کد خبر: ۴۰۹۲۲۸۳

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۴۰۱ - ۱۷:۴۹

وزیر فرهنگ در نشست کانون‌های فرهنگی مساجد بیان کرد:

تحقق تمدن نوین اسلامی با بهره‌گیری از تجارب گذشته

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: رهبر معظم انقلاب، افق گام دوم انقلاب را تحقق تمدن نوین اسلامی دانسته‌اند که این تمدن نوین باید با بهره از تجارب گذشته محقق شود.

به گزارش ایکنا، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یکشنبه 24 مهر در نشست هم‌اندیشی مدیران ستادی و استانی ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد در مجتمع آدینه گفت: دشمن همواره تلاش کرده تا مردم را از مساجد دور کند در حالی که پس از پیروزی انقلاب و در طول دفاع مقدس، مساجد همچنان کانون تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بودند. از اعزام نیرو به جبهه‌ها تا رخدادهای فرهنگی ـ هنری از جمله نمایش فیلم و تئاتر همگی با محوریت مساجد شکل می‌گرفت و نوجوانان، حضور در اجتماعات مدنی نظام اسلامی را در مساجد تجربه می‌کردند.

اسماعیلی تأکید کرد: در سال‌های پس از دهه شصت بر مبنای یک تفکر وارداتی، تمرکز رویدادهای اجتماعی از مساجد برداشته شد تا نسل جوان از مساجد فاصله بگیرند و ایده شکل‌گیری کانون‌های فرهنگی ـ هنری مساجد در همین مقطع زمانی شکل گرفت تا در کنار فضاهای نوظهور اجتماعی، مرکزیت مساجد تضعیف نشود و فعالیت‌های فرهنگی ـ هنری با محوریت مساجد تداوم یابد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: متأسفانه مفهوم و معنای امر به معروف در جامعه ما تقلیل پیدا کرده است و چنان که رهبری معظم انقلاب فرمودند صرفاً جزئیات پوشش را به ذهن می‌آورد؛ حال آنکه این موضوعات، حداقل‌های امر به معروف است و کشور ما بعضاً دچار مشکلاتی است که باید به طور جدی به آن‌ها پرداخت.

ترویج مسجد، بزرگ‌ترین معروف

اسماعیلی تصریح کرد: چنان که احادیث فراوانی در اهمیت نماز جماعت وارد شده، بزرگ‌ترین معروف ترویج مسجد است و امر به معروف یعنی دعوت به حضور در مسجد و صفوف فشرده نماز جماعت. آیه «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَر» به روشنی از این وعده قرآنی خبر می‌دهد که ترویج نماز موجب کاهش فحشا و منکر می‌شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به جایگاه کانون‌های مساجد در ساختار فرهنگی کشور، گفت: بر اساس گزارش‌ها، بیش از 19 هزار کانون در جشنواره فهما سال گذشته مشارکت داشتند. از سوی دیگر مصوبه هیئت دولت برای تبدیل ستاد کانون‌های مساجد به نهاد عمومی با نظر مثبت رئیس‌جمهور گام مهمی در اصلاح ساختاری این نهاد بود که امیدواریم با مصوبه مجلس این روند تکمیل و تثبیت شود.

وی، نخستین گام پیش روی مسئولان ستاد کانون‌های مساجد را پیگیری مسائل حقوقی و ساختاری این نهاد دانست و گفت: نمی‌خواهیم فعالان مساجد را به کارمندان دولت تبدیل کنیم اما با تخصیص بودجه حساب شده تلاش می‌کنیم کانون‌های مساجد را تقویت کنیم. وزارت فرهنگ بار اصلی قرارگاه محرومیت‌زدایی را بر دوش کانون‌های مساجد قرار داده است؛ چرا که این کانون‌ها به گستره مساجد سراسر کشور است و به واسطه مساجد می‌توان برای انقلاب اسلامی نیرو جذب کرد.

اسماعیلی در بخش دیگری از سخنان خود به اتفاقات یک ماه اخیر کشور اشاره کرد و گفت: فتنه‌ای که در یک ماه اخیر پشت سر گذاشته‌ایم، نشان داد که در سال‌های گذشته از ظرفیت مساجد به خوبی بهره نبرده‌ایم.

غلبه دشمنان در فضای مجازی

وی ادامه داد: مساجد باید کانون محلات شهری باشد و امر به معروف از سوی مردم محلات با زبان دوستی ترویج شود. اگر امر به معروف را از مساجد و محلات بگیریم و در میادین شهری متمرکز کنیم، طبیعتاً ممکن است اتفاقاتی خارج از تدبیر ما رخ دهد؛ بنابراین باید در نقطه آسیب وارد عمل شد و اجازه نداد حجم آسیب گسترش پیدا کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه دشمن در نقطه حساس فرهنگ خیمه زده است، گفت: نسل جدید دهه هشتادی ما نه تنها از امام(ره) و جنگ تحمیلی خاطره‌ای ندارد، بلکه اتفاقات فتنه 88 را هم به خوبی به یاد ندارد. این نسل اطلاعات خود را از فضای مجازی کسب می‌کند و فضای فکری متفاوتی دارد.

وی افزود: امروز وقتی به فضای مجازی نگاه می‌اندازیم، شاهد غلبه دشمنان در جنگ روایت هستیم که با استفاده از پیشرفته‌ترین ابزار رسانه‌ای واقعیت‌های جامعه را در فضای مجازی وارونه جلوه می‌دهند، به‌طوری‌که انگار انقلاب اسلامی در بدترین شرایط ممکن قرار دارد. آشتی نسل جوان با فرهنگ اصیل و بومی، مأموریت مهم امروز مسئولان فرهنگی کشور است که البته دشواری‌های خاص خود را دارد.

اسماعیلی ادامه داد: از زمان آغاز نهضت انقلاب اسلامی در ایام فاطمیه در سال ۱۳۴۱ که با مؤلفه‌های امام و امت معنا پیدا کرد تا امروز که حدود 60 سال از آن می‌گذرد، تمامی موفقیت‌های این نهضت در بستر مساجد به عنوان مزیت مطلق نهضت به دست آمده است.

مساجد آغازگر نهضت انقلاب

وی تأکید کرد: در بررسی علل موفقیت نهضت امام خمینی(ره) باید خدمات آیت‌الله بروجردی را در فراهم آوردن زیرساخت‌ها مورد توجه قرار داد؛ به گونه‌ای که از سال ۱۳۲۴ تا ۱۳۴۱ علاوه بر گسترش فضای حوزه‌های علمیه، تعداد طلاب پرورش یافته نسبت به پیش از آن، رشد چند برابری را تجربه کرد و در طول دو دهه شبکه مساجد تقویت و گسترش پیدا کرد. امام (ره) نهضت خود را با شبکه مساجد آغاز کردند و فضاهای دینی و تقویم شیعی را بستر پیشبرد اهداف نهضت انقلاب اسلامی قرار دادند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رخدادهای تقویم شیعی را پربسامدترین نقاط عطف نهضت انقلابی امام(ره) برشمرد و گفت: سرآغاز این مسئله 15 خرداد سال 1342 متعاقب سخنان امام راحل در روز عاشورا رقم خورد. در سال ۱۳۵۶ هم مراسم اربعین حاج‌آقا مصطفی در مساجد مهم شهرهای بزرگ برگزار شد و در همین مقطع بود که اشتباه تاریخی و استراتژیک رژیم پهلوی رقم خورد؛ و آن زمانی بود که رهبران اصلی نهضت امام(ره) به مناطق دورافتاده تبعید شد. به عنوان مثال رهبر معظم انقلاب به عنوان صحابی برجسته و مفسر برجسته اندیشه امام و انقلاب به شهرستان ایرانشهر تبعید شدند که این موضوع همچون امدادی غیبی زمینه آشنایی مردمان آن دیار را با اهداف نهضت فراهم کرد.

وی با اشاره به جایگاه مسجد در تفکرات امام(ره) گفت: این سخنان امام خمینی(ره) که «مسجدها سنگرند» در واقع از یک واقعیت خبر می‌دهد؛ چرا که مردم انقلاب را در مساجد شکل دادند و تداوم بخشیدند. به شخصه قائل به استفاده حداکثری از بسترهای ارتباطی روزآمد هستم اما معتقدم مساجد به عنوان مزیت مطلق نهضت انقلاب اسلامی که همواره پیوند مردم و روحانیت را رقم زده است، باید بیش از همیشه تقویت شود.

استفاده از تجارب گذشته؛ راه تحقق تمدن نوین اسلامی

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب در طلیعه فعالیت دولت مردمی، گفت: تغییرات انقلابی در ساختارهای فرهنگی مورد تأکید رهبری بود و از آن با عنوان «بازگشت به ریل انقلاب» یاد کردند که عملاً به معنای بازسازی ساختارها بر اساس مزیت‌های مطلق بومی است. رهبر معظم انقلاب، افق گام دوم انقلاب را تحقق تمدن نوین اسلامی دانسته‌اند که این تمدن نوین باید با بهره از تجارب گذشته محقق شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دوره تاریخی درخشش تمدن اسلامی از قرن سوم تا پنجم، گفت: در این دوران شاهد حاکمیت آل‌بویه در ایران و عراق، حمدانیان در شمال عراق و فاطمیان در مصر هستیم که بررسی آن، نکات جالب توجهی را نمایان می‌سازد. به عنوان نمونه در دوره آل‌بویه در کنار مساجد دارالعلم‌ها شکل گرفت تا محملی برای مباحثات دینی و علمی باشد. دولت آل‌بویه مسجد را در مرکزیت امور قرار داد و در کنار آن کتابخانه‌های بزرگ و فضای آزاداندیشی برپا کرد.

اسماعیلی افزود: حتی در دوره خلافت عباسی که مشکلات فراوانی برای امامان شیعه(ع) به وجود آمد، بسیاری از فعالیت‌های علمی در مساجد پیگیری می‌شد؛ تا آنجا که رساله توحیدیه امام صادق(ع) در پی مباحثات یکی از شاگردان ایشان، مفضل با منکران در مسجد مدینه، نگاشته شد.