کد خبر: ۴۰۹۲۶۷۵

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۴۰۱ - ۱۲:۵۰

بررسی مدل بهره‌کشی از زنان در رسانه‌های بیگانه

صدوسی‌ویکمین برنامه زنده «امواج شبهه» به موضوع «بررسی مدل بهره‌کشی از زنان در رسانه‌های بیگانه برای طراحی عملیات میدانی» پرداخت.

به گزارش ایکنا، صدوسی‌ویکمین برنامه زنده «امواج شبهه» با حضور فاطمه واعظ جوادی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران و کارشناس مطالعات زنان، محسن همتی‌نژاد، کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه و علیرضا داودی، کارشناس ارشد رسانه و علوم‌شناختی به موضوع «بررسی مدل بهره‌کشی از زنان در رسانه‌های بیگانه برای طراحی عملیات میدانی» پرداخت.

مهسا امینی، سوژه‌ای برای سوژه آفرینی

علیرضا داودی، کارشناس ارشد رسانه و علوم‌شناختی با اشاره به اینکه رسانه‌های بیگانه با بزرگ‌نمایی مشکلات و کاستی‌ها، مردم را نسبت به آینده ناامید می‌کنند، گفت: با بررسی فعالیت رسانه‌های بیگانه در یک ماه گذشته، با سه محور اساسی مواجه می‌شویم. محور نخست، چگونگی تبدیل یک کیس به یک فرایند یا یک فرآورده به یک فرایند است. موضوع فوت مرحومه مهسا امینی نزد این رسانه‌ها بیش‌تر شبیه به یک کیس تلقی می‌شد که تبدیل آن به فرایندی با محوریت زنان در ساحات مختلف یک زن مورد توجه آن‌ها بود.

وی افزود: محور دوم بحث ایجاد حوزه‌های متنوعی است که به این موضوع اختصاص داده شد، اگرچه بحث زنان بسیار گسترده است، اما حوزه‌های مکمل و متمم معمولاً می‌توانند به‌عنوان شتاب‌دهنده‌هایی عمل کنند که یک فرآورده را به فرایند و فرایند را نقطه‌به‌نقطه کنند. یعنی از کشسانی سوژه‌ای به نام مهسا امینی، به بحث در حوزه‌های نخبگان، بازار، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و هنرمندان برسند و با تبدیل آن به نقطه‌های شتاب‌دهنده‌ای که امکان سوژه‌آفرینی دارند، موج جدیدی را ایجاد کنند؛ بنابراین هراندازه که بتوانند این مدار زیگزاگی را تقویت کنند، تبدیل این موضوع به ساحت غیرقابل‌بازگشت در اجتماع نیز آسان‌تر خواهد شد. البته این افراد در آینده‌ای نزدیک می‌بایست نسبت به خیانتی که به بهانه حقوق بشر، در میدان‌ها و امتداد رسانه‌های بیگانه در داخل کردند، پاسخگو باشند و در این راستا توضیح دهند با وجود تحریم‌های اخیر، زندگی آن‌ها تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد یا مردمی که بی‌گناه و تحت‌تأثیر حرکت کردند؟

داودی با اشاره به عملکرد رسانه‌های داخلی در اتفاقات اخیر و تبدیل شدن به بخشی از پتانسیل تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه، به تبیین سومین محور فعالیت این رسانه‌ها پرداخت و افزود: سومین محور در رابطه با فعالیت رسانه‌های بیگانه، بحث جدی تغییرات تکنیکی و تاکتیکی و نفراتی است که پرورش می‌دهند، دررابطه با اتفاقات اخیر بسیاری مسیح علی‌نژاد را رهبر این اغتشاشات می‌دانستند که بحث در این باره بسیار است، ما باید به بحث پیرامون افول رهبر سازی‌های رسانه‌ای نسبت به میدان نیز بپردازیم که جنبه‌ای از آن مرتبط با افول مسیح علی‌نژاد و شیوه حذف او توسط آمریکایی‌ها خواهد بود.

تلاش رسانه‌های بیگانه

فاطمه واعظ جوادی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران و کارشناس مطالعات زنان با اشاره به صید موضوع مهسا امینی توسط رسانه‌های بیگانه بیان کرد: هر حرکتی که در کف جامعه اتفاق می‌افتد، قطعاً با پشتیبانی‌هایی اجرایی، عملیاتی و فراتر از آن پشتیبان‌های فکری و اتاق‌های فکر همراه است. اتاق‌های فکر به دنبال یک هدف حرکت می‌کنند و هدف در تلاش برای رساندن مجموعه به آرمان یا چشم‌انداز نهایی است.

وی با بیان این که در مرکز تحقیقات راهبردی بانوان و خانواده در انتظار چنین رفتار اجتماعی بودیم، گفت: این رسانه‌ها در صدد بودند تا فراگیری سرود «سلام فرمانده» و دستاورد بین‌المللی عضویت ایران در سازمان همکاری شانگ‌های بعد از سال‌ها را به حاشیه ببرند، حتی اگر موضوع فوت مهسا امینی مطرح نمی‌شد در هر حال این رسانه‌ها با فراهم‌کردن بستری با آرمان و هدف از پیش تعیین شده، به دنبال تشویش اذهان عمومی هستند.

زنان؛ محور اصلی تولیدات رسانه‌ای غرب

محسن همتی‌نژاد، کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه با عنوان این که یکی از مواردی که همیشه در بحث رسانه‌های بیگانه مطرح می‌شود، موضوع زنان است، گفت: از اواخر خرداد برنامه‌های ویژه زنان این رسانه‌ها افزایش پیدا کرد، این برنامه‌ریزی اولیه‌ای بود که این رسانه‌ها انجام دادند. حتی اگر این اتفاق برای خانم مهسا امینی نمی‌افتاد، باز روی موضوع زنان کار می‌کردند تا به سوژه مدنظر برسند.

وی در ادامه افزود: همیشه در بحث رسانه‌های بیگانه، مدیریت افکار عمومی و جنگ‌های روانی، روی سوژه‌هایی که امکان تبدیل به موضوع و موضوعاتی که امکان بحران دارند، کار می‌شود. اگر رسانه‌های ما در اتفاق اخیر روایتگر اول بودند، قطعاً قضیه متفاوت می‌شد چرا که سوژه مدنظر آن‌ها می‌سوخت. این رسانه‌ها هم‌زمان با به نتیجه نرسیدن و شکست بخشی از اهدافشان، پس از ارزیابی استراتژی را تغییر می‌دهند و شروع به سوژه سازی و وارونه‌سازی حقایق می‌کنند. دشمنان با جنگ رسانه‌ای سعی در دامن‌زدن به آتش اغتشاشات دارند، در جنگ رسانه‌ای، پیروز میدان کسی است که علاوه بر میدان‌داری بتواند اعتماد عمومی داخلی خود را حفظ کند.

زن‌پایه کردن اغتشاشات؛ هدف رسانه‌های بیگانه

داودی با اشاره به این که یکی از موضوعاتی که در اتفاقات اخیر، رسانه‌های بیگانه روی آن کارکرده‌اند، بحث بهره‌کشی از زنان، بدون احترام به نیاز‌ها، انتظارات و ضرورت‌های یک زن در یک جامعه است، گفت: تم رفتاری و نوع نگاه برنامه صد زن، بی‌بی‌سی رادیکال‌ترین و بدترین نوع نگاه به زن است که با ظاهری زیبا این پشت پرده را پوشانده است، اگر مخاطب اندکی هوشمندی به خرج بدهد متوجه خواهد شد که این‌ها چه‌قدر بد زن را استثمار می‌کنند به‌عنوان نمونه یکی از مستعمره‌های مستثمر شده این فضا، خود مسیح علی‌نژاد است.

وی در ادامه گفت‌وگو افزود: یکی از مهم‌ترین مباحثی که در رسانه‌های بیگانه مطرح می‌شود زن‌پایه شدن اغتشاشات یعنی بهره‌کشی از زنان بر اساس سه عنصر می‌باشد. عنصر نخست، احساسات مرکب است، رسانه‌های بیگانه جزو اساتید مسلم بهره‌گیری از احساسات مرکب در جامعه هستند. اگر n تعداد مرد در جامعه‌ای دچار آسیب شوند، ضریب برد مشخصی دارد، اما اگر یک زن در جامعه‌ای دچار آسیب شود، ضریب برد قابل محاسبه نیست چرا که شتاب‌دهنده‌ها در این موضوع متفاوت تلقی می‌شوند. هراندازه که احساسات مرکب به بخش عاقلانه جامعه متصل شود، می‌شود پروژه‌ای مانند ندا آقاسلطان که قابلیت جمع‌کردن پیدا می‌کند. ضربه در احساسات مرکب، همیشه ترکیب جامعه را به هم می‌زند؛ زیرا آن قشری هم که با این رسانه‌ها مخالف هستند، توقفی می‌کنند تا ببینند مسئله چه شد.

این کارشناس ارشد رسانه و علوم‌شناختی، مرحله دوم پس از احساسات مرکب را سجع ترکیبی زنان در هر جامعه به لحاظ کارکردی دانست و گفت: پایه سجع ترکیبی، جهل است، یعنی شما شروع می‌کنید به ایجاد یک فرایند ترکیبی صددرصد ناقص. اگر به احساسات مرکب، سجع ترکیبی را اضافه کنید، اولین اتفاقی که می‌افتد افزایش فضای رادیکال خواهد بود، رسانه‌های بیگانه سوژه را از فضای رادیکال شده پیدا می‌کنند. برای نمونه یک دختر دانشجویی که دستگیر می‌شود را اگر در نظر بگیرید، می‌بینید سوژه ترکیبی از زن، دانشجو و دستگیری است، حالا اگر مرد بخواهد اقدامی بکند باید در فضای رادیکال حضور پیدا کند، در فضای رادیکال کارکردن تنها به دو صورت امکان‌پذیر است، یا باید رادیکال‌تر از فضا باشی تا بمانی، یا باید سکوت کنی تا حذف شوی، فردی که وارد این فضا شده است برای حذف نیامده، بنابراین سعی می‌کند تا رادیکال‌تر شود. پس شما در یک دوره یک‌هفته‌ای، خلق رادیکال‌ترین اقدامات جهل پایه را متصور می‌شوید که زنان مؤید آن هستند. زنان توسعه‌یافته قطعاً دنبال این فضا نخواهند بود چرا که می‌دانند بستر رادیکال کردن محیط، اولین بخش کشتن توسعه‌یافتگی مدرن است.

واعظ جوادی در ادامه با عنوان اینکه بسیاری از زنانی که در خیابان‌ها حضور دارند، عملکردی رادیکالی را بر پایه جهل پیش می‌برند، گفت: اگر در دانشگاه‌ها اجازه مطالبه‌گری در قالب ساختار‌های دانشگاهی داده شود و دانشجویان از نظر فکری نسبت به حوادث اخیر اقناع شوند دیگر کمتر شاهد حضور صنف دانشجویی در این موضوعات خواهیم بود. طبق آمار مرکز تعلیم تربیت، زندان‌های آمریکا، حدود ٢٥١ درصد افزایش طلاق داشته‌اند؛ یعنی در واقع خانواده‌ای شکل نمی‌گیرد و مجرمین تعلیم و تربیتی زیر ١٨ سال، ٨٩ درصد از خانواده‌هایی هستند که در آن‌ها سلامت خانواده‌ای وجود ندارد و تنها ١١ درصد این افراد از خانواده‌هایی سنتی بوده‌اند، این‌ها می‌خواهند ما را هم در این دام بیندازند.

جنگ نرم سخت‌تر از جنگ تحمیلی است

همتی‌نژاد با بیان این که رسانه‌های بیگانه با استفاده از ویژگی‌های رفتار‌های شبکه‌ای، راهبرد‌ها، استفاده از ابزار‌ها و کانال‌های ارتباطی و هم‌افزایی رسانه‌های مکمل و ماهواره در جهت اهداف و آرمان‌های شبکه همراه می‌شوند، افزود: در مقوله کاری خود یعنی تولید تخصصی سوژه و برنامه، کاملاً حرفه‌ای عمل می‌کنند و آموزش‌های مستمری در ارتباط با رفتار با مخاطب می‌گذرانند، همچنین در گردش اطلاعات، سوژه‌ها را اشتراک‌گذاری و از برنامه‌های آرشیوی مجدداً استفاده می‌کنند. ارتباط دوسویه داخلی و خارجی دارند و به‌صورت مستمر راهبرد‌ها و سازمان کار و تولید را به‌روز می‌کنند و با شناسایی نقاط افت برنامه، سوژه و نگاه جدیدی را ارائه می‌دهند. مهارت ویژه‌ای در تبدیل مسئله به معضل بحران، دسترسی تخصصی به محیط‌های مختلف، واکاوی و مانیتورینگ رسانه‌های ما، بازتولید و تحلیل گزارشی که در داخل تولید شده از جمله فعالیت‌های این رسانه‌هاست.

وی در ادامه به تشریح رویکرد‌های رسانه‌ای این رسانه‌ها در رفتار‌های شبکه‌ای پرداخت و گفت: در رفتار‌های شبکه‌ای این رسانه‌ها می‌بینیم که از یکدیگر در رسانه‌هایشان دفاع و سوژه‌ای را هماهنگ پیگیری می‌کنند و با وجود این که راهبرد هرکدام از کشور مبدأ خود تغذیه می‌شود، اما سوژه‌ها و گفتمان‌های یکسانی دارند. بازنشر اطلاعات به‌صورت تکمیلی و حلقه‌وار، استفاده از ابزار‌های موسیقی، روحیه همکاری و اصل سلسله‌مراتبی این رسانه‌ها، موضع تهاجمی و تمرکز بر خطا‌های جریان انقلاب بدون رعایت هیچ حدومرز و باز نشر سوژه تا زمان اثرگذاری از جمله رفتار‌های شبکه‌ای این رسانه‌ها است و از این طریق سعی بر سرگیجه و سردرگمی مخاطب دارند همچنین با بالابردن کمیت پیام‌ها، افت احتمالی کیفیت را از دیدگان مخاطبان می‌پوشانند.

این کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه با اشاره به این که در دوران دفاع مقدس، میدان نبرد و آوردگاه مشخص بود و می‌توانستیم به‌راحتی از شگرد‌ها و آرایش نظامی دشمنان آگاه شویم، گفت: در جنگ رسانه‌ای شناخت سخت و پیچیده شده است و تشخیص به عهده کارشناسان خبره، حرفه‌ای و معتقد است. یکی از ضعف‌های ما در حوزه رسانه ناتوانی در صحبت با مخاطبان است، اگر به توصیه رهبری در خصوص کرسی‌های آزاداندیشی در این سال‌ها پرداخته می‌شد، در صنف دانشجویی دچار این مشکلات نبودیم. در میدان نبرد شما هر تعداد گلوله هم داشته باشید اگر نتوانید این گلوله‌ها را درست و دقیق به هدف بزنید بازنده جنگ خواهید بود، در جنگ رسانه‌ای هم اگر نتوانید محتوای خوب و هدف‌گذاری شده‌ای را تولید کنید، نه‌تنها ضریب اثرگذاری خود را از دست می‌دهد؛ بلکه میدان، عرصه رسانه‌ای و باور‌های مردم را نیز از دست می‌دهید. زن در خانواده کانون و ستون اصلی است، اگر در خانواده ستون را بزنید می‌توانید کل خانواده را از این طریق از بین ببرید این همان رویکرد رسانه‌های بیگانه در اتفاقات اخیر است.

داودی در ادامه بیان کرد: ما نمی‌توانیم به تولید محتوای رسانه‌های بیگانه خورده بگیریم، دشمن در دشمنی خود دارد به بهترین نحو ممکن عمل می‌کند، پشتکار خوبی دارند، خسته نمی‌شوند و از متخصصان خوبی نیز استفاده می‌کنند، قاعدتاً کسی که می‌خواهد در حوزه سیاسی محتوا تولید کند، این کار را به‌درستی و با تخصص انجام می‌دهد، ما نیز باید در مقابله با این رسانه‌ها محتوای مناسب را در کمترین زمان نشر بدهیم.

برنامه «امواج شبهه» گفت‌وگویی تخصصی با هدف روشنگری و افشای تکنیک‌های رسانه‌ای درباره ماهیت و عملکرد رسانه‌های معاند ماهواره‌ای فارسی‌زبان علیه جمهوری اسلامی ایران است که پیرامون ماهیت‌شناسی و رفتارشناسی رسانه‌های معاند ماهواره‌ای فارسی‌زبان، روز‌های یکشنبه و سه‌شنبه ساعت ۱۶ به مدت ۶۰ دقیقه از آنتن این شبکه به نشانی موج اف‌ام ردیف ۱۰۳،۵ مگاهرتز پخش می‌شود.

این برنامه به سردبیری علیرضا داودی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی سیده فاطمه شعار بر روی آنتن رفت. همچنین مصطفی صادقی، کارشناس مجری، شیما قلی، هماهنگی برنامه، فاطمه عبدالوند و احمد یوسفی به‌عنوان آیتم ساز در این برنامه حضور داشتند.