کد خبر: ۴۱۲۶۰۸۵

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۲:۲۸

تهران؛ کم‌خون در آستانه عید و رمضان

مدیرکل انتقال خون استان تهران ضمن هشدار نسبت به کاهش ذخایر خون گفت: در حال حاضر در تهران چند صد واحد بیشتر از دریافت خون، خون توزیع می‌کنیم و هشدار می‌دهیم که اگر این شرایط ادامه پیدا کند، دچار بحران خواهیم‌ شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری سیدمنتظر شبّر، مدیرکل انتقال خون استان تهران، امروز یکشنبه ۱۴ اسفند در آستانه عید نوروز و ماه مبارک رمضان برگزار شد.

در ابتدای این نشست خبری امیرمسعود ناظمی، معاون فنی و فناوری‌های نوین سازمان انتقال خون استان تهران با اشاره به ضرورت و اهمیت اهدای خون، گفت: مصرف فراورده‌های خونی در جهان روز به روز در حال افزایش است و این مسئله موجب می‌شود ما نیز گسترش خدمات خود را در دستور کار قرار دهیم.

وی با تأکید بر اینکه ساخت خون مصنوعی در جهان هنوز اتفاق نیفتاده و کارهای علمی صورت گرفته صرفاً در حد آزمایشگاهی بوده است، تصریح کرد: تنها منبع فراورده‌های خونی تنها اهداکنندگان خون هستند و تاکنون هیچ منبع دیگری ساخته نشده است. از سوی دیگر نیاز به فراورده‌های خونی دائمی است و به همین دلیل نیاز است مردم به صورت دائم خون اهدا کنند.

ناظمی اضافه کرد: ما در سازمان انتقال خون هم در بعد کیفی و هم کمی پیشرفت داشته‌ایم و مراکز خونگیری؛ توزیع خون و نیز توزیع فرآورده‌های خونی به مراکز درمانی افزایش پیدا کرده است.

100 درصد نیاز مراکز درمانی را تأمین کرده‌ایم

وی ادامه داد: در بعد کمی هم تلاش داریم، توزیع عادلانه خون داشته باشیم و ۱۰۰ درصد نیاز مراکز درمانی را برطرف کنیم. در بعد کیفی نیز بسیاری از تست‌های غربالگری که قبلا دستی بود، اتوماتیک شده و در حوزه گروهبندی نیز استفاده از دستگاه‌های نوین را در دستور کار قرار داده‌ایم. همچنین پوشش گروه‌های خونی خاص افزایش پیدا کرده است.

معاون فنی و فناوری‌های نوین سازمان انتقال خون استان تهران درباره گروه‌های خونی خاص توضیح داد و گفت: برخی از افراد به خصوص افرادی که مستمر خون دریافت می‌کنند به دلیل دریافت خون مکرر ممکن است پادتن در بدن آنها تولید شده باشد به همین دلیل هر خونی را نمی‌توان به آنها تزریق کرد و باید با بررسی ویژگی‌های ژنتیکی خون متناسب به بدن آنها تزریق شود که ما در این زمینه نیز رشد داشته‌ایم و ویژگی‌های ژنتیکی خون 12 هزار واحد را به صورت اختصاصی مشخص کرده‌ایم.

وی در خصوص برنامه‌های آینده این اداره کل نیز گفت: به دنبال ارتقای روش‌های آزمایشی هستیم و به سمت آزمایش‌های ملکولی حرکت می‌کنیم چراکه این نوع آزمایش‌ها مدت زمان آزمایش را کاهش می‌دهد. برنامه‌هایی نیز در خصوص اتصال نرم افزارهایمان به مراکز بانک خون داریم تا بتوانیم خون اهدا شده را ردیابی کنیم.

کاهش اهدای خون در فصل سرد

سیدمنتظر شبّر، مدیرکل انتقال خون استان تهران نیز در این نشست با اشاره به اینکه در فصل سرد سال اهدای خون به دلیل شیوع آنفولانزا، سرماخوردگی، کرونا و نیز آلودگی هوا که طی آن به مردم توصیه می‌شود از خانه خارج نشوند، کاهش پیدا می‌کند، گفت: در فصول سرد اهدای خون کاهش پیدا می‌کند، اما نیاز به خون کاهش پیدا نمی‌کند.

وی با اشاره به افزایش عمل‌های جراحی با رشد علم پزشکی در جان نیز گفت: در آستانه عید تعداد عمل‌های جراحی افزایش پیدا می‌کند و افرادی که نیاز به دریافت مداوم خون نیز دارند، قبل از عید خون مورد نیاز خون را تزریق می‌کنند و همین مسئله موجب افزایش نیاز به خون می‌شود.

شّبر هشدار داد: اکنون میزان خون دریافتی ما نسبت به عرضه متناسب نیست و افزود: گلبول قرمز متراکم(RBC) و پلاسمای خون تا یک ماه امکان نگه‌داری است، اما پلاکت که مورد نیاز بیماران سرطانی است و به شدت در کشور مورد نیاز است امکان نگهداری تا سه روز دارد و این باعث می‌شود همیشه نیازمند اهدای مستمر خون باشیم.

هشدار کاهش ذخایر خون در تهران

وی ادامه داد: در حال حاضر در تهران چند صد واحد بیشتر از دریافت خون، خون توزیع می‌کنیم و باید هشدار بدهیم که در مرز یک هفتگی ذخایر خون هستیم و اگر این شرایط ادامه پیدا کند دچار بحران خواهیم‌ شد.

مدیرکل انتقال خون استان تهران به این مسئله نیز اشاره کرد که بیشتر مردم در شهرستان‌ها ترجیح می‌دهند اعمال جراحی تخصصی و فوق تخصصی خود را در تهران انجام دهند به همین دلیل تهران باید بار نیاز به خون سایر استان‌ها را نیز بر دوش بکشد به همین دلیل مدیرکل سازمان انتقال خون کشور از سایر استان‌ها خواسته‌اند به ما در تأمین خون مورد نیاز کمک کنند و ما بقیه خون مورد نیازمان را از سایر استان‌ها وارد می‌کنیم.

وی این مسئله را نیز خاطرنشان کرد که استان تهران در شرایط بحرانی به سایر استان‌ها در زمینه تأمین خون مورد نیازشان کمک می‌کند و افزود: در اتفاق شاه‌چراغ ما اولین استانی بودیم که به شیراز خون فرستادیم.

همین حالا؛ بهترین زمان برای اهدای خون

شّبر به همزمان شدن ماه رمضان و عید نوروز نیز اشاره کرد و گفت: ما هر ساله در ابتدای ماه رمضان با کاهش اهدای خون مواجه هستیم. از سوی دیگر مردم در عید نوروز معمولاً از تهران به سایر شهرستان‌ها مسافرت می‌کنند به همین دلیل بهترین زمان برای افزایش ذخایر خون هم اکنون است که مردم اهدا کنند تا ذخایر خونی برای عید داشته باشیم و شرایطی پیش نیاید که عمل جراحی به دلیل نبود خون کنسل شود.

وی ضمن قدردانی از ایثار مردم کشورمان و اهدای خون بدون هیچ چشمداشتی، گفت: مردم ما بدون هیچ چشمداشتی خون اهدا می‌کنند. حتی زمانی که به پلاکت نیاز داریم به کسانی که پلاکت گروه خاص خونی دارند زنگ می‌زنیم و آنها بلافاصله می‌آیند و خون اهدا می‌کنند.

شبر تصریح کرد: خون اهدا شده در کشور فقط داخل کشور استفاده می‌شود. هر کشوری شرایط خاص ژنتیکی و اپیدمولوژی خاص خود را دارد و به همین دلیل ما حتی نمی‌توانیم از گردشگران خارجی خون بگیریم. آزمایشات خون در کشور ما بر اساس استاندارد سازمان بهداشت جهانی برای مردم خودمان استاندارد شده و نه می‌توانیم به کشور دیگری خون بدهیم و نه می‌توانیم از کشور دیگری خون بگیریم.

وی در ادامه گزارشی از اهدا و توزیع خون در استان تهران ارائه کرد و گفت: در سال گذشته حدود ۳۷۰ هزار نفر برای اهدای خون مراجعه کرده بودند، اما در سال جاری این رقم به ۴۲۸ هزار نفر رسیده است و مراجعه‌کنندگان اهدای خون رشدی معادل ۱۵.۷ داشته‌ایم.

رشد اهدای خون؛ رشد نیاز به خون

مدیرکل انتقال خون استان تهران به مصاحبه کاملی که از اهداکنندگان خون صورت می‌گیرد نیز اشاره کرد و گفت: ممکن است خون فردی مناسب اهدا نباشد یا اینکه اهدای خون با توجه به شرایط بدنی که دارد، مناسب نباشد به همین دلیل از تمام داوطلبان خون گرفته نمی‌شود. ۲۹۸ هزار واحد خون طی 11 ماهه سال گذشته اهدا شده بود که این رقم در مدت مشابه سال جاری 340 هزار و 800 واحد بوده است یعنی رشدی 14 درصدی در اهدای خون داشته‌ایم. البته به دلیل افزایش تعداد عمل‌های جراحی خون بیشتری نیز توزیع کرده‌ایم.

وی ادامه داد: در ۱۱ ماهه سال گذشته 327 هزار واحد خون تزریق شده که امسال ۳۷۷ هزار واحد خون توزیع شده داریم. کمبود خون استان را نیز از سایر استان‌ها تأمین کرده‌ایم.

شبر اضافه کرد: همچنین امسال ۲۰ درصد افزایش اهداکنندگان بار اولی نسبت به پارسال داشتیم. افراد با سابقه اهدای خون نیز ۱۵ درصد بیشتر مراجعه کرده‌اند. بانوان نیز که به خاطر شرایط جسمی کمتر مراجعه می‌کنند، امسال ۱۴ درصد افزایش اهدای خون نسبت به سال گذشته داشته‌اند؛ همچنین ۱۳ درصد افزایش اهدای پلاکت داریم. توزیع پلاکت نیز هشت درصد افزایش داشته است.

هر واحد خون سه نفر را نجات می‌دهد

وی به این مسئله اشاره کرد که هر واحد خون باعث نجات سه بیمار می‌شود چون سه فراورده از یک واحد خون گرفته می‌شود و افزود: امسال هم پویش نذر خون را خواهیم داشت و هر چه به دهه دوم و سوم رمضان می‌رسیم، ساعات کاری را بیشتر می‌کنیم تا مردم بتوانند نذر خون خود را ادا کنند.

شبر در پاسخ به سؤال خبرنگار ایکنا در مورد افزایش تعداد مراکز اهدای خون و جذب نیروی متخصص گفت: پیگیر گسترش مراکز هستیم؛ امکانات اینکه در شهرستان‌ها مراکز جدید راه‌اندازی کنیم نیز داریم تا مراکز ما دسترسپذیرتر باشند. در پاکدشت مرکز جدیدی راه‌اندازی کرده‌ایم و پیگیریم در اسلامشهر نیز اگر جای مناسبی به ما اختصاص دهند مرکز تاسیس کنیم.

وی ادامه داد: نیرو و کارکنان آموزش دیده نیز تامین شده‌اند و می‌توانیم از نیروهای طرحی وزارت بهداشت نیز استفاده کنیم و در حال حاضر ۵۰۰ نفر در 15 پایگاه اهدای خون استان تهران فعال هستند.

شبر اضافه کرد: در خصوص مسائل فنی و علمی انتقال خون ما شانه به شانه کشورهای پیشرفته هستیم و کاملاً استانداردهای بهداشت جهانی را رعایت می‌کنیم‌ و به دلیل رعایت‌هایی که در دین و فرهنگ ما مطرح است، خون سالمی داریم. سلامت خون مردم ما به حدی است که سایر کشورها متقاضی پلاسمای مازاد ما(البته اگر داشته باشیم) برای ساخت دارو هستند و تنها مشکلی که پیدا می‌کنیم کاهش اهدا است.

ناظمی نیز در خصوص تأثیر آلودگی هوای تهران بر کیفیت خون اهدایی مردم گفت: آلودگی هوا در تهران منعی برای اهدای خون ایجاد نمی‌کند. حتی افرادی که از دخانیات استفاده می‌کنند نیز منعی برای اهدای خون دارند و تنها مشکل زمانی است که مردم به دلیل آلودگی هوا از خانه خارج نمی‌شوند و به مراکز اهدای خون نمی‌آیند.