کد خبر: ۴۱۲۰۴۵۱

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۵

انواع استعداد از دیدگاه اسلام در شماره جدید «پژوهشنامه روان شناسی اسلامی»

هفدهمین شماره از دوفصلنامه «پژوهشنامه روان شناسی اسلامی» توسط پژوهشگاه قرآن و حدیث منتشر شد.

به گزارش ایکنا، این شماره از دوفصلنامه «پژوهشنامه روان شناسی اسلامی» شامل شش مقاله با عناوین «طراحی مدل ارتباط والد-نوجوان بر اساس منابع اسلامی» به قلم علی صادقی سرشت، «انواع استعداد از دیدگاه اسلام با تکیه بر حدیث جنود عقل و جهل: تحلیل مضمون» نوشته سیدمهدی خطیب «اثربخشی آموزش ارتباط با خود بر هویت مذهبی نوجوانان پسر ۱۲-۱۵ سال مدارس اصفهان» فرزانه عمرانی، «بررسی اثربخشی معنادرمانی بر میزان درد و امید به زندگی در زنان مبتلا به سرطان سینه» نوشته سیدمجتبی عقیلی، آرزو اصغری، سکینه یافتیان و میترا نمازی «تدوین مدل مفهومی قدردانی مبتنی بر مؤلفه‌های شکر اسلامی» به قلم محمود اصفهانیان، ابراهیم سالاروند، محمدرضا سالاری‌فر  و عبدالوحید داودی و «نقش واسطه‌ای رضایت زناشویی در رابطه بین مرزهای خانواده و طلاق عاطفی» محمدمهدی صفورایی پاریزی و احمدرضا فامیل دردشتی است.

در بخشی از مقاله «انواع استعداد از دیدگاه اسلام با تکیه بر حدیث جنود عقل و جهل: تحلیل مضمون» می‌خوانیم: استعدادهای انسان، با وجود همه تفاوت‌ها و گونه‌گونی‏‌ها در نوع و شدنشان، حکایت از وجود ظرفیتی مثبت در درون انسان دارد و هدف از بعثت انبیا نیز شکوفاسازی این ظرفیت مثبت است. این پژوهش به‏ منظور شناسایی انواع استعداد از دیدگاه اسلام با تکیه بر حدیث جنود عقل و جهل طراحی شد. روش پژوهش، کیفی به شیوه تحلیل مضمون بود. نمونه‏‌گیری به ‏صورت هدفمند صورت گرفت و حدیث جنود عقل و جهل که مشتمل بر مجموعه‏ ای از ظرفیت‏ های مثبت انسانی است به ‏منظور بازشناسی انواع استعداد از دیدگاه اسلام انتخاب شد. پس از گردآوری داده‏‌ها، فرایند کدگذاری آغاز و داده‏‌ها تحلیل شد.

یافته‌های پژوهش نشان داد ۱۵۶ مضمون پایه، 71 مضمون سازمان‏ دهنده و ۵ مضمون فراگیر وجود دارد. ۵ مضمون فراگیر شامل استعداد عقلانی، استعداد انگیزشی-عاطفی، استعداد ارتباطی، استعداد معنوی و استعداد مالی-‏اقتصادی است که بیانگر انواع استعداد از دیدگاه اسلام است. همچنین، یافته‏‌ها نشان داد که در میان این استعدادهای پنج‏گانه، استعداد عقلانی، بارزترین و اثربخش‏‌ترین استعداد به شمار می‏‌آید و استعداد ارتباطی دایره مفهومی وسیع‌تری نسبت به سایر انواع استعداد دارد.

در بخشی از مقاله «تدوین مدل مفهومی قدردانی مبتنی بر مؤلفه ‏های شکر اسلامی» نیز آمده است: در تاریخچه ایده‏‌ها و نظریه‏‌ها، مفهوم «قدردانی» عمری طولانی اما در تاریخچه روان‏شناسی، گذشت‌ه‏ای نسبتاً کوتاه دارد. بر اساس منابع اسلامی، قدردانی به عنوان واکنش برتر به خوبی‏‌های دیگران و معیار انسانیت و جدایی از مرز حیوانیت معرفی شده است. بر این ‏اساس، هدف این پژوهش تبیین مؤلفه‌‏های قدردانی مبتنی بر مفهوم «شکر» اسلامی است که با روش تحلیل محتوای کیفی متون دینی، منابع اسلامی بررسی و مؤلفه‌های قدردانی، از آن استخراج شد. روایی محتوای داده‏‌ها با استفاده از ضریب نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) بررسی و با اعتبار بالا تأیید شد. یافته‌‏های پژوهش نشان داد که قدردانی دارای دو مؤلفه درونی و بیرونی است؛ مؤلفه درونی آن شناختی‏ عاطفی و مؤلفه بیرونی آن کلامی و رفتاری است که با استفاده از آن می‌‏توان روابط بینِ ‏فردی را تقویت کرد.

یادآور می‌شود هفدهمین شماره از دوفصلنامه «پژوهشنامه روان شناسی اسلامی» به صاحب امتیازی پژوهشگاه قرآن و حدیث و سردبیری حجت الاسلام و المسلمین  عباس پسندیده منتشر شده است.