جلوی دوربین برده است و داستان این فیلم درباره دختری به نام ملیحه (عطیه معصومی) است که بر اثر ضربه روحی در کودکی قدرت تکلم خود را از دست داده ‌است و با یادآوری گذشته دچار تشنج عصبی می‌شود. او با همه دعوا می‌کند و با کسی دوست نیست و یک بار اقدام به خودکشی می‌کند تا اینکه با ورود خانم شفیق (هما روستا) تغییراتی در زندگی ملیحه اتفاق می‌افتد.

«پرنده کوچک خوشبختی» فیلمی است که به مشکلات جامعه ایران و به آسیب‌شناسی شیوه‌های تعلیم و تربیت رایج می‌پردازد.

{$sepehr_media_2672823_400_300}

یکی از فرزندان ایران

«مادر» بهترین اثر سینمای ایران در ستایش مقام مادر است. علی حاتمی این اثر درخشان را در سال 1368 جلوی دوربین برد. رقیه چهره آزاد و اکبر عبدی برای بازی در این این فیلم به ترتیب سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم مرد جشنواره فیلم فجر و عبدالله اسکندری، سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی را دریافت کردند.

داستان درباره مادری است که در لحظات آخر زندگی فرزندانش را که هریک نماینده یکی از اقوام ایران هستند دعوت می‌کند تا دور هم جمع شوند. هر یک از آنها دارای عقاید و خلق‌وخوی خاص خود هستند و مثلا فرزند اول با بازی مرحوم کشاورز بداخلاق و زورگوست و فرزند آخر معلولیت ذهنی دارد که اکبر عبدی بازی درخشانی در نقش وی ارائه می‌دهدو تارخ هم یکی از فرزندان مادر است که نقش معلمی فرهیخته را دارد و در کنار دیگر بازیگران فیلم را به خوبی پیش می‌برد.

{$sepehr_media_2672823_400_300}

سرانجام؛ سیمرغ بلورین

فیلمی که توانست برای امین تارخ سیمرغ را برای بهترین نقش دوم مرد به دست آورد «ماه و خورشید» نام داشت. این فیلم به کارگردانی و نویسندگی محمدحسین حقیقی و تهیه‌کنندگی منوچهر شاهسواری سال ۱۳۷۴ روی پرده رفت. فیلم درباره مختار؛ جوان رزمنده‌ای است که تحصیلات خود را به دلیل رفتن به جبهه نیمه‌کاره رها می‌کند اما با خبر پذیرش قطعنامه به تهران برمی‌گردد و در ادامه رفتن به دانشگاه، با گرفتن نمره‌های ضعیف تهدید به اخراج می‌شود.

در حوزه سینمای دینی

«پا برهنه تا بهشت» محصول 1384  یکی دیگر از آثار خوب در حوزه سینمای دینی که امین تارخ در آن بازی دارد. در این فیلم نگاهی عمیق به مفاهیم اخلاقی و اسلامی را شاهدیم. این کار را بهرام توکلی نویسندگی و کارگردانی کرده است. در «پابرهنه تا بهشت» تارخ بازی متفاوت اما تاثیرگذار از خود ارائه می‌دهد.

یحیی (هومن سیدی) روحانی جوانی است که محل عجیبی را برای خدمت انتخاب کرده است؛ قرنطینه بیماران خاص و در حال مرگ. او ضمن کمک به بیماران، پاسخ پرسش‌های فلسفی خود و معنای زندگی را نیز درمی‌یابد.