کد خبر: ۴۱۲۹۴۸۲

تاریخ: ۰۴ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۲:۵۲

مسافران آسمانی اقلیم ادب در سالی که رفت

سال گذشته اقلیم ادب ایران چهره‌های زیادی را از دست داد که در قیاس با سال‌های قبل، یکی از خسرانبارترین سال‌ها از منظر فقدان چهره‌های ادبی کشور به شمار می‌رود.

به گزارش ایکنا سال 1401 یکی از تاسفبارترین سال‌ها از منظر از دست دادن چهره‌های ادبی و بزرگانی چون هوشنگ ابتهاج، محمدجواد محبت، محمدعلی اسلامی ندوشن و بسیاری دیگر از اهالی قلم در عرصه ادب و زبان فارسی بود.

در این مجال به طور خلاصه از این عزیزان که در رصد رسانه‌ها و تقویم ادبی بوده‌اند، به ترتیب تاریخ سفر به جهان جاودان یادی کرده‌ایم.

محمدزمان گلدسته

22 فروردین‌ محمدزمان گلدسته، شاعر آیینی و سراینده قطعات حاج صادق آهنگران از چهره‌هایی است که بر اثر سانحه تصادف درگذشت.

وی از شاعرانی بود که در وصف امام حسین(ع) شعرهایی را سرود و از سیزده‌سالگی به صورت جدی سرودن شعر را آغاز کرد و در سال ١٣٦٦ وارد انجمن شعر گرگان شد. گلدسته از سال ١٣٧٥ به عنوان شاعر اهل بیت(ع) به سرودن شعر پرداخت. وی از شاگردان محمدرضا آقاسی بود و در جشنواره‌‏های مختلف به عنوان نفر برگزیده انتخاب شد.

از آثار محمدزمان گلدسته می‌توان به دو مجموعه شعر با عنوان‌های گل صد برگ، روح و ریحان و مجموعه سی‌دی تصویری چاووش اشاره کرد.

محمدعلی اسلامی ندوشن

محمدعلی اسلامی ندوشن، نویسنده و چهره فرهنگی پیشکسوت ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ در ۹۷ سالگی در کانادا از دنیا رفت.

وی متولد ۱۳۰۴ در ندوشن یزد بود و سال‌ها زندگی خود را صرف تحقیق در آثار علمی و ادبی ایران و ترجمه آثار نویسندگان جهان کرد و آثارش به‌صورت کتاب در بیش از ۵۰ جلد در زمینه‌های گوناگون اعم از ادبی، فرهنگی و اجتماعی به چاپ رسیده است.

برخی از کتاب‌های محمدعلی اسلامی ندوشن عبارت‌اند از: ماجرای‌ پایان‌ناپذیر حافظ، چهار سخنگوی‌ وجدان‌ ایران، تأمّل‌ در حافظ، زندگی‌ و مرگ‌ پهلوانان‌ در شاهنامه، داستان‌ داستان‌ها، سرو سایه‌فکن، ایران‌ و جهان‌ از نگاه‌ شاهنامه، نامه‌ نامور، ایران را از یاد نبریم، به‌ دنبال‌ سایه ‌همای، ذکر مناقب‌ حقوق‌ بشر در جهان‌ سوم، سخن‌ها را بشنویم، ایران‌ و تنهائی‌اش، ایران‌ چه‌ حرفی‌ برای‌ گفتن‌ دارد؟، مرزهای‌ ناپیدا، شور زندگی، روزها، باغ سبز عشق، ابر زمانه‌ و ابر زلف، افسانه افسون، دیدن‌ دگر آموز، شنیدن‌ دگر آموز، جام‌ جهان‌بین و آواها و ایماها.

نرگس روان‌پور

نرگس روان‌پور استاد دانشگاه و پژوهشگر ادبیات فارسی، ۲۸ اردیبهشت سال گذشته در ۸۳سالگی از دنیا رفت.

وی متولد ۱۳۱۸ دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. او مدتی به تدریس در دبیرستان‌ها اشتغال داشت و سپس به دانشکده علوم ورزشی منتقل شد. در سال‌های بعد از انقلاب، استاد دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد بود.

از دیگر فعالیت‌های پژوهشی او می‌توان به همکاری در تدوین مجموعه گزیده ادب فارسی به سرپرستی حسن انوری و جعفر شعار اشاره کرد. از این مجموعه، کتاب گزیده تاریخ بیهقی توسط او تدوین شد.

غلامحسین رضانژاد

غلامحسین رضانژاد متخلص به نوشین زاده ۱۳۱۳ در اراک در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ از دنیا رفت.

او تحصیلات مقدماتی را در اراک و متوسطه را در تهران به پایان رسانید و پس‌ازآن در دانشکده حقوق دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد و توانست در این رشته درجه لیسانس را دریافت کند. رضانژاد در کنار تحصیلات دانشگاهی، علوم حوزوی را نیز در محضر استادانی مانند حاج شیخ محمدعلی حکیم شیرازی ذهبی، شیخ محمد سنگلجی، محمود شهابی و سیدابوالحسن رفیعی قزوینی فراگرفت.

ازجمله آثار و مکتوبات رضانژاد می‌توان به کتاب‌های حکمت‌نامه یا شرح کبیر بر متن و شرح و حواشی منظومه حکمت ملاهادی سبزواری، حکیم سبزواری (زندگی، آثار و فلسفه)، تمهید المبانی، تفسیر کبیر بر سوره سبع المثانی، هدایه الامم، شرح فصوص‌الحکم ابن عربی و مجموعه حواشی و تعلیقات حکیم متأله مرحوم سیدابوالحسن رفیعی قزوینی بر ۱۹ کتاب کلامی، فلسفی و حکمی حکمای متأخّر و قدیم اشاره کرد.

اصول علم بلاغت در زبان فارسی وی در سال ۱۳۶۸ شمسی، به‌عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد.

مهدی مداینی
مهدی مداینی، مصحح متون کهن ۱۳ خرداد در ۷۶ سالگی از دنیا رفت.

وی متولد سال ۱۳۲۵ در بم، سال ۱۳۴۲ وارد دانشکده‌ الهیات شد و در رشته‌ حکمت و فلسفه اسلامی ادامه تحصیل داد.

زیر نظر مجتبی مینوی در بنیاد شاهنامه‌ فردوسی به تصحیح شاهنامه پرداخت. زمانی را نیز به همراهی پرویز ناتل خانلری در بنیاد فرهنگ ایران گذراند و در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی کارش را دنبال کرد.

تصحیح داستان رستم و سهراب و سیاوش با همکاری مهدی قریب، تصحیح هفت لشکر همراه با مهران افشاری، تصحیح ظفرنامه حمدالله مستوفی که جلد اول آن را به تنهایی انجام داد و باقی مجلدات را با همکار مهران افشاری دنبال کرد، تصحیح دیوان عطار و همچنین تصحیح چهارده رساله در باب فتوت و اصناف با همکاری مهران افشاری، از تلاش‌های زنده‌یاد مداینی برای تصحیح متون مهم ادبیات ایران ‌است.

مسعود احمدی

مسعود احمدی، شاعر و ویراستار ۲۳ خرداد در سن ۷۹سالگی در آسایشگاه فوت کرد.

کتاب‌های منتشرشده این شاعر و ویراستار چنین است: ۲۴ ساعت (منظومه برای کودکان)، شبنم و گرگ‌ومیش (منظومه برای نوجوانان)، مجموعه شعرهای زنی بر درگاه، روز بارانی، برگریزان و گذرگاه، دونده خسته، قرار ملاقات، صبح در ساک، بر شیب تند عصر، برای بنفشه باید صبر کنی، دو سه ساعت عطر یاس، و همچنین «حرف زیادی (مجموعه مصاحبه‌های مطبوعاتی)، دو زن (گفت‌وگو با آیدا سرکیسیان (شاملو) و اقبال اخوان (مشیری))، دویدن در تنهایی (گزیده‌ای دوزبانه) و دیگر نبودم مرده بودم.

احمد مهدوی دامغانی

احمد مهدوی دامغانی، نویسنده و محقق پیشکسوت، ۲۷ خرداد در ۹۵ سالگی از دنیا رفت.

احمد مهدوی دامغانی متولد ۱۳ شهریور ۱۳۰۵ مشهد بود. او علوم متداول قدیم و جدید را در شهر مشهد فراگرفت و سپس در تهران اقامت گزید. در سال ۱۳۲۷ از دانشکده معقول و منقول (بعداً الهیات) دانشگاه تهران و در سال ۱۳۳۳ در رشته ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران لیسانس گرفت.

در سال ۱۳۴۲ از دانشگاه تهران هم درجه دکتری در زبان و ادبیات فارسی گرفت. موضوع رساله دکتری او تصحیح کتاب کشف‌الحقایق عزیزالدین نسفی به راهنمایی محمدتقی مدرس رضوی بود.

پس از گذراندن دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی به عنوان استاد دانشگاه تهران به تدریس در دانشکده‌های ادبیات و الهیات دانشگاه تهران پرداخت.

از آثار مهدوی دامغانی به از علی آموز اخلاص عمل، رساله درباره خضر، شاهدخت والاتبار شهربانو، در باغ روشنایی، گزیده حدیقة الحقیقه، گزیده‌ای از شعر سعدی به زبان عربی، کشف الحقایق نَسَفی _ تحقیق و تحشیه، المَجدی فی أنساب الطّالبیّین (تحقیق)، نَسمةالسَّحر بذکر من تشیَّع و شعر (تصحیح،تحقیق)، دیوان خازن (عبداللّه بن احمد خازن) (تصحیح و تحقیق) و الوحشیات (ابوتمام) (تصحیح) می‌توان اشاره کرد.

حسن ذوالفقاری

حسن ذوالفقاری، استاد زبان و ادبیات فارسی در سن ۵۶ سالگی، ۱۷ تیر بر اثر سکته قلبی درگذشت.

وی استاد زبان و ادبیات فارسی، نویسنده و پژوهشگر ادبی متولد ۱۳۴۵ در دامغان بود که در آخرین سال‌های عمر خود از استادان اعزامی وزارت علوم به کرسی‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شانگهای چین شده بود.

از آثار او می‌توان به منظومه‌های عاشقانه ادب فارسی، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، داستان‌های امثال، سر دلبران، باورهای عامیانه مردم ایران، ادبیات داستانی عامه، فرهنگنامهٔ داستان‌های متون فارسی و... اشاره کرد.

رمضانعلی شاکری

رمضانعلی شاکری، رئیس اسبق کتابخانه آستان قدس رضوی، ۲۳ تیر در ۹۸ سالگی از دنیا رفت.

«سیاحت شرق یا زندگی‌نامه آقا نجفی قوچانی» (تصحیح)، «سیاحت غرب یا سرنوشت ارواح بعد از مرگ» (تصحیح)، «فهرست کتب خطی کتاب‌خانه عمومی فرهنگ و هنر مشهد»، «گنج هزارساله کتاب‌خانه مرکز آستان قدس رضوی، قبل و بعد از انقلاب»، «مطالعه‌ای در احوال و آثار عارف ربانی حیدر آقا طباح تهرانی متخلص به معجزه»، «مزاری در آغوش تاریخ»، «اترک‌نامه؛ تاریخ جامع قوچان»، «انقلاب اسلامی مردم مشهد از آغاز تا استقرار جمهوری اسلامی»، «تاریخچه کتاب‌خانه عمومی فرهنگ و هنر مشهد در پنجاه سال»، «اصول مقدمات کتاب‌داری یا کتاب‌داری آسان»، «حیات الاسلام فی احوال آیت الملک العلام» و «ایران همیشه‌بهار» از کتاب‌های اوست.

امیرحسین میرزائیان

امیرحسین میرزائیان، مترجم ادبیات داستانی،  متولد خرداد سال ۱۳۶۴ بود که اول مرداد درگذشت.

وی مترجم ادبیات داستانی بود به علت سکته‌ مغزی در ۳۷ سالگی درگذشت و جوانترین درگذشته ادبیات سال گذشته محسوب می‌شود.

میرزائیان متولد خرداد سال ۱۳۶۴، مترجم و مدرس زبان انگلیسی بود. ۴۱ عنوان از آثار او در کتابخانه‌ ملی فهرست‌نویسی شده و ۲۷ عنوان کتاب دیگر او نیز در زمینه‌های روان‌شناسی،کودک و نوجوان و ادبیات داستانی به چاپ رسیده است.

وی چندی پیش در همکاری با نشر نفیر، در سمت دبیر مجموعه‌ ادبیات کلاسیک جهان، به راهنمایی مترجمان جوان برای برگردان این آثار به زبان فارسی پرداخته بود که توسط نشر نفیر به چاپ رسید.

او همچنین سابقه‌ همکاری با مطبوعات و ناشرانی مانند نردبان، ذکر، قاصدک، جیحون، کتابسرای نیک و سایت کتابخوانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را داشت.

احمد گلشیری

احمد گلشیری، مترجم، در ۸۶ سالگی از دنیا رفت.

این مترجم پیشکسوت، برادر هوشنگ گلشیری و پدر سیامک گلشیری، نویسنده بود.

از میان آثاری که احمد گلشیری ترجمه کرده، مجموعه چندجلدی داستان و نقد داستان است که جلد اول آن در سال ۱۳۶۸، جلد دوم در سال ۱۳۷۰، جلد سوم در سال ۱۳۷۶ و جلد چهارم در سال ۱۳۷۸ به چاپ رسید و ۱۲ سال از عمر این مترجم را به خود اختصاص داد.

از دیگر آثار احمد گلشیری مجموعه ۱۰ رمان است با عنوان‌های ساعت شوم نوشته گابریل گارسیا مارکز، پدرو پارامو نوشته خوان رولفو، نفرین ابدی بر خواننده این برگ‌ها نوشته مانوئل پوئیگ، ناپدیدشدگان نوشته آریل دورفمن، از عشق و دیگر اهریمنان نوشته گابریل گارسیا مارکز، گرسنه نوشته کنوت هامسون، شکار انسان نوشته خوزه ایبالدو ریبیرو، دوئل از آنتون چخوف، سال‌های سگی نوشته ماریو بارگاس یوسا، و چه کسی پالومینو مالرو را کشت نوشته ماریو بارگاس یوسا که در سال‌های ۱۳۶۲ تا ۱۳۸۳ منتشر شده‌اند.

هوشنگ ابتهاج

هوشنگ ابتهاج متخلص به سایه شاعر و پژوهشگر نامدار ایران ۱۹ مرداد در سن ۹۴ سالگی درگذشت.

از مهم‌ترین آثار این شاعر مشهور، تصحیح غزل‌های حافظ با عنوان «حافظ به سعی سایه» است که نخستین بار در سال ۱۳۷۲ به چاپ رسید او سال‌های زیادی را صرف پژوهش و حافظ‌شناسی کرده که این کتاب حاصل تلاش بی‌وقفه و عشق او به لسان‌الغیب غزلسرای بزرگ بوده است که در مقدمه آن را به همسرش پیشکش کرده است.

«سراب» اولین مجموعه شعر اوست که با مضامین شعر جدید سرود شده است. گرچه قالب شعرش همان چهارپاره است اما با مضامینی از جنس غزل و بیان احساسات و عواطف شخصی، واقعی و طبیعی بوده است.

مجموعه شعر بعدی‌اش با نام «سیاه‌مشق»، باوجوداینکه پس از «سراب» منتشر شد، شعرهای سایه را در سال‌های ۱۳۲۵ تا ۱۳۲۹ در خود جای داده است. در این مجموعه، سایه تعدادی از غزل‌های خود را منتشر کرد و مهارت اعجاب‌انگیز خود را در سرودن غزل نشان داد. تا جایی که گروهی از منتقدین تعدادی از غزل‌های او در این مجموعه را از بهترین غزل‌های دوران معاصر به شمار می‌آورند.

بانگ نی ، تاسیان ، آینه در آینه ، پیر پیرنیان اندیش ، یادگار خون سرو و راهی و اهی از دیگر آثار این شاعر برجسته ایرانی است.

محمدتقی انصاریان

محمدتقی انصاریان، پیشکسوت حوزه نشر 23 مرداد از دنیا رفت.

وی از پیشکسوتان فعالیت‌های فرهنگی و انتشاراتی قم بود که بیش از نیم‌قرن در نشر و ترجمه و گسترش کتاب‌های شیعه فعالیت داشت و بیش از هزار و دویست عنوان کتاب به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، اردو، فرانسه، ترکی استانبولی، ترکی آذری، روسی، اسپانیولی، چینی، ژاپنی، و دیگر زبان‌های آفریقایی و... چاپ و منتشر کرده است.

کیومرث عباسی قصری

کیومرث عباسی قصری، شاعر پیشکسوت ۲۸ مرداد در سن ۸۱ سالگی از دنیا رفت.

کیومرث عباسی قصری در سال ١٣٢٠ در قصر شیرین به دنیا آمد. او فارغ‌التحصیل رشتۀ علوم قضایی در مقطع کارشناسی است. قصری در وصف امام حسین(ع) شعرهای متعددی را سروده است.

قصری با انجمن شعرای ایران، انجمن ادبی خواجو (تهران)، حوزۀ هنری و فرهنگسراهای تهران همکاری داشت.

از آثار او می‌توان به حسن ختام، باغ ابریشم غزل‌های کرمانشاهی در قلمرو شعر امروز، آیه‌های زمینی آواز منتخبی از سروده‌های ١٣٥٧ - ١٣٧٢، گزیدۀ ادبیات معاصر و ‏«زمزمۀ نای و نی اشاره کرد.

سید رضا مؤید

سید رضا مؤید، شاعر پیشکسوت آئینی اهل مشهد ۱۵ مهر از دنیا رفت.

وی در سال ۱۳۲۱ در مشهد مقدس دیده به جهان گشوده بود. او تحصیلات مقدماتی را در مکتب‌خانه‌ پشت سر گذاشت و پس‌ازآن به شغل آزاد روی آورد.

موید سرودن را از ۱۲ سالگی آغاز کرد؛ علاقه‌اش به شعر پای او را به کتابخانه آستان قدس رضوی گشود و باعث شد ساعت‌ها در جوار حرم مطهر رضوی به مطالعه دیوان اشعار گذشتگان بپردازد.

او طی سال‌های متمادی اشعار قابل توجه آئینی سروده که همواره مورد استفاده ذاکران و مداحان اهل بیت(ع) قرار گرفته است.

موید از بزرگان شعر آئینی به شمار می‌آید و هیچ مناسبتی در تقویم تشیع نیست که برای آن شعری نسروده باشد. گل‌های اشک، جلوه‌های رسالت، نغمه‌های ولایت، سفینه‌های نور و چکامه عشق بخشی از آثار متعدد او است که منتشر شده است.

غلامرضا سلیمانی

غلامرضا سلیمانی شاعر و ترانه‌سرا در پی ابتلا به بیماری کبدی ۱۶ آبان از دنیا رفت.

وی چند دهه در عرصه شعر فعال بود، هرچند فعالیت او در دهۀ سوم کم‌رنگ‌تر شده بود اما در سال‌های دهۀ ۷۰ فعالیت چشم‌گیری داشت.

ازجمله آثار سلیمانی می‌توان به مجموعه‌های به من نامه بنویس و پرستاری که شکل تو بود اشاره کرد.

ابوالقاسم حسینجانی

ابوالقاسم حسینجانی شاعر، نویسنده و مترجم ۱۹ آبان در ۷۳ سالگی در رشت از دنیا رفت.

«محراب، چشمه آرامش»، «جغرافیای رازها»، «حسین احیاگر آدم»، «آزادسازی انسان و جهان در اندیشه‌های راهبردی پیامبر(ص)»، «دور بهار را سیم‌خاردار نمی‌شود کشید»، «بوی بهبود ز اوضاع جهان می‌شنوم» و «اگر شهادت نبود» از کتاب‌های اوست.

یدالله مفتون امینی

یدالله مفتون امینی دهم آذر در ۹۶ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت.

وی در آغاز شاعری کلاسیک و کهن‌پرداز بود اما بعدها به شعر بی‌وزن و قالب‌های نوپردازانه روی آورد. او علاوه بر شعر فارسی، شعرهایی به زبان‌ ترکی نیز سروده است.

مفتون با شاعرانی چون شهریار، رهی‌ معیری و فریدون مشیری دوستی داشته، شعر «دریاچه‌»اش را در خرداد ۱۳۳۱ سروده است.

مجموعه‌های شعر دریاچه، کولاک، انارستان، عاشیقلی کروان، فصل پنهان، یک تاکستان احتمال، سپیدخوانی روز، عصرانه در باغ رصدخانه، شب ۱۰۰۲، من و خزان و تو، اکنون‌های دور، نهنگ یا موج، از پرسه خیال در اطراف وقت سبز، جشن واژه‌ها و حس‌ها و حال‌ها، طلایی/ خاکستری/ رگبار، گزینه اشعار، آجی چای، مستقیم تا نرسیده به صبح ازجمله آثار منتشرشده این شاعرند.

محمدعلی شیرازی

محمدعلی شیرازی ۲۵ آذر در ۸۱ سالگی درگذشت.

محمدعلی حافظ الکتب معروف به محمدعلی شیرازی، شاعر و ترانه‌سرا، متولد ۲۷ اسفند ۱۳۱۹ در شیراز بود.

وی ترانه‌های زیادی خلق کرده است که ازجمله آن‌ها به ترانه‌ قطعه‌های روزی تو خواهی آمد با صدای محمد اصفهانی، زیر آسمان شهر با صدای امیر تاجیک و وقف پرنده‌ها با صدای قاسم افشار می‌توان اشاره کرد.

سید احمد وکیلیان

سید احمد وکیلیان، از پژوهشگران فرهنگ عامه و مدیرمسئول مجله فرهنگ مردم، ۲۸ آذر براثر بیماری جهان فانی را وداع گفت.

وی از پژوهشگران نام‌آشنای فرهنگ عامه و متولد سال ۱۳۲۶ شیراز و فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان باستانی و از شاگردان انجوی شیرازی و تکمیل‌کننده پژوهش‌های وی به‌عنوان پایه‌گذار فرهنگ عامه بود.

چیستان‌های خواندنی، مثل‌ها و افسانه‌های ایرانی، افسانه‌های ایران، به روایت دیروز و امروز، تمثیل و مثل، رمضان در فرهنگ مردم و .... از آثار به جای مانده از وکیلیان به شمار می‌رود.

وکیلیان که بیش از ۱۵ سال مجله تخصصی فرهنگ مردم را منتشر می‌کرد، در زمینه ترجمه نیز آثاری دارد.

ابوالفضل خطیبی‌

ابوالفضل خطیبی‌ شاهنامه‌پژوه ۲۱ دی‌ در ۶۲ سالگی از دنیا رفت.

وی عضو هیئت علمی و معاون گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاون سردبیر مجله نامه ایران باستان، نگارنده بیش از صد مقاله علمی به ویژه درباره شاهنامه در دانشنامه‌ها و مجلات تخصصی ادبی بوده و در تصحیح شاهنامه با جلال خالقی مطلق در جلد هفتم همکاری داشت.

خطیبی دریافت‌کننده جایزه حامیان نسخ خطی در آیین بزرگداشت حامیان نسخه‌های خطی در سوم آذر ماه ۱۳۸۴ به خاطر مقاله اصالت کهن‌ترین نسخه: فلورانس ۶۱۴ ه‍. ق بوده است.

کمال اجتماعی جندقی

کمال اجتماعی جندقی، شاعر و طنزپرداز، 26 دی در ۹۳ سالگی از دنیا رفت.

وی سرویراستار سخن بوده و آثار شاعرانی چون محمدرضا شفیعی کدکنی را ویراستاری کرده بود.

کمال اجتماعی جندقی، متولد سال ۱۳۰۸ در شیراز، شاعر و طنزپرداز بود. تحصیلاتش را در دانشسرای مقدماتی تهران ادامه داد و پس‌ازآن به دانشکده ادبیات راه یافت، اما آن را ناتمام گذاشت. در ۱۳۵۳، پس از بازنشستگی، در دانشنامه ایران و اسلام به‌کار پرداخت و پس‌ از انقلاب نیز با انتشارات علمی و فرهنگی و انتشارات سروش همکاری کرد.

محمدجواد محبت

محمدجواد محبت، شاعر متولد سال ۱۳۲۲ در کرمانشاه، ۲۳ اسفندماه از دنیا رفت.

وی شاعر نام‌آشنا و چهره‌های ماندگار کرمانشاه و کشور، در سال ۱۳۲۲ در کرمانشاه متولد شد. محبت که پس از طی مراحل تحصیل به استخدام آموزش و پرورش درآمد و شغل معلمی را برای امرارمعاش انتخاب کرده بود، در کنار معلمی یک عمر شاعرانه زندگی کرد و با اشعارش به‌ویژه شعر «دو کاج» برای مردم ایران خاطره‌سازی کرد.

این شاعر خوش‌قریحه کشور، مبتکر شعر گفتاری و از پیشگامان شعر اعتراض در دوران ستمشاهی است که از او آثار گرانقدری چون «از خیمه‌های عاشورا»، «آن سوی چهره زرد خورشید»، «موج عطرهای بهشتی»، «خانه هل اتی (شعرهای علوی)»، «آه... ای بانوی طوبی سایه آه… (فاطمیات)»، « گریه دل ناصبوران (شعرهای عاشورایی)» و «گلوی سبز آواز (مجموعه شعرهایی برای حضرت امام (ره)» به یادگار مانده است.