کد خبر: ۴۱۱۷۶۸۸

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۸

به بهانه حمله به سفارت جمهوری آذربایجان

رسانه‌های داخلی و جنگ روایت‌هایی که نباید رها شود

در قضیه حمله به سفارت جمهوری آذربایجان، رسانه‌های داخلی علیرغم ورود بهنگام و سریع به این حادثه و اعلام روایت دست اول از این اتفاق نتوانستند در ادامه همانند برخی رسانه‌های معاند منطقه‌ای و بین‌المللی این خط روایت را دنبال کنند و روایت تروریستی بودن حادثه در حال غالب شدن است و ضروری است با رها نکردن این میدان جنگ و با حداکثر توان رسانه‌ای مانع از تثبیت این روایت تحریف‌آمیز شد.

به گزارش ایکنا، صبح روز گذشته یک فرد مسلح با حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در ایران یکی از مسئولان سفارت را کشت و دو نفر دیگر را مجروح کرد.

براساس اعلام سردار رحیمی، فرمانده انتظامی استان تهران، این فرد بلافاصله دستگیر شد و در تحقیقات اولیه مشخص شد که انگیزه وی از این اقدام مسائل شخصی و خانوادگی بوده است.

قاضی شهریاری، سرپرست دادسرای امور جنایی تهران، نیز اعلام کرد تحقیقات اولیه نشان می‌دهد این فرد با انگیزه شخصی به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران حمله کرده است.

پیگیری سریع مسئولان

وی همچنین اعلام کرد در تحقیقات اولیه متهم مدعی شده که فروردین ماه امسال همسرم به سفارت آذربایجان به تهران مراجعه کرده و دیگر به منزل مراجعه نکرده است. وی انگیزه خود به سفارت جمهوری آذربایجان را اینگونه بیان می‌کند که در مراجعات مکرر به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران هیچ پاسخی از آنها دریافت نمی‌کردم و تصور می‌کردم همسرم در سفارت جمهوری آذربایجان در تهران حاضر است و حاضر به دیدار با من نیست. امروز صبح تصمیم گرفتم با اسلحه کلاشینکفی که از قبل تهیه کرده بودم به سفارت مراجعه کنم.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان نیز بعد از ظهر روز جمعه، در گفت‌وگوی تلفنی با جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان، درباره حادثه حمله مسلحانه به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران تبادل نظر و ضمن تسلیت و اظهار تأسف در این رابطه که به کشته شدن یک دیپلمات و مجروح شدن دو نفر دیگر از کارکنان این سفارت منجر شد، با وزیر خارجه آذربایجان و خانواده این دیپلمات ابراز همدردی کرد.

امیرعبداللهیان با محکوم کردن این حادثه به اشاره به سوء‌استفاده دشمنان دو کشور از این حادثه تأکید کرد و گفت نباید اجازه دهیم که این حادثه بر مناسبات دو کشور تأثیر منفی بگذارد.

اما واکنش‌ها و اقدامات مسئولان کشورمان به همینجا ختم نشد و طبق اعلام محمد جمشیدی، معاون سیاسی رئیس‌جمهور، حجت‌الاسلام و المسلمین رئیسی هم بلافاصله پس از شنیدن این خبر ناگوار دستور بررسی همه جانبه موضوع را صادر و مراتب تسلیت و همدردی خود را با دولت، ملت و بازماندگان دیپلمات جانباخته اعلام و برای مجروحان آرزوی شفای عاجل کردند.

ورود جریان تحریف

در مقابل این اقدامات و واکنش‌ها در داخل و ورود مناسب و سریع رسانه‌های داخلی به این موضوع و روایتگری بهنگام از اصل این اتفاق ناگوار، یک خط خبری نیز از سوی برخی مقامات و رسانه‌های جمهوری آذربایجان و برخی کشورها شکل گرفت که تلاش کرده و می‌کند واژه «حمله تروریستی» را برای این اتفاق تکرار کرده و آن را در افکار عمومی جا بیندازد و روایت خود را از این حادثه مسلط کند.

در حالی که در ابتدا وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان بدون تروریستی اعلام کردن این اتفاق تنها به شرح این حادثه پرداخت و از بررسی جزئیات آن خبر داد در ادامه سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور با غیر عادی توصیف کردن وضعیت اعلام کرد طرف ایرانی مسئولیت کامل حمله به سفارت این کشور در تهران را برعهده دارد و «دولت باکو درصدد است تا در آینده‌ای نزدیک سفارت خود در ایران را تخلیه کند.» وی در ادامه این ادعا را مطرح کرده که پویش ضد آذربایجانی در مطبوعات و رسانه‌های ایران در ماه‌های اخیر باعث این حادثه بوده است.

این حرکت تدریجی به سمت غیرعادی بودن حادثه و تروریستی اعلام کردن آن ادامه پیدا کرد به نحوی که تورال گنجعلی، یک عضو پارلمان آذربایجان روز جمعه در توییتی مدعی شد: «ما بارها در خصوص تهدیدات و ایدئولوژی‌های تروریستی رو به رشد در منطقه و همچنین عواقب‌شان هشدار داده بودیم. صبح امروز سفارت آذربایجان در تهران تحت حمله مهاجمی مسلح قرار گرفت. رئیس امنیتی سفارت کشته شد و دو تن دیگر توسط تروریست مسلح مجروح شدند.»

بیانیه الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، به نوعی موضع رسمی این کشور در خصوص‌ این حادثه را مشخص کرد و خط تروریستی اعلام کردن این اتفاق را رسمیت بخشید؛ «من اقدام تروریستی امروز علیه سفارت کشورمان در تهران را به شدت محکوم می‌کنم و صمیمانه‌ترین تسلیت خود را به خانواده و بستگان ستوان ارشد عسگروف اورخان رضوان اوغلو - که هنگام حفاظت از سفارت و کارکنان آن درگذشت - ابراز می‌دارم. ما خواستار بررسی فوری این اقدام تروریستی و مجازات تروریست‌ها هستیم. حمله تروریستی به نمایندگی‌های دیپلماتیک غیرقابل قبول است.»

تلاش دشمن برای تروریستی خواندن حادثه

به عبارتی در حالی که مقامات جمهوری اسلامی ایران در جهت حفظ آرامش در روابط دو کشور چندین بار آمادگی خود را برای بررسی جزئیات این حادثه با همکاری مشترک با دولت جمهوری آذربایجان اعلام می‌کردند اما مقامات این کشور و برخی رسانه‌های آن و همچنین رسانه‌های معاند منطقه‌ای بین‌المللی به شدت در این جنگ روایت‌ها خط تحریف واقعه را دنبال کرده و به برجسته کردن تروریستی بودن این حادثه پرداختند.

در این میان رسانه‌های آذری و ترکی به طور هماهنگ خط خبری تروریستی خواندن حادثه را دنبال کرده و هیچ اشار‌ه‌ای به توضیحات مقامات ایرانی نکردند که قطعا یکی از اهداف این اقدام هماهنگی را باید در راستای تحریک قومیتی و ایجاد تنش در روابط دو کشور خواند. برای نمونه خبرگزاری ترند جمهوری آذربایجان که نخستین بار فیلم دوربین‌های مداربسته سفارت از لحظه حمله مهاجم را منتشر کرده، مدعی شده شبهاتی مبنی بر ارتباط فرد حمله‌کننده به سفارت با نیروهایی در ایران وجود دارد. این خبرگزاری همچنین با انتشار مطلب تندی علیه ایران اعلام کرده که «پلیس تلاشی انجام نداده و هم اکنون نیز هیچ عملیاتی صورت نمی‌گیرد.»

خبرگزاری‌هایی مانند رویترز و بی بی سی فارسی نیز بلافاصله پس از انتشار خبر با برجسته سازی این ماجرای شخصی و ناموسی، سعی کردند تروریستی بودن این حادثه را پررنگ کنند و بر حجم تنش میان دو کشور بیفزایند.

یک جنگ روایت‌های واقعی

به نظر می‌رسد در این حادثه شاهد شکل‌گیری واقعی یک جنگ روایت‌ها هستیم و در حالی که رسانه‌های داخلی توانستند به سرعت به قضیه ورود پیدا کرده و روایت دست اول را از ماجرا ارائه دهند اما در ادامه قضیه این رسانه‌های طرف مقابل به همراه برخی رسانه‌های معاند بودند که با تکرار و تأکید بر تروریستی بودن ماجرا تلاش کردند رسانه‌های داخل ایران را ناکام بگذارند. لذا رسانه‌های داخلی به رغم کمبود امکانات و قدرت بیشتر رسانه‌ای دشمن، باید این جنگ روایت‌ها را رها نکرده و موضوع را همچنان پیگیری کنند و بر شخصی و خانوادگی بودن این مسئله تأکید کرده و ادعای خانواده فرد حمله‌کننده به سفارت آذربایجان مبنی بر حضور همسر این فرد در این سفارتخانه و برنگشتن او را مورد بررسی و پیگیری قرار دهند و مطالبه‌گرانه و آفندی به این موضوع وارد شوند. این به معنای انحراف مسئله و کوچک‌انگاری و بی‌تفاوتی نسبت به کشته شدن یک فرد بی‌گناه نیست چرا که در این زمینه تمام مقامات مسئول کشور به سرعت وارد شده و ابراز همدردی کرده و دستور پیگیری دادند و حتی وزیر امور خارجه کشورمان روز گذشته از مصدومان این حادثه عیادت کرد، پس باید ضمن برجسته کردن تلاش مقامات ایرانی در پیگیری این حادثه در عالی ترین سطح، با عملیات آفندی رسانه‌ای اجازه نداد دشمنان اهداف سوء خود را با تروریستی خواندن این حادثه و تثبیت آن در افکار عمومی پیش ببرند.

قطعا رژیم صهیونیستی پشت این فضاسازی رسانه‌ای قرار دارد و به دنبال این است که با برجسته کردن تهدید ایران برای کشور همسایه، زمینه ضروری بودن و مشروعیت‌بخشی حضور خود در جمهوری آذربایجان را فراهم کند که البته به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور و برخی مقامات این کشور نیز با برخی اظهارات تند همین تنش‌زایی در روابط با ایران را برای رسیدن به برخی اهداف زیاده‌طلبانه مرزی، منطقه‌ای و قومیتی دنبال می‌کنند و در همین راستاست که بحث تعطیلی سفارت خود را در ایران مطرح و بر روی آن مانور می‌دهند.

بر این اساس رسانه‌های داخلی باید به طور هماهنگ و با رویکردی ملی و فارغ از اختلافات جناحی و سیاسی و با دولت تمام توان خود را در کنار هم قرار داده تا در این جنگ روایت‌ها بتوان با حداکثر ظرفیت و قدرت وارد شد و مانع از آن شد که یک حادثه طبیعی ناگوار که در برخی کشورها نیز رخ داده با همدستی کشورهای مختلف زمینه‌ساز ماجراجویی جدید علیه کشور شود.

مهدی مخبری