کد خبر: ۴۰۹۰۶۰۳

تاریخ: ۱۷ مهر ۱۴۰۱ - ۱۶:۳۱

حامد کرزای:

شیوع افراط‌گرایی با هدف تأمین منافع سیاسی صورت می‌گیرد

رئیس جمهور اسبق افغانستان با اشاره به اینکه شیوع افراط‌گرایی با هدف تأمین منافع سیاسی صورت می‌گیرد، گفت: این امر باعث تحمیل تلفات و خسارات سنگین شده و مانع تلاش برای تبیین اعتدال و میانه‌روی است چراکه دین مبین اسلام به اخوت میان مسلمانان، صلح و زندگی مسالمت‌آمیز در روابط بین‌المللی توصیه و تأکید دارد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی تقریب مذاهب اسلامی، حامد کرزای، رئیس‌جمهور اسبق افغانستان در سخنانی در وبینار سی و ششمین کنفرانس وحدت که از سوی مجمع جهانی تقریب برگزار می‌شود، با تأکید بر اینکه مباحث نظری مربوط به تقریب مذاهب و اخوت اسلامی به اندازه کافی مورد مطالعه قرار گرفته است، راه‌های اجرایی و اقدامات مؤثر عملی برای تحقق آن را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: ضرورت عمل به دستورات دینی در مورد اتحاد و اخوت و نیز شرایط زمانی ایجاب می‌کند که دانشمندان جهان اسلام در چنین مجامعی بیش از پیش به راه حل‌ها بیندیشند و با هم‌اندیشی راه‌های اجرایی برای تحقق اتحاد و تقویت روحیه اخوت و همدلی را شناسایی و در به کار بستن آنها به نتایج و تصمیمات مشخصی برسند.

کرزای با بیان اینکه توجه و تمرکز بر اقدامات عملی و راه‌های اجرایی برای تحکیم اخوت، مسئله روز مسلمانان است، افزود: یافتن راه‌های اجرایی و درک درست از اوضاع جهان، فهم دقیق نظم بین‌المللی همراه با شناخت لازم از فرصت‌ها و تهدیدهای وابسته است که می‌تواند بر موضع‌گیری‌های کشورهای اسلامی در جهان و در قبال همدیگر اثر محسوس و متفاوتی داشته باشد. با توجه به واقعیات جاری، جهان اسلام و جوامع سیاسی متعدد در چارچوب دولت‌های ملی با شخصیت‌های حقوقی مجزا و مستقل، منقسم شده‌اند که هر کدام روابط خود را با سایر دول بر اساس منافع ملی تعریف می‌کنند. ویژگی دولت ملی آن است که با تمرکز بر ثبات و حاکمیت ملی در تقویت و استحکام آن تلاش نماید و مسئله مهم آن، در روابط بین‌المللی، امنیت ملی و بقای دولت است.

رئیس جمهور اسبق افغانستان ادامه داد: امروزه جهان اسلام با دو پدیده ویرانگر افراط‌گرایی و تروریسم دست به گریبان است که بیش از همه تهدیدی جدی برای تأمین مصالح دینی و منافع جمعی مسلمانان به شمار می‌آیند. این دو پدیده شوم به هم پیوسته و مرتبط با یکدیگر هستند. افراط‌گرایی به مثابه منبع سرشار تولید تروریسم و تروریسم و به منزله عامل ترویج افراط‌گرایی عمل می‌کند. هر چند تروریسم، مفهوم برآمده از رقابت‌های دوران جنگ سرد است اما زمینه‌سازی و هم‌سویی برخی کشورهای اسلامی در پرورش و گسترش آن باعث سر برآوردن انواع محلی آن در جهان اسلام و موجب تشدید اسلام‌هراسی در جهان شده است که متأسفانه تصویر نامناسبی از دین رحمت و عطوفت ارائه کرده و کشورهای اسلامی محلی برای رشد و فعالیت گروه‌های افراطی و تروریستی تلقی می‌شوند.

او با اشاره به اینکه شیوع افراط‌گرایی با هدف تأمین منافع سیاسی صورت می‌گیرد، ادامه داد: این امر باعث تحمیل تلفات و خسارات سنگین شده و مانع تلاش برای تبیین اعتدال و میانه‌روی است که خواست و پیام اصلی دین مبین اسلام می‌باشد. جای سؤال است که چرا و چگونه افراط‌گرایان در کشورهای اسلامی با آزادی عمل به تبلیغ و ترویج افراطی‌گری می‌پردازند، در حالی که دین مبین اسلام به اخوت میان مسلمانان و صلح و زندگی مسالمت‌آمیز در روابط بین‌المللی توصیه و تأکید دارد. این وضعیت، امکان استفاده ابزاری از افراط‌گرایی و توسل به تروریسم را در رابطه با کشورهای اسلامی تقویت می‌کند که آثار ویرانگر و پیامدهای ناگوار آن به وضوح دیده می‌شود.

کرزای با بیان اینکه برای پاسخ به این پرسش و راه حل عملی برای تقویت اخوت و اتحاد در جامعه اسلامی باید به دو نکته اساسی توجه جدی و عمیق داشت، افزود: یکی از این دو نکته، تلاش برای حل تعارض منافع در روابط بین‌المللی و دیگر مبارزه با افراط‌گرایی و تروریسم است. هر چند انقسام جامعه اسلامی به دولت‌های ملی، اقتضای اولویت دادن به منافع و امنیت ملی است اما نمی‌توان از این امر غافل شد که منافع و امنیت ملی در جهان معاصر دنباله و استمرار منافع و امنیت بین‌المللی است. در این دوران که عصر جهانی شدن و عصر وابستگی متقابل است، باید در نظر داشت که فاکتورهای داخلی قابل تعریف نیست و نباید موجب از بین رفتن فرصت‌های لازم برای تقویت روحیه برادری و همکاری میان مسلمانان شود.

او ادامه داد: گذشته از مثال‌های برجسته جهانی، افغانستان طی دهه‌های اخیر در حل تعارض منافع در عرصه روابط بین‌المللی موفقانه و مدبرانه عمل کرد و به رغم حضور قوای نظامی آمریکا، کشورهای غربی و ناتو و فیصله بحران از سوی شورای امنیت ملل متحد، هیچ گاه گرفتار عدم تعادل و یک سوی نگری نشد و توانست با حفظ منافع ملی، روابط دوستانه خود را با همسایگان، منطقه، کشورهای اسلامی و جهان به گونه‌ای متوازن و متناسب برقرار کند. به همین منوال، افغانستان در خصوص برخورد با افراط‌گرایی و تبعات آن نیز جامعه متحد و معتدلی است که می‌تواند الگویی برای برادری دینی باشد. افغانستان با آن که در اثر تجاوز و مداخلات بیرونی بیش از چهل سال درگیر جنگ‌های خونین بوده و در خلال آن، مساجد یا دانشگاه‌ها و مراکز تعلیمی و ورزشی و سایر تجمعات مردم در سراسر کشور بارها هدف حملات تروریستی هدفمند و هدایت شده قرار گرفتند و در اثر آن، متحمل تلفات و خسارات سنگینی شدند اما با یاری خداوند متعال و بصیرت مردم افغانستان در دام فرقه‌گرایی مذهبی گرفتار نشد.

رئیس جمهور اسبق افغانستان به طرح پیشنهاداتی برای تحقق اتحاد در میان جوامع مسلمان اشاره و تصریح کرد: ما باید با هدف تحکیم اخوت، جلوگیری از تاثیرگذاری مسائل بیرونی بر روابط میان کشورهای اسلامی و گشودن باب تعامل سازنده با سایر ملل به تدوین منشور جهانی اعتدال فکر کنیم تا به مثابه یک واحد بین‌المللی، برای تمام اعضا در راستای تحکیم روابط برادرانه میان کشورهای اسلامی و تسهیل زمینه برای حل تعارض منافع بین‌المللی ایجاد تعهد نماید و برای مبارزه منسجم ،موثر و مستمر با افراط‌گرایی راهی بگشاید. گفتمان جهانی شدن، وضعیتی پدید آورده است که غلبه بر چالش ها و تهدید های همگانی بدون تساهل و تعامل میان فرهنگ ها و تمدن های بشری امکان پذیر نیست. کشورهای اسلامی با مجمع بزرگ حاضر، توانایی این را دارد که با توجه به اصل اعتدال و تمرکز بر پیام معنادار دین اسلام برای زندگی آرام و مسالمت آمیز بتواند زمینه مساعدی برای تامین منافع جمعی خود فراهم آورده و راه مناسبی برای تعامل و گفت و گو با جهان باز نماید.

کرزای در پایان تاکید کرد: دیانت و درایت اقتضا دارد برای تحقق اهداف یاد شده، اراده و توافق جمعی برای تصویب یک سند جامع حقوقی شکل بگیرد که در آن با مکانیزم های مشخص، تعهدات روشنی در دو سطح ملی و بین المللی برای مبارزه با افراط گرایی تعریف شده و در اثر آن حقوق داخلی کشورهای اسلامی راه برخورد جدی و مناسب با هر فعالیت افراط گرایانه را جست و جو و ارائه نماید. واضح است که تعهدات حقوقی با آثار و لوازم ‌منطقی و موجه، راه های برخورد درست قانونی و عقلانی با افراط گرایی را تعریف کرده و حرکت در این راستا را تسهیل می گرداند و در نهایت، برخورد با عملکرد های افراطی و تندروانه با داوری اخلاقی به حاشیه رانده خواهد شد.