کد خبر: ۴۱۳۱۲۶۹

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۷:۱۲

ابزار‌های تبلیغ و ترویج قرآن / ۵

بقاع متبرکه از ظرفیت لازم برای برگزاری کلاس‌های قرآن برخوردار نیستند

رئیس اداره امور قرآنی اداره کل اوقاف استان مرکزی با بیان اینکه بقاع متبرکه ازجمله اماکنی هستند که می‌توانند محل استقرار مؤسسات قرآنی باشند، گفت: متأسفانه با توجه به تردد زائران و موقعیت جغرافیایی، اکثر این بقاع از ظرفیت کافی برای برگزاری کلاس برخوردار نیستند.

حجت‌الاسلام حسن دهقانی، رئیس اداره امور قرآنی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی، در گفت‌و‌گو با ایکنا، به ارزیابی برنامه‌های قرآنی این مجموعه در سال 1401 پرداخت و افزود: برنامه‌های قرآنی اوقاف از سوی سازمان تعریف و ابلاغ می‌شود، اما برخی ابتکارات و خلاقیت‌هایی از سوی استان‌ها براساس ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها متکی بر منابع مالی استانی در دستور کار قرار می‌گیرد.

وی پشتوانه مالی را راهی برای تقویت برنامه‌های ادارات قرآنی استان‌ها دانست و ادامه داد: بدون تردید حمایت مالی باعث می‌شود که کارهای خلاقانه و ابتکارات و برنامه‌های تبلیغی، ترویجی و آموزشی با پیشرفت خوب و قابل توجهی پیش رود، اما متأسفانه استان مرکزی جزو فقیرترین استان‌ها در حوزه منابع قرآنی است. امید است خیرین و واقفان اگر قصد وقف قسمتی از اموال خود را دارند، امور قرآنی را نیز مدنظر داشته باشند تا موقوفات قرآنی بین سایر موقوفات سهم بیشتری را به خود اختصاص دهد.

بیشتر بخوانید:

دچار مبالغه‌گویی در تبلیغ آموزه‌های قرآنی نشویم

مسابقات قرآن رنگ تشریفات به خود گرفته است

بهترین شیوه تبلیغ قرآن اصلاح عملکرد مسئولان است

رشد توفیقات قرآنی نسبت به پیشرفت تکنولوژی چشمگیر نیست

دهقانی با بیان اینکه استان در معدل‌گیری تحقق برنامه‌های ابلاغی سازمان امتیازی بالای 70 درصد را کسب کرده و در این راستا در جایگاه خوبی قرار دارد، اضافه کرد: برای سال جاری نیز ردیف برنامه‌ها در قالب برنامه‌های آموزشی، تبلیغی - ترویجی، حمایتی و ... در نظر گرفته خواهد شد. امسال نیز همچون سال قبل برنامه‌ها در قالب محافل، مسابقات، کرسی‌های تلاوت، تربیت حافظان، ارتقای سطح قاریان و حافظان، آموزش داوران تعریف می‌شود.

رئیس اداره قرآنی اوقاف استان مرکزی ضرورت توجه به کیفیت برنامه‌های ابلاغی از سوی سازمان را مورد توجه قرار داد و افزود: نبود منابع مالی باعث می‌شود که نتوانیم در حوزه آموزش و حمایت از مؤسسات قدمی برداریم. بقاع متبرکه از جمله اماکنی هستند که می‌توانند محل استقرار مؤسسات باشند، اما متأسفانه تمام امامزادگان از ظرفیت کافی برای برگزاری کلاس برخوردار نیستند.

وی گفت: سازمان علاقه‌مند به هدایت برنامه‌های قرآنی به سمت بقاع متبرکه است، اما زیرساخت‌های فنی، مهندسی و فیزیکی لازم در این اماکن مقدس برای برگزاری کلاس‌های قرآنی فراهم نیست. این اماکن می‌توانند محل خوبی برای برگزاری محافل باشند و با توجه به تردد بسیار زائران امکان برگزاری کلاس در تمام بقاع متبرکه وجود ندارد و از طرف دیگر تمام امامزادگان با توجه به موقعیت جغرافیایی در دسترس عموم مردم نیستند.

دهقانی ادامه داد: در حوزه تبلیغ و ترویج ایجاد جاذبه بسیار مهم است و با ایجاد جاذبه می‌توان به اهداف رسید. برای ایجاد جاذبه باید از تبلیغات رسانه‌ای در فضای مجازی و شبکه ملی استفاده کرد. از طرف دیگر جاذبه به معنای مشوق‌هایی است که می‌توان تعریف کرد تا عده بیشتری از برکات و آثار کلام وحی متنعم شوند. استان در هر دو حوزه ضعف دارد و این ضعف فقط به مجموعه اوقاف بازنمی‌گردد؛ چراکه اوقاف متولی تمام امور قرآنی نیست.

محافل قرآنی خالی از خلاقیت است

وی با بیان اینکه برنامه‌های قرآنی بسیار سنتی برگزار شده و جذابیت در معرفی و اجرا دیده نمی‌شود، اضافه کرد: به طور مثال محافل قرآنی رنگ و بوی سنی داشته و از جاذبه، تنوع و خلاقیت خالی است. با وجود اینکه نخبگان اراکی و اهل‌فن برای جذاب‌سازی برنامه‌ها ایده و نظر دارند و برای اجرای ایده‌ها به ادارات قرآنی مراجعه هم می‌کنند، اما متأسفانه ادارات پشتوانه کافی برای حمایت از طرح‌ها و پیشنهادها را ندارند. سرحلقه برنامه‌ها، فعالیت‌ها و اجرای ایده‌های قرآنی به مباحث مالی و کمبودهای موجود در این حوزه بازمی‌گردد.

دهقانی با انتقاد از عدم استفاده صحیح از ظرفیت صنایع، کارخانه ‌ها، صنایع مهم تولیدی و صنعتی، تصریح کرد: بعضاً برخی از صنایع مهم استان دارای منابع گسترده‌ای هستند که با وجود دارا بودن حجم بسیاری از منابع برنامه‌های فرهنگی و قرآنی را با کمترین خروجی برگزار می‌کنند. در صورتیکه کمترین توفیق را در جامعه هدف خود دارند و با وجود اینکه اعتبارات صرف می‌شود، اما رویکرد یا فرهنگ قرآنی بین جامعه هدف تسری پیدا نمی‌کند یا این امر کمتر اتفاق می‌افتد.

فقدان کادر متخصص قرآنی در مدارس

وی ضمن اشاره به زحمات گسترده جامعه فرهنگی و نقش آنان در تعلیم و تربیت، بیان کرد: نبود افراد متخصص قرآنی در مدارس یکی از کمبودهای بزرگ در آموزش و پرورش است. دانش‌آموزان پس از اتمام دوره تحصیل در مدارس وارد بازار کار، دانشگاه یا سربازی می‌شوند، اما چند درصد این افراد قادر به روخوانی و روان‌خوانی صحیح و بدون اشکال هستند؟ باید مورد بررسی قرار گیرد آیا کتب درنظر گرفته شده برای تدریس یا روش تدریس در مدارس مناسب است یا نیاز به بازنگری دارد؟ اگر نیاز به بازنگری ندارد چرا در اجرا خروجی نداریم؟ اگر عدم خروجی به روش تدریس و جذب نیروی متخصص بازمی‌گردد چرا در این امور تصمیم‌گیری نمی‌شود؟

رئیس اداره قرآنی اوقاف استان مرکزی در ادامه گفت: ادارات قرآنی همچون ارشاد اسلامی، تبلیغات اسلامی و اوقاف بهره‌بردار سرمایه‌گذاری هستند که باید در آموزش و پرورش شکل گیرد. البته منکر مشکلات و تنگناهای موجود در آموزش و پرورش نیستیم و آنان نیز قطعاً برای اجرای برنامه و طرح‌های خود با مشکل مواجه‌اند، اما مراکز تصمیم‌گیری همچون شورای عالی انقلاب، کمیسیون قرآن مجلس و سایر نهادها و دستگاه‌ها برای رفع این معضلات باید تدابیری اتخاذ کنند.

دگرگونی تعریف حفظ قرآن

دهقانی به فرمایش مقام معظم رهبری در ابتدای دهه 90 مبتنی بر تربیت 10 میلیون حافظ قرآن اشاره و تشریح کرد: اقدامات برای انجام این توصیه صورت گرفت، اما آمار به یک میلیون نفر هم نرسید. به جای اینکه به فرمایش معظم‌له کارشناسی شده پرداخته شود حفظ را قطعه‌بندی کرده و تعریف از حفظ را با حفظ یک جزء، دو جزء، حفظ موضوعی و ... دگرگون کرده و تمام افرادی که حتی یک جزء قرآن حفظ کردند در این دایره گنجانده شد. در صورتیکه منظور ایشان تربیت 10 میلیون حافظ کل قرآن بود. در کشورهایی همچون مصر، سوریه، اندونزی و ... اگر آمار حفاظ را اعلام می‌کنند منظور حافظان کل است و حتی در مسابقات خود حفظ 10 جزء و 20 جزء ندارند.

وی افزود: برای ارائه آمار همه دستگاه‌ها برای رقابت و آمارسازی وارد شدند و گاه آمار تعدادی از حفاظ در برخی دستگاه‌ها با وجود مشارکت و فعالیت در آن دستگاه ضریب خورد. بدون تردید با آمارسازی به جایی نمی‌رسیم و برای تربیت حافظ باید جاذبه ایجاد کرده و از ابزار تشویقی استفاده کرد. البته با وجود فارسی زبان بودن مردم ایران و حتی وجود گویش‌های مختلف در اقصی نقاط کشور این کار شاید با سختی انجام می‌شود، اما می‌توان با هدف‌گذاری به مطالبه مقام معظم رهبری دست یافت.

دهقانی با تأکید بر اینکه برای آموزش قرآن باید از کودکی برنامه داشت و پایه محکمی برای تبلیغ و ترویج کلام وحی در نظر گرفت، گفت: خوشبختانه در تربیت افراد خاص و نخبه و صاحب رتبه در مسابقات بین‌المللی بسیار موفق عمل شده است، اما آیا این امر نشان‌دهنده این است که زیرساخت‌ها به همان اندازه وجود دارد؟ افراد مستعد و با انگیزه در حوزه قرآن رشد کرده و به رتبه‌های عالی نیز دست پیدا می‌کنند که این امر بخشی از اقدامات روبنایی است و برای فراگیر شدن عمومی قرآن باید برنامه‌ریزی کرد؛ چراکه استعداد و ظرفیت وجود دارد و در اجرا به تنگناهای مالی برخورد می‌کند.

رئیس اداره قرآنی اداره کل اوقاف استان مرکزی در پایان با بیان اینکه حلقه عشق درونی قرآن در مدارس شکل می‌گیرد، اضافه کرد: وجود معلم و دبیرانی دلسوز، با محبت و خوش‌اخلاق می‌تواند بذر عشق به کلام وحی را در دل کودکان و نوجوانان بکارد. شک نکنیم با نهادینه شدن مبانی قرآنی مشکلات برطرف خواهد شد. البته این انگیزه و خلق رویدادهای مبتکرانه در معلمان را نیز با برطرف شدن مشکلاتشان باید تقویت کرد.