کد خبر: ۴۰۹۶۰۳۹

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۲

چرا ایوان حرم حضرت علی(ع) را پوشانده‌اند

مدیر صنعتی هنری ستاد بازسازی عتبات عالیات، مرمت بخش میانی و طاق داخلی ایوان نجف را دلیل بستن داربست و پوشاندن قسمت میانی این ایوان عنوان و اعلام کرد: تا سال 1403 مرمت این ایوان به پایان می‌رسد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، این روزها زائران حرم شریف حضرت علی(ع) در نجف اشرف وقتی که وارد حرم می‌شوند، ایوان نجف را متفاوت از همیشه و پوشانده شده با نوعی کاور و داربست می‌بینند. با توجه به حجم گسترده بازسازی‌ها در حرم‌های مطهر، بسیاری از زائران متوجه این مسئله می‌شوند که این نوع پوشش به دلیل بازسازی و تعمیر ایوان نجف نصب شده است اما در خصوص دلایل دقیق نصب این پوشش و زمان برداشته شدن آن با محمد کریمی، مدیر صنعتی هنری ستاد بازسازی عتبات عالیات گفت‌وگو کردیم.

کریمی در پاسخ به دلیل تأخیر بازسازی ایوان گفت: بازسازی این ایوان پس از کاهش شیوع کرونا، از سر گرفته شد. در مرحله اول بر اساس توافقی که با تولیت حرم صورت گرفته بود، جداره بیرونی ایوان را مرمت کردیم. این جداره در سه مرحله ضلع جنوبی(مناره جنوبی و بخش جنوبی)، ضلع شمالی (مناره شمالی و بخش شمالی) و جداره میانی قرار بود مرمت شود که مرمت دو بخش شمالی و جنوبی به اتمام رسید.

وی ادامه داد: در ادامه کار، تولیت حرم از ما خواست زیر طاق ایوان و جداره داخلی ایوان را نیز بازسازی و مرمت کنیم که این درخواست، سرفصل جدیدی برای بازسازی ایجاد کرد و قرار شد از عید فطر سال گذشته به مدت دو سال طراحی، مرمت و بازسازی این بخش را در دستور کار قرار دهیم.

مدیر صنعتی هنری ستاد بازسازی عتبات عالیات اضافه کرد: در خصوص تاج داخل ایوان مطالعاتی باید صورت می‌گرفت که انجام و طراحی‌ها اجرا و قالب‌های لازم ساخته شد و اکنون در حال ساخت قطعات هستیم. بخشی از خشت‌های ایوان نیز باید مرمت می‌شد که در حال انجام است.

تلاش برای حفظ تک تک خشت‌های ایوان نجف

وی در پاسخ به این سؤال که برای مرمت ایوان نجف، چه تعداد قطعه جدید ساخته شده است؟ گفت: تمام تلاش ما این است که قطعات قبلی ایوان نجف را مرمت کنیم مگر اینکه بخشی از قطعات آسیب جدی دیده و از بین رفته باشد که در این صورت قطعه آسیب دیده را تکه‌گذاری می‌کنیم و یا قطعه جدید می‌سازیم.

کریمی خردادماه 1403 را زمان پایان پروژه مرمت ایوان نجف اعلام کرد و در خصوص قدمت این ایوان، گفت: ساخت این ایوان به دوران صفویه باز می‌گردد و در طول تمامی این سال‌ها بارها آسیب‌دیده و مرمت شده است. ایرانی‌ها بیشتر بازسازی و مرمت این ایوان را انجام داده‌اند اما هنرمندان محلی و عثمانی نیز بر اساس علم و توانمندی هر دوره مرمت‌هایی انجام داده‌اند. اکنون نیز ایوان و مناره‌ها و جداره‌های داخلی را با لایه‌های کربنی و الیاف FRP ایمن سازی کرده، سطح ایوان را یکنواخت و اصلاحیه‌های اساسی بر روی آن انجام شده است.

خشت‌های طلای ایوان نجف مسی است

وی در خصوص طلای به کار رفته در ایوان نجف و جنس خشت‌های این ایوان، گفت: اصل خشت‌ها از جنس مس است. طلاکاری این ایوان هم در دوران نادرشاه افشار صورت گرفته است و نادرشاه پس از انجام فتوحاتی در هند بخشی از طلای فتوحات خود را برای طلاکاری گنبد و ایوان حرم مورد استفاده قرار داد و 200 هنرمند طلاکار این ایوان و گنبد را طلاکاری کردند.

تیر و ترکش‌های ایوان نجف را خارج کردیم

کریمی با اشاره به آسیب‌هایی که در دهه‌های اخیر به ایوان نجف وارد شده است، گفت: آسیب‌هایی ناشی از درگیری‌ها در دوران صدام بر روی این ایوان ایجاد شده بود که آثار تیر و ترکش بر روی مناره‌ها و ایوان را خارج و بخش‌‌های آسیب‌دیده بازسازی شد. آسیب‌های ناشی از اثرات جوی، بارندگی، سرما و گرما و ... نیز مرمت شد.

وی در پاسخ به اینکه طلای مورد استفاده در ایوان چگونه تأمین می‌شود؟ گفت: بخش اصلی از طلای موجود بر روی خشت‌ها به روش شیمیایی بازیافت می‌شود. سپس ورق‌های مس بازسازی و مرمت می‌کنیم. نکته جالب اینکه پشت برخی از خشت‌ها اسامی واقفان و سازندگان ایوان حک شده است. در ادامه قناسی‌ها را تکه‌گذاری، پرداخت و جوشکاری می‌کنیم و سپس مجدداً با روش طلاکاری الکترونیک ورق‌های مس، طلاکاری سخت می‌شود تا در برابر اثرات جوی مقاومت بیشتری داشته باشد.

مدیر صنعتی هنری ستاد بازسازی عتبات عالیات اضافه کرد: بقیه طلای مورد نیاز با مشارکت تولیت حرم تأمین می‌شود. همچنین برخی از افراد خیّر طلا اهدا کرده‌اند که از طلای اهدایی نیز استفاده می‌شود، البته عموماً تأمین طلاکاری‌های حرم‌ها در عراق توسط تولیت حرم‌ها صورت گرفته است.

وی ضمن تشکر از مردم که در همه زمینه‌ها برای بازسازی حرم‌های مطهر مشارکت کرده‌اند، گفت: پس از مرمت خشت‌های مسی یک لایه نیکل بر روی آنها نشانده می‌شود تا طول عمر بیشتری به طلا داده شود و طلا با مس ترکیب و در ادامه تخریب نشود و در نهایت یک لایه طلا بر روی خشت کشیده می‌شود.

کریمی در پاسخ به این سؤال که آیا تا سال 1403 همچنان داربست‌ها و پوشش بر روی ایوان را خواهیم داشت؟ گفت: به احتمال زیاد بتوانیم جداره بیرونی ایوان نجف را تا یک سال آینده به اتمام برسانیم و داربست و پوشش جداره بیرونی را باز کنیم و فقط پوشش و داربست جداره داخلی باقی بماند.