کد خبر: ۴۱۳۲۸۵۵

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۹:۳۴

به انگیزه روز نهج‌البلاغه

نهج‌البلاغه و اراده‌ای که برای گفتمان‌سازی نداریم

یک پژوهشگر نهج‌البلاغه در خراسان‌جنوبی با بیان اینکه اراده‌ای برای نشر مفاهیم این کتاب در جامعه وجود ندارد، گفت: می‌توان به جرئت گفت اصلا ورود بسیار جدی و مستمری در حوزه گفتمان‌سازی این کتاب ارزشمند نداشته‌ایم.

اکرم باقریان، پژوهشگر نهج‌البلاغه در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی در خصوص اهمیت مطالب انسان‌ساز این کتاب، اظهار کرد: نهج‌البلاغه در میان امت اسلامی و حتی شیعیان آن حضرت بسیار مهجور است، هرچند به بركت نظام اسلامی نهج‌البلاغه نیز همانند بسیاری از معارف به تدریج شناسانده شده، اما این واقعیت تلخ قابل انكار نیست كه نهج‎‌البلاغه مهجور است، همانند امیرالمؤمنان(ع) که نه تنها مظلوم بلكه مهجور بود.

وی با بیان اينکه جامعیت نهج‌البلاغه در پرداختن به نیازهای مختلف بشر است، افزود: نهج‌البلاغه را اخ القرآن نامیدند، چراکه مانند قرآن، یک کتاب سبک زندگی است و جامعه ما همان‌گونه که به آموزه‌های قرآن نیاز دارد، به معارف نهج‌البلاغه نیز محتاج است؛ تا جایی که گاهی ما برای فهم بطن قرآن می‌توانیم با پناه بردن به کلام والای مولای متقیان آن را بهتر و بیشتر درک کنیم و در واقع از دریچه وسیع نهج‌البلاغه به فحوای عمیق قرآن کمی نزدیک‌تر شویم.

این دانش‌آموخته رشته نهج‌البلاغه با بیان اينکه بسیار مهم است که این کتاب والا در مدارس به‌صورت مستقیم و یا غیرمستقیم تبیین و حتی تدریس شود، افزود: می‌توان به جرئت گفت اصلا ورود بسیار جدی و مستمری در حوزه گفتمان‌سازی این کتاب ارزشمند نداشته‌ایم و این به آن معنا نیست که کار نشده باشد، در واقع هرچه که بوده بیشتر مقطعی و اقتضایی بوده است.

مردم از نتایج پژوهش‌ها بی‌بهره‌اند

باقریان با اشاره به اینکه البته چند پژوهشکده فعال در مورد نهج‌البلاغه در کشور داریم، اما نمود آن‌را بیشتر در جامعه نخبگانی دیده‌ایم که متأسفانه به کف جامعه و مردم کمتر رسیده است، تصریح کرد: چندین مدل اجرایی را در قالب مسابقات بین‌المللی، محافل نهج‌البلاغه‌خوانی، جلسات گفت‌وگویی و پژوهش‌های نظری و تبیینی دیده‌ام، اما باید گفت هنوز از یک مدل جذاب و فراگیر برای گفتمان‌سازی مفاهیم عمیق نهج‌البلاغه بی‌بهره‌ایم.

این پژوهشگر نهج‌البلاغه بیان کرد: یکی از ویژگی‌های مهم نهج‌البلاغه، تنوع موضوعاتی است که در آن وجود دارد؛ این مجموعه غنی با پاسخ به نیازهای مختلف علمی و عملی انسان، توانسته پل مؤثری در هدایت بشر در عرصه‌های گوناگون فردی و اجتماعی به سمت راه رستگاری باشد و شاید سرّ اینکه آن را «برادر قرآن» لقب داده‌اند نیز در همین نکته نهفته باشد.

باقریان تصریح کرد: بدیهی است که هر چقدر نیز زمینه برای انس با نهج‌البلاغه فراهم باشد، بالاخره از نقطه مطالعه کتاب باید شروع کرد و بی‌تردید داشتن یک برنامه منظم فردی یا تشکیل جلسات خانوادگی و حتی با نگاه‌های تشکیلاتی برای فعالان عرصه معرفتی و گفتمانی هرچه بیشتر بتوانیم مفاهیم والای این کتاب را در معرض بحث و گفت‌وگو حتی با حضور اساتید بگذاریم به این امر نزدیک‌تر می‌شویم.

وی با تأکید بر مطالعه موضوعی یا حتی تجزیه‌ای نهج‌البلاغه افزود: اثر گفتمانی منشور معرفتی ـ عقیدتی والای نهج‌البلاغه در عرصه‌های مختلف زندگی بشر قابل توجه است و در عصر حاضر و با توجه به نیاز مسلمانان و به‌خصوص شیعیان برای رسیدن به جامعه تمدنی آخرالزمان(عج) حضور نهادهای متولی امر فرهنگ برای جاری و ساری کردن این معارف در کف جامعه حائز اهمیت است.

این پژوهشگر نهج‌البلاغه گفت: به فرموده رهبر معظم انقلاب در مورد اهمیت بهره‌گیری از مفاهیم نهج‌البلاغه، ما مثل آن بیماری هستیم که نسخه کاملی از یک طبیب حاذق را در جیب خود یا در طاقچه اتاق خود دارد، اما در عین حال لای آن نسخه را باز نمی‌کند و به آن عمل نمی‌کند و از آن بیماری دائماً رنج می‌برد.

باقریان با بیان اینکه قرن‌های متمادی نهج‌البلاغه را داشتیم، اما از آن استفاده نکردیم و از معارف آن بهره نبردیم و بیماری‌های فردی و اجتماعی خود را برای خود نگه داشتیم، یادآور شد: این به معنای عدم توجه و عدم اولویت دادن به شناخت کلام نافذ حضرت امیرالمؤمنین(ع) است و در واقع باید گفت اراده‌ای برای نشر این مفاهیم وجود ندارد.