کد خبر: ۴۱۱۵۹۸۳

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۹:۴۹

در صحبت قرآن/ 23

گرامی‌ترین شما نزد خداوند با‌فضیلت‌ترین شماست

از نظر قرآن کریم هر یک از شما از هر قبیله‌ و آیین که باشید اگر از کارهای زشت پرهیز کنید و کارهای نیکو به جای آرید نزد خداوند گرامی‌تر خواهید بود. همانا که خداوند به برتری و امتیاز خلقان از یکدیگر داناتر است.

۳۶۵ روز در صحبت قرآن نوشته استاد حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای، کتاب چهارم از مجموعه کتاب‌های جوانان و فرهنگ جهانی است. این مجموعه با هدف شناساندن فرهنگ و ادبیات به جوانان اولین بار سال ۱۳۹۰ به همت نشر سخن تدوین منتشر شده است.

کتاب «۳۶۵ روز در صحبت قرآن» ۳۶۵ قطعه کوتاه و بلند از قرآن برای آشنایی جوانان با تعلیمات فراگیر قرآن انتخاب شده و کوشش شده است که این گنجینه تصویری از ابعاد گوناگون کلام آسمانی برای مخاطب ترسیم کند.

این کتاب، تفسیر در معنی اصطلاحی کلمه مانند تفاسیری چون کشاف و مجمع البیان و امثال آن نیست، بلکه بیشتر انعکاسی از کتاب وحی در ادب عرفانی فارسی و اسلامی است و نگاهی دارد به قرآن از دیدگاه ادبی، زیباشناسی و اخلاقی، اجتماعی و عرفانی.

گروه اندیشه ایکنا به منظور بهره‌مندی مخاطبان خود از این گنجینه قرآنی و ادبی اقدام به انتشار قطعه‌‎هایی از کتاب «در صحبت قرآن» کرده است. بیست و سومین قسمت از تحفه این کتاب با عنوان «گرامی‌ترین شما نزد خداوند با‌فضیلت‌ترین شماست» تقدیم مخاطبان گرامی می‌شود.

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ﴿۱۳حجرات ﴾

الا ای مردمان، ما شما را (در آغاز) از یک مرد و زن آفریدیم و آنگاه شما را ادیان و آیین‌ها و قبایل گوناگون نهادیم تا با یکدیگر به صلح و دوستی آشنا شوید و هیچ قوم و قبیله و آیینی را بر دیگری برتری نیست همانا که گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست و خداوند بر احوال آدمیان خبیر و داناست.

اینکه جبرئیل امین، شیپور صلح و دوستی را در آسمان به صدا آورده است تا به فرمان پروردگار عالم جنگ هفتاد و دو ملت را پایان دهد، پیام این است که ای مردم، ما شما را زن و مرد آفریدیم تا هم کنار هم دلخوش باشید و هم فرزندانی از خود به جای گذارید و نیز ما شما را در آیین‌ها و گروه‌ها و قبایل گوناگون پدید آوردیم نه برای آنکه هریک با دیگری به جنگ پردازید بلکه تا یکدیگر را بشناسید و از برکات وجود هم برخوردار شوید و بی‌جهت کوش برتری قبیله‌ای و آیینی بر قبیله و آیین دیگر مزنید. زیرا معیار قضاوت در بارگاه الهی تقوی و پرهیزگاری و فضیلت است.

بنابراین هریک از شما از هر قبیله‌ و آیین که باشید اگر از کارهای زشت پرهیز کنید و کارهای نیکو به جای آرید نزد خداوند گرامی‌تر خواهید بود. همانا که خداوند به برتری و امتیاز خلقان از یکدیگر داناتر است.

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند (حافظ)

و آن حقیقتی که ندیدند همین است که جوهر دین و حقیقت ایمان همان تقوی و فضیلت است و آن مخصوص به هیچ آیین و دیانتی نیست و سرچشمه جنگ‌ها و اختلافات فقدان همین تقوی و حضور فعال خودخواهی و هواپرستی است و شاعران از این خودپرستی تعبیر به هوشیار کرده‌اند از آن جهت که عامه مردم هوشیار منافع خویشند و اهل تقوای حقیقی مست و بی‌خویشتن‌اند که گفته‌اند مستی و راستی.

یک رگ اگر در این تن من هوشیار هست
با او حساب دفتر هفتاد و اند کن (دیوان شمس)
می‌خور که ز دل قلّت و کثرت ببرد
اندیشه «هفتاد و دو» ملّت ببرد
پرهیز مکن ز کیمیای که از او
یک جرعه خوری هزار علت ببرد (خیام)

جنگ‌های مذهبی و به عبارت بهتر قدرت‌طلبی‌های اقوام ملل گوناگون در حجاب ارزش‌های ساختگی دینی چنان فجایعی در تاریخ بشریت به بار آورده است که اگر همه مردمان دست از دین بشویند و به کفر پناه ببرند بار ملامتش بر دوش همان قدرت‌طلبان و جاه‌طلبان و حریضان ملک و مال خواهد بود تنها مطالعه حادثه خونین و ننگینی چون کشتار دسته‌جمعی سن بارتولومی در 23 اوت 1572 میان پروتستان‌ها و کاتولیک‌ها که هر دو داعی پیروی از مسیح محبت بودند و هفت هزار نفر بی‌گناه در آن کشته شدند کافی است که مردمان به بیهودگی این گونه منازعات پی برند.

در اسلام نیز در طول 1400 سال گذشته هزاران فاجعه اهریمنی از اینگونه منازعات «حیدری - نعمتی» و امثال آن بوده است. مطالعه تاریخ اینگونه جنگ‌ها و نزاع‌ها بر سر اموری مانند اینکه آیا قرآن قدیم است یا حادث؟ در حالی که طرفین حتی معنی حادث و قدیم بودن را نمی‌فهمیدند بسیار عبرت‌آموز و حکمت‌آفرین است.