کد خبر: ۴۱۳۳۲۳۴

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۹:۵۴

غیبت معنی‌دار ناشران دیجیتال در نمایشگاه قرآن

بخش نشر دیجیتال دینی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم امسال تنها با حضور چهار تولید‌کننده برپا شده است و خبری از سایر تولیدکنندگان بزرگ این محصولات در مهمترین رویداد عرضه محصولات قرآنی در کشور نیست؛ این غیبت معنی‌دار نشان از فراموش‌ شدن و به حاشیه رفتن یکی از جذاب‌ترین و اثرگذارترین عناصر تولید محتوای قرآنی در کشور دارد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم فعالیت خود را در مصلای امام خمینی(ره) تهران آغاز کرده است و کم کم به روز‌های پایانی خود می‌رسد. یکی از بخش‌های نمایشگاه امسال که همچون سال‌های گذشته با آن همراه بوده و عضو جدایی‌ناپذیر و اصلی آن به حساب می‌آید، عرضه محصولات مکتوب و دیجیتال است که امسال برای این محصولات و غرفه‌ها، حاشیه نمایشگاه یعنی رواق شرقی مصلی جانمایی شده است.

با گذری در رواق شرقی مصلای امام خمینی(ره) که به عرضه محصولات مکتوب و دیجیتال اختصاص پیدا کرده است، اولین چیزی که متوجه آن می‌شویم تعداد انگشت‌شمار ناشران دیجیتال و محصولات این عرصه بود که شاید از چهار غرفه هم فراتر نرود. بیشتر و البته بخشی از این تعداد هم اختصاص به فروش قلم قرآنی داشت و شاید تنها یک یا نهایتا دو شرکت تولید‌کننده دیجیتال در بخش دیجیتال حضور پیدا کرده‌اند.

درحالی که امروز حضور چشمگیر انواع مختلف نرم‌افزار‌ها و بازی‌های رایانه‌ا‌ی و امکانات جانبی تلفن همراه، لوح‌های فشرده آموزشی، فرهنگ‌نامه‌ها و محصولاتی از این دست بخش وسیعی از محصولات قرآنی رسانه‌های دیجیتال در کشور را به خود اختصاص داده است، عدم اقبال تولید‌کنندگان این عرصه در نمایشگاه قرآن حرف‌های نگو و معنا‌دار بسیاری با خود به همراه دارد.

این در حالی است که پیش از این محمدحسین ظریفیان، رئیس بخش نشر مکتوب و دیجیتال سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن، به ظرفیت‌های برجسته این رویداد بزرگ اشاره کرده و گفته بود: پس از فراخوان اداره کل توسعه کتاب و کتابخوانی تا کنون شاهد ثبت‌نام دو برابری ناشران مکتوب و دیجیتال دینی و قرآنی برای حضور در این رویداد در مقایسه با سال قبل بوده‌ایم. این عدم اقبال ما را بر آن داشت تا گفت‌وگویی را با ناصر افشارپور، قائم مقام بخش نشر مکتوب و دیجیتال دینی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در مصلای امام خمینی(ره) داشته باشیم.

شرکت‌های دیجیتال چیزی برای عرضه در نمایشگاه قرآن ندارند

افشارپور با اشاره به اینکه حضور نشر دیجیتال در کنار سایر غرفه‌ها یک اتفاق خوب است، اما به شرط اینکه هم‌پایه و هم‌اندازه همدیگر باشند، گفت: متاسفانه امسال آنطور که باید بخش دیجیتال در نمایشگاه قرآن حاضر نشد و یکی از دلایلش این می‌تواند باشد که شرکت‌ها بیشتر به سمت تولید نرم‌افزار‌های موبایلی رفته‌اند و طی گفت‌وگو‌هایی هم که با مدیران و تولید‌کنندگان این حوزه داشتیم، اقبال چندانی برای حضور در نمایشگاه نشان نمی‌دادند. معمولا اعلام می‌کردند که در پلتفرم‌های ارائه نرم‌افزار موبایلی حضور دارند و به همین خاطر جامعه هدفشان مشخص است و چیزی برای عرضه در نمایشگاه قرآن ندارند.

وی افزود: در گذشته این رویه متفاوت بود و در نمایشگاه قرآن و نمایشگاه کتاب بخش مجزا و متفاوتی با عنوان دیجیتال طراحی می‌کردند که چیزی حدود ۸۰ تا ۹۰ غرفه مستقل می‌آمدند و هم‌پای محصولات مکتوب تولیدات خود را ارائه می‌دادند که با استقبال بسیار خوب و پرشور مخاطبان همراه می‌شد. البته در آن مقطع فروش نرم‌افزار در قالب CD و DVD معمول بود و نرم‌افزار‌های موبایلی به اندازه امروز فراگیر نبود.

قائم مقام بخش نشر مکتوب و دیجیتال دینی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم تصریح کرد: امروز استقبال از این بخش آن طور که انتظار می‌رفت نشد. حتی تولید‌کنندگان مطرح که جامعه هدف خوبی هم دارند و نرم‌افزار‌های آنان جز پرکاربردترین محصولات قرآنی است، اقبالی نداشتند و می‌گفتند که برای ما به صرفه نیست و زمان نمایشگاه هم برایشان قابل حل نبود. اکثر تولید‌کنندگان معتقد بودند که حضور در نمایشگاه جدا از تخصیص غرفه و حمایت‌هایی که ما از آن‌ها با تمام توان از تخصیص غرفه تقریبا رایگان، حمایت‌های معنوی و... انجام می‌دادیم به صرف آن‌ها نیست.

عدم اطلاع‌رسانی مناسب در بخش دیجیتال

وی ادامه داد: مشکل اساسی که در این حوزه وجود داشت بخش اطلاع‌رسانی بود. ما فراخوان ثبت‌نام بخش مکتوب نمایشگاه را بر روی سایت اداره کتاب قرار دادیم و جداگانه به ناشرین پیامک زدیم که در حدود ۱۰۷ ناشر در قالب ۷۲ غرفه در این بخش فعالیت می‌کنند، ولی شاهد این بودیم که اطلاع‌رسانی در سایت نمایشگاه قرآن تا چند روز قبل از آغاز نمایشگاه هنوز اخبار سال گذشته را نشان می‌داد و بعد از برگزاری نشست خبری معاونت قرآن و عترت وزیر ارشاد، سایت شروع به تغییر کرد. این یعنی تقریباً یک هفته قبل از پایان سال که همه درگیر تعطیلات و مسائل آن بودند، فعالیت سایت سی‌مین نمایشگاه قرآن آغاز شد.

قائم مقام بخش نشر مکتوب و دیجیتال دینی نمایشگاه قرآن ادامه داد: برخلاف این ما در نمایشگاه کتاب از چند ماه قبل شروع به انتخاب و فعالیت بر روی شعار آن کار کردیم و فراخوان‌هایی را دادیم، اما در نمایشگاه قرآن عدم اطلاع‌رسانی موجب شد که ناشران دیجیتال در این دوره حاضر نباشند.

عدم عرضه محصول جدید و اقبال به تولید محصولات قرآنی

افشارپور عدم عرضه محصول جدید را یکی دیگر از دلایل عدم حضور ناشران دیجیتال دانست و گفت: فضای نشر دیجیتال با نشر مکتوب متفاوت است و برخی از موسسات متاسفانه اقبالی به تولید محصولات قرآنی ندارند، چراکه آن‌ها هم جامعه هدفشان و فضایی که پیش رویشان وجود دارد را می‌بینند. امروز شاید در طول سال یک یا دو مورد محصول قرآنی فاخر در عرصه دیجیتال بیشتر نداشته باشیم. محصولاتی که امسال نیز در این بخش ارائه می‌شود به جز یک یا دو شرکت بقیه قلم قرآنی است که یک کار تکراری است که از سال ۸۶ تا به امروز شاهد هستیم. تولیدات حوزه مکتوب با توجه به سبقه آن نسبت به نشر دیجیتال بیشتر است.

قائم مقام بخش نشر مکتوب و دیجیتال دینی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم بیان کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم در خصوص این موضوع فضای نمایشگاه و چیدمان غرفه‌ها است. در گذشته داخل شبستان اصلی یک بخش ویژه و مجزا برای بخش دیجیتال وجود داشت که در دسترس همگان هم قرار می‌گرفت، اما متاسفانه در طی سال‌های گذشته تا امروز جای حاشیه و جایی که کمتر استفاده می‌شود به این بخش اختصاص می‌دهند.

وی گفت: مراجعه‌کننده‌ای که وارد شبستان اصلی می‌شود ابتدا فضای داخلی آن را می‌گردد. فضای شبستان آنقدر محتوا برای عرضه دارد که مردم برای حضور در دیگر بخش‌های خارج از شبستان خسته می‌شوند. جالب است که سوال اولیه ناشران و تولیدکنندگان این بخش این بود که جای غرفه‌های ما در نمایشگاه کجاست؟ آیا در شبستان است؟ آیا جای سال گذشته است؟ اگر اینگونه است نمی‌آییم.

جانمایی غرفه‌ها از  دلایل کم‌رونقی نشر دیجیتال

افشارپور با بیان اینکه رواق شرقی مصلی یک تجربه جدید برای ناشران مکتوب است، گفت: ناشران اعلام کرده‌اند که مردم حس خوبی نسبت به این مکان دارند و از ابتدای امری که می‌خواهند وارد شبستان شوند خیلی از آن‌ها به سمت رواق شرقی گسیل شده و از این بخش هم دیدن می‌کنند. اما در مجموع فضا و جانمایی غرفه‌ها در برگزاری نمایشگاه از دیگر دلایل این کم‌رونقی در بخش دیجیتال است.

وی در خصوص اینکه آیا قبل از برگزاری نمایشگاه جلسه‌ای در خصوص جانمایی غرفه‌ها با مدیران نمایشگاه صورت گرفته است، گفت: بله قطعا صحبت شده است، اما از ابتدای امر رواق شرقی را برای ما مد نظر گرفته بودند و رایزنی هم کردیم، اما از قبل تصمیم‌گیری شده بود و زمانی به ما اعلام شد که دیگر تصمیمات گرفته شده بود.

قائم مقام بخش نشر مکتوب و دیجیتال دینی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در خصوص اینکه آیا تکرار این روند موجب خداحافظی همیشگی بخش دیجیتال با نمایشگاه قرآن نمی‌شود؟ گفت: امیدواریم که این اتفاق رخ ندهد. متولی این حوزه مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی است که متاسفانه طی چند سال اخیر مقداری از رونق قدیم خود افتاده است. شاید عدم مدیریت درست محتوا در این حوزه و عدم حمایت درست از ناشرین قرآنی در این عرصه باعث شده که مردم هم رغبتی به این عرصه نداشته باشند.

افشارپور تصریح کرد: امروز شرکت‌های نرم‌افزاری که پیش از این محصولات قرآنی تولید می‌کردند به دنبال تولید آثار جدید در سایر حوزه‌ها هستند؛ لذا اگر فضای حمایتی از تولیدات قرآنی در بخش دیجیتال صورت گیرد، مطمئنا این فضا رونق پیدا می‌کند. این موضوع فضای کار بسیار جدی و بالایی دارد و در دنیا هم موضوع دیجیتال حرف اول را می‌زند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، امروزه توجه به عصر دیجیتال، به معنای ورود به عصر دانایی است و این یعنی دیجیتالی شدن همه امور زندگی؛ حالا که مدت‌هاست مردم با فضای دیجیتال آشنا شده و استفاده از ابزار‌های نوین فناوری را برای بهره‌گیری از آثار دینی و قرآنی پسندیده‌اند، بهتر است مدیران و متولیان این امر در رویداد‌های بزرگ قرآنی کشور همچون نمایشگاه قرآن، با ابتکار، خلاقیت، حمایت، جانمایی مناسب و... به این بخش نگاه جدی‌تری کنند و در عرصه دیجیتال و نرم‌افزار‌های دینی و قرآنی بیش از پیش فعال باشند، تا شاید بتوان بیش از پیش شاهد بهره‌گیری بیشتر و اصولی‌تر از قواعد و مبانی قرآنی به اشکال مختلف ازجمله دیجیتال در سطج جامعه و خانواده‌ها نیز باشیم.

وهاب خدابخشی