کد خبر: ۴۱۳۱۰۸۶

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۲:۲۶

در پنجاه و هشتمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی مطرح شد

پیشنهاد تفویض شورای توسعه فرهنگ قرآنی به دیگر دستگاه‌ها

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پنجاه و هشتمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی از بررسی بحث تفویض اختیارات شورای توسعه به سازمان یا نهادی دیگر خبر داد و گفت: مقام معظم رهبری انتظار چابک شدن شورای عالی و خارج شدن آن از حوزه‌های تصدی‌گرایانه را دارند. شأن این شورا، راهبری، راهبردی، راه‌بینی و راه‌سنجی است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، پنجاه و هشتمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی ساعت 6:30 صبح امروز ۱۴ فروردین‌ماه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر آموزش و پرورش، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و دیگر اعضای این شورا برگزار شد.

در ابتدای این جلسه که با تلاوت هادی موحدامین، قاری بین‌المللی کشورمان همراه بود، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی به بیان نکاتی پرداخت.

وی با اشاره به زحمات و تلاش‌های دبیر پیشین شورای توسعه فرهنگ قرآنی گفت: حجت‌الاسلام والمسلمین حمید محمدی جز مؤسسان فعالیت‌های قرآنی در کشور بوده و‌ هستند. تکریم از ایشان باید در جلسه بزرگتری برگزار می‌شد.

گزارش تصویری مراسم تکریم و معارفه دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی

خسروپناه گفت: پس از حضور در شورای توسعه دبیر پیشین این شورا استعفای خود را تقدیم کرد و من خواستار این موضوع نبودم و بعد از سه هفته و با اصرار خود ایشان با استعفا موافقت شد. لذا لازم است دوستان روایتگری درستی از این تغییر و تحولات داشته باشند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: یکی از بحث‌های جدی در مورد شورای توسعه فرهنگ قرآنی این است که شورا همچنان در دبیرخانه بماند یا به نهاد و سازمان دیگری تفویض شود. مقام معظم رهبری انتظار چابک شدن شورا و خارج شدن آن از حوزه‌های تصدی‌گرایانه را دارند. شأن این شورا، راهبری، راهبردی، راه‌بینی و راه‌سنجی است.

بی‌نیازی در حوزه سندنویسی قرآن

رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی با تأکید بر اینکه با مدیریت حجت‌الاسلام محمدی در حوزه راهبردی و راهبری کارهای خوبی انجام شده است، گفت: مجموعه کتاب‌های سال قرآنی و اسنادی که منتشر شده با فکر، تأمل، ‌تعقل و حکمت تدوین شده است. مطالعه‌ای که از این اسناد داشتم متوجه شدم هیچ بحثی مغفول نمانده و ارزشمند و قابل استفاده است. این اسناد از غنای خوبی برخوردار است و‌ فکر نکنم تا سال‌ها نیاز به سندنویسی داشته باشیم.

خسروپناه با اشاره به اینکه در حوزه راهبری امور قرآنی هم زحماتی کشیده شده است، بیان کرد: در این حوزه نیز کارهای ارزنده‌ای را در کشور شاهد هستیم که نمونه آن نمایشگاه بین‌المللی قرآن است. نمایشگاهی که افتتاح شد نشان داد نمایشگاه وزین و ‌نوآورانه‌ای بوده است.

وی اظهار کرد:‌ در مجموعه‌های مختلف از سازمان اوقاف و امور خیریه تا بسیج و از بخش بین‌الملل تا وزارتین علوم، بهداشت، آموزش و پرورش و ... مباحث قرآنی با جدیت دنبال می‌شود. لذا امور قرآنی و توسعه فرهنگ قرآنی از حیث راهبری در ریل خوبی قرار گرفته است.

دلیل انتصاب سرپرست شورای توسعه

رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی در ادامه با تأکید مجدد بر این موضوع که تفویض اختیارات شورای توسعه به یک نهاد دیگر یک بحث جدی است، بیان کرد: البته تصمیم شخصی و فردی اتخاذ نخواهد شد و حتماً به عقل جمعی واگذار خواهیم کرد. اگر ‌نظر جمع همین باشد در اصل واگذاری دبیرخانه و همچنین در مورد واگذار شدن به کدام دستگاه تصمیم ‌گرفته خواهد شد.

خسروپناه بیان کرد: با توجه به اینکه این مسئله هنوز قطعی نشده است از آقای آل‌احمد درخواست شد تا با حفظ فعالیت‌های خود، سرپرستی شورای توسعه را نیز بپذیرند. ایشان هم از چهره‌های حوزوی و قرآنی هستند. برخی گلایه داشتند که بهتر است چهره شناخته‌شده‌تری حضور داشته باشد، اما چون تصمیم نهایی در مورد وضعیت شورا اتخاذ نشده بود، ایشان به عنوان سرپرست معرفی شدند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه در بحث نظام‌سازی و علوم انسانی شاید سند کافی نوشته شده باشد، گفت:‌ با این وجود هنوز در روش‌شناسی و ‌متدولوژی کار خاصی انجام نداده‌ایم. اینها بحث‌هایی است که اهل فن دنبال خواهند کرد.

بر اساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از این جلسه مراسم تودیع و معارفه حجت‌الاسلام والمسلمین حمید محمدی و محمدجواد آل‌احمد، دبیران پیشین و فعلی شورای توسعه فرهنگ قرآنی برگزار شد. در این بخش با اهدای لوح یادبود از سوی دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از تلاش‌های دبیر پیشین این شورا قدردانی شد.

تدوین هفت سند قرآنی

در بخش دیگری از برنامه‌های این جلسه حجت‌الاسلام والمسلمین حمید محمدی، دبیر سابق شورای توسعه فرهنگ قرآنی به ارائه گزارشی از عملکرد 10ساله شورای توسعه فرهنگ قرآنی پرداخت.

وی در ابتدای صحبت‌های خود به همراهی دستگاه‌های قرآنی با شورای توسعه در 10 سال گذشته اشاره و اظهار کرد:‌ هرچه از اسناد تولید شده داریم محصول همراهی دستگاه‌ها هست، ما به لحاظ نیروی انسانی عده و عُده چندانی نداشتیم و ‌اگر همراهی و هماهنگی دستگاه‌ها نبود شاید الان این اسناد را نداشتیم.

محمدی با اشاره به اینکه تا به امروز هفت سند عالی قرآن برای تمام بخش‌های کشور تدوین شده است، گفت: ما حتی برای بحث حفظ قرآن کریم که زیر مجموعه آموزش عمومی قرآن کریم است نیز یک سند مستقل تدوین کردیم، در ادامه کمیسیون بین‌الملل را به مجموعه کمیسیون‌های موجود اضافه کردیم، اگر امروز بخش بین‌الملل نمایشگاه قرآن تحول یافته است بدون شک بخشی از آن حاصل تلاش این کمیسیون است.

کم‌کاری در حوزه نظام‌سازی قرآنی

دبیر پیشین شورای توسعه فرهنگ قرآنی بیان کرد:‌ در حال حاضر هماهنگی خوبی بین دستگاه‌ها وجود دارد و شرایط بهتری نسبت به قبل حاکم شده است. در بحث فرهنگ‌سازی و هماهنگ‌سازی هم موفقیت‌هایی داشته‌ایم اما در بخش سوم که نظام‌سازی باشد، شاید از صددرصد مسیر تنها پنج درصد را طی کرده باشیم. با حضور حجت‌الاسلام خسروپناه در شورای توسعه بحث نظام‌سازی که کار آسانی هم نیست، می‌تواند انجام بگیرد.

محمدی اظهار کرد:‌ در حال حاضر مهم‌ترین، عالی‌ترین و ‌موثرترین سازوکار برای قرآنی‌سازی جمهوری اسلامی همین سازوکار موجود است و البته این اجرایی‌سازی باید از سوی دستگاه‌ها صورت ‌بگیرد. ما برای این کار مدل سیاست‌گذاری شبکه‌ای را طراحی کردیم تا شبکه مرکزی شورای توسعه باشد و‌ در داخل آن شبکه‌های جزیی‌تر که کمیسیون‌ها و دستگاه‌ها باشند، قرار گیرد. در واقع مدل شورای توسعه یک مدل تار و پودی است که دستگاه‌ها تار و شورای توسعه پود این شبکه است.

وی با اشاره به اینکه نگاه ما به شورای توسعه از ابتدا نگاه قرارگاهی بوده است، بیان کرد: یکی از مواردی که در راستای کار قرارگاهی بود، بحث پایش دستگاه‌های قرآنی است که چند سال این موضوع صورت گرفت و طی آن از دستگاه تا استان و‌ موسسه قرآنی برتر معرفی شدند.

محمدی در ادامه صحبت‌‌های خود به تدوین بیانیه طرح تحول نیز اشاره کرد و گفت: بعد از اینکه مقام معظم رهبری از شورای عالی انقلاب فرهنگی درخواست تدوین سند تحول را مطرح کردند، ما نیز سند بیانیه تحول را تدوین کردیم، اجرای این سند امر مهمی است که باید روی دهد.

وضعیت اعتبارات قرآنی

دبیر سابق شورای توسعه فرهنگ قرآنی همچنین به اعتبارات اجرای منشور اشاره کرد و گفت: تا قبل از راه‌اندازی صندوق مشارکت که حدود سال 1394 و 1395 بود. حدود 300 میلیارد تومان بودجه به امور قرآنی اختصاص پیدا کرد و بعد از راه‌اندازی صندوق نیز این رقم تا به امروز حدود 100 میلیارد تومان بوده است.

وی در بخش پایانی صحبت‌های خود با اشاره به اینکه شورای توسعه فرهنگ به مثابه یک پارلمان قرآنی است، اظهار کرد: تمامی مصوبات شورای توسعه فرهنگ قرآنی برای تمامی دستگاه‌های دولتی، ‌عمومی و‌ مردمی لازم‌الاجراست و همین مصوبات ‌ملاک اجرا و‌ عمل بوده است. در 10 سال اخیر بیش از ۳۳۰ مصوبه در شورای توسعه ‌اتخاذ شده است. قبل از استقرار شورا سطح ساختار قرآنی محدود بود اما بعد از استقرار، به مرور ساختارهای خوبی در امور قرآنی کشور شکل گرفت که معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد و مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف از جمله این ساختارهاست.

بر اساس گزارش ایکنا در ادامه این جلسه علیرضا معاف،‌ معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به ارائه گزارشی از سی‌اُمین دوره نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم پرداخت.

طراحی نمایشگاه قرآن بر اساس مفهوم انس با قرآن

وی با اشاره به اینکه این رویداد بزرگترین نمایشگاه قرآن در دنیا هست، به سفر اخیر خود به کشور مالزی اشاره و اظهار کرد: در مالزی بازدیدی از نمایشگاه قرآن آنها داشتم که بسیار کوچک بود. ما به یک‌ مفهوم مرکزی در نمایشگاه اندیشیده‌ایم، این مفهوم و دال مرکزی هم مفهوم انس با قرآن است. همه بخش‌های نمایشگاه بر این اساس طراحی می‌شود.

معاف افزود: نمایشگاه قرآن در همه این سال‌ها در دامنه رشدی حرکت کرده و ‌به قله رفته است. نمایشگاه برای مردم از توده تا خواص دیدنی و جذاب است. من در افتتاحیه نمایشگاه قرآن شعف را در صورت رئیس جمهور ‌از عظمت کار قرآنی مشاهده کردم.

رئیس سی‌امین نمایشگاه قرآن تصریح کرد: در سی‌اُمین نمایشگاه قرآن ۳۷ دستگاه و ‌نهاد مشارکت داشته و همکار هستند، ‌علاوه بر این ‌بخش مردمی هم حضور خوبی در نمایشگاه دارد. ‌در بحث نوآوری،‌ نوپدیدی، نونویسی و‌ نوگویی نیز حرکت‌های خوبی شده است. در این بخش از ما خواسته شد بار را بر دوش خود مجموعه‌ها بگذاریم.

معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه در حال حاضر قرآن در دولت در اولویت است، گفت:‌ در دولت نهم و ‌دهم این امر ‌محقق شد در دولت یازده و ‌دوازدهم هم مقداری کم توجهی وجود داشت. در دو سال اخیر هم نگاه به امر قرآن در حد خوبی وجود دارد.

حضور 50 مهمان خارجی در نمایشگاه قرآن

دبیر کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی و ترویجی قرآن کریم تصریح کرد: نمایشگاه امسال ۷۵ هزار متر مربع زیربنا دارد و نسبت به سال قبل دو برابر و نسبت به سال‌های قبل‌تر چندین برابر توسعه پیدا کرده است. همیشه این نقد وجود داشت که نمایشگاه قرآن آنچنان که باید بین‌المللی نمی‌شود، امسال با همکاری وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و کمیسیون بین‌الملل شورای توسعه این موضوع محقق شد و ۲۱ کشور حضور خواهند داشت. همچینن در مراسم افتتاحیه این بخش که امروز برگزار می‌شود، ۵۰ مهمان خارجی حضور خواهند داشت.

وی همچنین اظهار کرد: سال گذشته رئیس جمهور محترم در نمایشگاه قرآن تأکید کردند که این نمایشگاه در استان‌ها نیز برگزار شود. بر همین اساس امسال شاهد برپایی این نمایشگاه در دیگر استان‌ها خواهیم بود. علاوه بر آن در هفت کشور هم نمایشگاه خواهیم داشت.

معاف در ادامه به تأکید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر تدوین سند قرآنی تمام دستگاه‌ها اشاره و اظهار کرد: در همین رابطه سندی با امضاء وزیر تهیه شده و به هیئت دولت رفته تا در نوبت بررسی قرار گیرد. در دولت قرآنی همه دستگاه‌ها باید نسبت خود با قرآن را بدانند و ‌اگر این کار در دولت مکتبی آیت‌الله رئیسی صورت نگیرد، دیگر نخواهد شد.

تدوین سند قرآنی وزارت راه

معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان از تدوین سند قرآنی وزارت راه و شهرسازی خبر داد و گفت: دوست داریم این برنامه با حضور همه نهادها باشد.

بر اساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از پنجاه و هشتمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی اولویت‌های اجرایی‌سازی اسناد راهبردی توسعه فرهنگ قرآنی در سال ۱۴۰۲ بررسی شد. از جمله مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در مورد این اولویت‌ها تعداد زیاد آنها اعلام شد.

بر همین اساس در این بخش کلیات اولویت‌های مربوط به کمیسیون پژوهش و آموزش عالی به تصویب رسید اما اولویت‌های کمیسیون تبلیغ و ترویج برای بررسی بیشتر به شورای راهبری اسناد راهبردی ارجاع داده شد.

در بخش دیگری از این نشست وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در مورد دستور ششم این جلسه که «ارائه و بررسی اولویت‌های طرح پیشنهادی تشکیل ستاد هماهنگی فعالیت‌های قرآنی مساجد کشور» گفت: ما در حال حاضر 26 هزار کانون فرهنگی و هنری در مساجد داریم، ‌در بخش ستادی همه نهادهای درگیر با موضوع عضو هستند.

وی افزود: بعد از فرمایشات مقام معظم رهبری در مورد مساجد بلافاصله این ستاد را فعال کردیم و در حال حاضر ۱۹۰۰ کانون کار خود را آغاز کرده‌اند. برنامه‌ریزی شده است تا ظرف مدت کوتاهی برنامه‌ای تهیه و ‌اجرایی شود. لذا به نظر می‌رسد نیاز به بررسی دستور ششم شورا نباشد.

بر اساس گزارش ایکنا در ادامه این جلسه تقویم جلسات شورای توسعه فرهنگ قرآنی و مجمع مشورتی شورا در سال 1402 طرح شد. در نهایت مقرر شد جلسات شورای توسعه به صورت هر دو ماه یک بار و در روزهای دوشنبه برگزار شود. تا پیش از این جلسات در روزهای سه‌شنبه برگزار می‌شد. این زمانبندی طی روزهای آینده ابلاغ خواهد شد.

بر اساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از این جلسه یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش نیز به بیان نکات کوتاهی پرداخت و گفت:‌ اینکه گفته شد آموزش و پرورش در اولویت قرار گرفته است، این همان برنامه اتقان است. معلمان ما در دوره ابتدایی تدریس قرآن را نمی‌دانند. اگر از آن زمان شروع کنیم و به پیش از دبستان برویم که حوزه مأموریتی ما هم هست به خصوص دوستان مردمی که خوب هم کمک می‌کنند، این کار را در همین ماه مبارک رمضان شروع کنیم بستر کار فراهم است.

وی افزود: حدود 370 هزار معلم دوره ابتدایی داریم، از طرف دیگر مربیان و دانشگاه فرهنگیان هم هست که حدود 100 هزار دانشجو دارد،‌ لازم است به اینها کمک کنیم. این همه موسسه قرآنی و دانشگاه قرآنی داریم دوستان بیایند این بستر بهترین بستر است. بستر آماده است اما نیاز به یک سازماندهی دارد ما ظرف را آماده داریم.

وزیر آموزش و پرورش بیان کرد: من به مسابقات قرآن رفته بودم بچه‌های سمپاد کار خوبی انجام داده و برای مسائل مبتلابه کشور راهکار بر اساس آیات نورانی قرآن پیدا کرده بودند. پیشنهاد من این است که یک جلسه بیایند و به اینها فرصتی داده شود تا گزارشی ارائه دهند.

بر اساس گزارش ایکنا، در بخش پایانی این جلسه محمدهادی و محمدعلی اسلامی، دو حافظ کل قرآن کریم به اجرای محفوظات خود به روش‌های مختلفی همچون دست گذاشتن روی یک کلمه بدون اشاره به نشانی آن کلمه در قرآن، روش پروانه‌ای، معکوس و .... پرداخت که بازخوردهای متفاوتی در بین حاضران در جلسه شورای توسعه به همراه داشت.

گزارش از تیمور کاکایی