کد خبر: ۴۱۳۷۰۸۴

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۰۸:۰۲

خانواده موفق / ۱

این خانه برای همیشه روشن است

مقام معظم رهبری همواره درباره افزایش جمعیت توصیه‌هایی به زوجین جوان داشته‌اند و به همین منظور به دنبال رفع بحران پیری برنامه‌هایی در دستور کار دولت‌ها قرار گرفته است. ایکنا در همین رابطه به منظور آشنایی با خانواده‌های پرجمعیت گفت‌و‌گویی با خانواده قرآنی «چهرقانی» داشته است.

افزایش جمعیت سال‌هاست که یکی از تأکیدها و توصیه‌های مقام معظم رهبری به زوجین جوان است. به دنبال این توصیه و کاهش بحران پیری جمعیت، مسئولان در دولت‌های مختلف به فکر افتادند تا مفادی را برای خروج از بحران به تصویب برسانند. در دولت مردمی توجه به جوانی جمعیت یکی از اولویت‌هاست و برای ورود به این حوزه دست یاری به سوی تمام نخبگان و افراد تأثیرگذار دراز شده است. اصحاب رسانه یکی از اقشار تأثیرگذار در جامعه هستند که می‌توانند در جوانی جمعیت ایران تأثیرگذار باشند.

ایکنای استان مرکزی، به منظور معرفی خانواده‌های خوش جمعیت با سارا نبی‌لو، حافظ کل قرآن و صاحب 4 فرزند و احمد چهرقانی همسر وی ساکن روستای چهرقان از توابع شهرستان کمیجان گفت‌و‌گویی انجام داده است که تقدیم مخاطبان می‌شود.

ایکنا ـ  لطفاً خودتان را معرفی کنید؟

سارا نبی‌لو هستم، 32 ساله، ساکن روستای چهرقان و صاحب 4 فرزند پسر. 14 سال پیش با یکی از پسران روستا به نام احمد چهرقانی ازدواج کردم و 2 سال بعد از ازدواج فرزند اولم متولد شد. بزرگترین فرزندم 12 ساله و کوچکترین آنان 2 ساله است.

ایکنا ـ با توجه به اینکه شما حافظ کل قرآن هستید با استناد به آیات الهی از نظر شما خانواده موفق دارای چه ویژگی‌هایی است؟

خداوند در آیه 8 سوره مبارکه «نبأ» می‌فرمایند: «وَخَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا، و شما را جفت آفريديم». این بدان معناست که موجودات جفت‌جفت آفریده شده‌اند و این امر بر ضرورت تشکیل خانواده و مکمل بودن آنان دلالت دارد. همچنین خداوند متعال در آیه 21 سوره «روم» نیز فرمودند: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ، و از نشانه‏‌هاى او اينكه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد آرى در اين [نعمت] براى مردمى كه مى‏‌انديشند قطعاً نشانه‏‌هايى است».

خانواده موفق از دید اجتماعی افراد ممکن است دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر باشد، اما قرآن در مورد این ویژگی‌ها به مواردی همچون دوری از اختلاف و تنش، تحکیم بنیان خانواده، احترام متقابل بین زوجین، حفظ حریم خانواده و رعایت حدود ارتباط با نامحرم، باورهای دینی پایدار، تربیت فرزندان در محیط معنوی اشاره دارد. البته از نگاه من خانواده خوش جمعیت یا در اصطلاح پرجمعیت از ویژگی‌های خانواده موفق به شمار می‌آید.

ایکنا ـ  از خانواده‌های پرجمعیت به عنوان خانواده موفق یاد کردید؟ در این مورد بیشتر توضیح دهید.

فرزند با وجود داشتن خواهر و برادر احترام به کوچکترها و بزرگترها، برقراری ارتباط صحیح و دفاع از خود در مقابل ناملایمات زندگی را می‌آموزد. تعدد فرزند باعث ارتقای ارتباط جمعی و آموختن کارهای دست‌جمعی می‌شود. فرزندان در کنار هم احسان، بخشش، فداکاری و انفاق را از همان دوران کودکی می‌آموزند و این امر با بخشیدن اسباب‌بازی و لوازم مورد علاقه آنان معنا پیدا می‌کند. خانواده‌های خوش جمعیت، کوچک شده اجتماع بیرونی هستند؛ چراکه فرزندان در برقراری تعاملات با یکدیگر می‌توانند به خودباوری دست یابند.

ایکنا ـ شما به شعار فرزند کمتر، زندگی بهتر اعتقادی نداشتید؟

هیچ‌گاه به این شعار اعتقادی نداشته و ندارم. همیشه تعدد فرزند را دوست داشتم و براین باورم هر فرزند با خود خیرات و برکات بسیار دارد و باور را به عینه در زندگی خودم مشاهده کردم. این شعار با آموزه‌های دینی و قرآنی تناقض دارد و این تفکر اشتباه را باید از اذهان مردم به ویژه زوجین جوان که تن به فرزندآوری نمی‌دهند پاک کرد.

ایکنا ـ آیا فاصله کم سنی فرزندانتان با یکدیگر برای شما محدودیت ایجاد نکرد؟

نه اصلاً. البته که نگهداری 4 فرزند کار راحتی نیست، اما حقیقت این است که با وجود حتی یک فرزند همین میزان وقت می‌گذاشتم که امروز برای 4 فرزند وقت می‌گذارم. 10سال قبل که فقط یک فرزند داشتم بسیار وقتم گرفته می‌شد و به هیچ عنوان نمی‌توانستم فعالیت اجتماعی داشته باشم و برنامه‌های پیش‌بینی شده برای تربیت قران‌آموزان با سختی پیش می‌رفت، اما امروز با فراغ بال بیشتری با تعداد شاگردان بیشتر در حوزه تربیت حافظان مشغول هستم. شاید یکی از دلایل این است که برادران بزرگتر مراقب برادران کوچکتر هستند و همکاری آنان باعث می‌شود تا من برای فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و قرآنی وقت بیشتری داشته باشم. هرکدام از فرزندان با خود خیرات و برکات بسیار به همراه داشتند که برایم شیرین است.

ایکنا ـ در چه شرایط مالی و معیشتی صاحب فرزند شدید؟

برخی از مردم بر این باورند که زوجین صاحب فرزند زیاد از تمکن مالی خوبی برخوردارند که این دیدگاه کاملاً اشتباه است. سالی که ازدواج کردم همسرم بیکار بود، همزمان با تولد فرزند اولم در اداره گاز مشغول به کار شد و به مدت 10 سال در اتاق 18 متری در منزل پدر همسرم زندگی کردم و با تولد پسر سومم صاحب خانه شدیم و به منزل خودمان نقل مکان کردیم. تولد پسر چهارمم با برکات بیشتر از سایر فرزندانم همراه بود و با وجود او زندگی شیرینی دیگری برایمان دارد حتی با تولدش فعالیت اجتماعی من نیز بیشتر شده است. تمام فرزندان را با حقوق کارگری بزرگ کردم و با عنایت خدا هیچ مشکلی نیز ایجاد نشد.

ایکنا ـ زیباترین لحظه‌ای که در 12 سال مادری تجربه کرده‌اید چیست و اطرافیان شما را با چه ویژگی بارزی بیشتر می‌شناسند؟

تولد هریک از فرزندانم به ویژه فرزند چهارمم بهترین و شیرین‌ترین لحظات زندگیم بود. حس مادری با تولد او بسیار به دلم نشست، با تولد او حسی داشتم که با سایر فرزندانم نداشتم. به نظر خودم اطرافیان مرا صبور و باحوصله می‌دانند؛ چراکه همیشه سعی می‌کنم کارها را با حوصله و دقت انجام دهم.

ایکنا ـ  از نظر شما مادر دارای چه بار معنایی است و چه شاخصه رفتاری را از مادرتان به یادگار دارید؟

مادر از نظر من در قامت آرامش تعریف می‌شود و با وجود او زندگی تپش و جریان دارد. اوست که با وجود خود به زندگی طراوت و معنا می‌بخشد. مادرم اسوه صبر و آرامش هستند و با صبوری درس ایستادگی و مقاومت با ما آموختند.

ایکنا ـ توصیه شما به زوج‌های جوان چیست؟

درست است که رسیدگی به امور فرزندان راحت نیست، اما فرزند شیرینی زندگی است و زوجین نباید آن را به تعویق بیندازند؛ چراکه شاید ناشکری آنان را برای همیشه از وجود فرزند محروم کند. داشتن یک فرزند با 4 یا 5 فرزند تفاوت چندانی نمی‌کند. زوجین از ترس روزی خود را از شیرینی فرزند محروم نکنند. خداوند خود روزی بندگان را تضمین کرده است و ترس از تأمین معاش صحیح نیست.

جوانان امروزی براین باورند برای فرزندآوری باید تمام امکانات و شرایط فراهم باشد، در صورتیکه این مقوله ارتباطی با امکانات ندارد. همان‌طور که گفتم من 10 سال با پدر و مادر همسرم در اتاقی 18 متری بدون هیچ‌گونه امکانات زندگی کردم و هیچ‌گاه لب به شکایت نگشوده و همیشه شاکر بودم. جوان امروز برای فرزنددار شدن خانه، ماشین، حقوق خوب می‌خواهد در صورتیکه این موارد فقط بهانه است. کسی با داشتن امکانات خوب و کافی مخالف نیست، اما نبود آن نباید مانع وجود فرزندان بیشتر باشد.

ایکنا ـ انتظار شما از مسئولان چیست؟

امروز نگاه زوجین به فرزندآوری نسبت به دهه‌های 50 و 60 بسیار متفاوت است و این تغییر نگاه طی یک دوره کوتاه اتفاق افتاد، اما متأسفانه ماندگار شد تا جاییکه حتی زوجین روستایی نیز اهتمامی برای تعدد فرزند ندارند و خود را به یک یا دو فرزند محدود کرده‌اند. دلایل عدم اشتیاق جوانان به فرزندآوری باید بررسی شده و نسبت به رفع این دغدغه‌ها اقدام شود. فرهنگ‌سازی با ورود رسانه بسیار حائز اهمیت است. تولید فیلم و سریال‌های زیبا و جذاب در این حوزه و معرفی خانواده‌های موفق می‌تواند به رشد جمعیت کمک کند.

مسئولان با اتخاذ تصمیم‌های کاربردی ترس جوانان را از بین ببرند. اشتغال و درآمدزایی یکی از مواردی است که باعث می‌شود جوانان میل بیشتری به فرزندآوری داشته باشند. گرانی و فشارهای اقتصادی باعث می‌شود تا گاه جوانان برای همیشه خود را از لذت مادر شدن و پدر شدن محروم کنند. هرچند که این باور اشتباه است، اما در اذهان جوانان شکل گرفته و برای رفع آن باید فکری کرد.

ایکنا ـ با توجه به اینکه مادر 4 فرزند هستید تربیت حافظان برای شما سخت نیست؟

قبل از اینکه در جایگاه زیبای مادری قرار گیرم حافظ کل شدم، اما مدرک درجه 3 آزمون تخصصی و ارزیابی حفاظ را پس از ازدواج و مادر شدن دریافت کردم. هر روز مرور دارم و وجود 4 فرزند باعث نشده است که از اهداف خود که تربیت حافظان و عمل به منویات مقام معظم رهبری در خصوص تربیت 10 میلیون حافظ است دور شوم. لذت مادری و رسیدگی به امور خانه و بچه‌ها با انجام فعالیت اجتماعی و قرآنی منافاتی ندارد و با برنامه‌ریزی می‌توان به همه آنان رسید. گویا خداوند برکتی در وقتم قرار داده که از هیچ کاری عقب نمی‌مانم.

ایکنا ـ در تربیت فرزندان والدین باید به چه نکاتی توجه کنند؟

یکی از مهم‌ترین راه‌های تحکیم بنیان خانواده، خدامحوری و حفظ ارزش‌های دینی است. اگر بنای خانواده بر پایه اطاعت از خداوند چیده شود قطعاً همین الگو در خانه پیش خواهد رفت و فرزندان از این شیوه الگوبرداری می‌کنند. والدین آینه تمام‌نمای فرزندان هستند؛ از این رو باید بسیار هوشمندانه عمل کنند. هرچه معارف دینی و قرآنی در خانواده عمق بیشتر و ریشه مستحکم‌تری داشته باشد بهتر می‌توان بچه‌ها را تربیت کرد.

خوشبختانه در نظام تربیتی اسلامی نکات و مؤلفه‌های بی‌شمار در خصوص تربیت فرزندان وارد شده است که عمل به آنان می‌تواند ما را به سرمنزل مقصود برساند. والدین برای حفظ فرزندان خود از فضای مسموم مجازی و فتنه دشمن باید هوشیاری بیشتری به خرج دهند. پیوند خانه با مسجد و مؤسسات قرآنی و پیوند مدارس با مساجد و خانه نیز به رشد فکری و عاطفی کودکان بسیار کمک می‌کند.

استقلال خانواده‌های پرجمعیت

در ادامه با احمد چهرقانی، مسئول امور قرآنی روستای چهرقان و همسر خانم نبی‌لو به گفت‌وگو نشسته‌ایم:

احمد چهرقانی، ارتباط بین همسران با یکدیگر و فرزندان را یکی از ویژگی‌های خانواده موفق برشمرد و ادامه داد: زوجین در ابتدای امر برای زندگی هدفگذاری کرده و بدانند از زندگی چه می‌خواهند و قرار است به کجا برسند. خانواده موفق دارای مؤلفه‌های متعدد است که تعدد فرزندان یکی از آنان است. خانواده‌های پرجمعیت با توجه به ایجاد حس هم‌گرایی بیشتر از ارتباط‌های بهتر برخوردارند و حس نوع دوستی و استقلال درون آن بیشتر از خانواده‌های کم جمعیت شکل می‌گیرد.

وی فرزندان تربیت‌یافته در خانواده‌های خوش جمعیت را اجتماعی‌تر از خانواده‌های کم جمعیت دانست و ادامه داد: تعدد فرزندان خود اجتماعی کوچک را درون خانواده شکل می‌دهند و با برقراری ارتباط و بازی گروهی بهتر تعاملات اجتماعی را درک می‌کنند. ایجاد ارتباط صحیح در منزل باعث می‌شود که فرزندان ارتباط بهتری نیز خارج از منزل داشته باشند، اما فرزندی که تنهاست یا در نهایت دو فرزند با فاصله سنی زیاد باشند اغلب بچه‌هایی وابسته به والدین هستند و نمی‌توانند تعامل خوبی با محیط اطراف برقرار کند.

چهرقانی در رابطه با همراهی همسرشان در تربیت فرزندان، گفت: همیشه در کارهای منزل و نگهداری فرزندان بزرگتر به همسرم کمک کرده و این همکاری همچنان ادامه دارد. با توجه به اینکه همسرم حافظ قرآن است و تربیت قرآن‌آموزان را برعهده دارد در این زمان‌ها نیز نگهداری فرزندان برعهده بنده است.

وی با بیان اینکه تولد هریک از فرزندان لذت و شیرینی خاصی به زندگی ما بخشید و برکات بسیار با خود داشت، اضافه کرد: با تولد فرزند اولم احساس کردم مسئولیت جدیدی خداوند برعهده‌ام گذارده که باید به بهترین شکل انجام دهم. احساس پدر بودن، چیزی از احساس مادر شدن کم ندارد. با تولد فرزندان بعدی نیز این شیرینی بیشتر می‌شد. البته که بیشترین کار و زحمت با همسرم است؛ چراکه با مهربانی، مدیریت خانه و فرزندان را برعهده دارد.

مدیریت اجتماع کوچک در خانه توسط مادر

چهرقانی پشتکار را مهم‌ترین ویژگی همسرش بیان کرد و افزود: او بسیار بااراده، توانمند، مهربان، صبور و باحوصله است و با تیزبینی و دقتی که در منزل دارد توانست اجتماع کوچک ما را به بهترین شکل مدیریت و راهبری کند. به نظر بنده بیش از 80 درصد امور فرزندان با مادران است و باید قدردان این زحمات بود.

وی زوجین جوان را به فرزندآوری تشویق کرد و افزود: از جوانان می‌خواهم که برای فرزندآوری ترس به دلشان راه ندهند. با جرئت می‌گویم 2 سال پیش که 3 فرزند داشتم حقوق ماهیانه‌ام با دریافت یارانه به 2 میلیون می‌رسید. از نظر اقتصادی در گروه متوسط رو به پایین جامعه هستیم، اما همیشه با قناعت همسرم از لحاظ مالی مشکل خاصی نداشتم؛ چراکه هریک برکت خود را دارند و با تولد فرزند جدید برکت بیشتر را شاهد بودیم. جوانان از تبلیغات مسموم رسانه‌ها مبنی بر سخت بودن تعدد فرزند پرهیز کنند؛ چراکه این رسانه‌ها باعث شده زوجین از شیرینی فرزندآوری محروم شوند. ازدواج و فرزندآوری بیمه شده خداوند است.

ترس زوجین از فرزندآوری

چهرقانی ضرورت ورود رسانه در حوزه افزایش جمعیت را مورد تأکید قرار داد و افزود: سال‌های اخیر فیلم‌هایی مبتنی بر وجود یک یا حداکثر 2 فرزند تولید شد. حتی این شاخصه را در پیام‌های بازرگانی نیز شاهد بودیم. خوشبختانه امروز تا حدی بهتر شده است، اما باید با دقت و ظرافت بیشتر وارد عمل شوند. همچنین پرهیز از تجمل‌گرایی در خصوص فرزندان می‌تواند به افزایش جمعیت کمک کند. امروز صدا‌و‌سیما به تجمل‌گرایی در این حوزه می‌پردازد که به ترس جوانان از فرزندآوری منتج می‌شود.

وی با تأکید براینکه انجام امور فرهنگی در حوزه جوانی جمعیت بااهمیت‌تر از فعالیت‌های اقتصادی است، ادامه داد: اذهان مردم برای داشتن فرزندان بیشتر تخریب شده است و گام اول برای جوانی جمعیت فرهنگ‌سازی و بازسازی افکار تخریب شده مردم است.

چهرقانی در پایان پدر خانواده را یکی از ارکان خانواده دانست و با بیان اینکه خستگی کار بیرون نباید بهانه‌ای برای دور شدن او از خانواده و بازی با فرزندان باشد، افزود: پدر باید وقت کافی برای فرزندان خود بگذارد؛ چراکه در کش‌و‌قوس بازی است که می‌توان روابط اجتماعی و آموزه‌های دینی همچون رعایت عدالت، انصاف، فداکاری و .. را آموزش داد.

این خانه برای همیشه روشن است و باید روشنایی آن را به سایر خانه‌ها تسری داد. خانواده‌های خوش جمعیت باید بیش از پیش معرفی شوند تا در چاله جمعیت گرفتار نشویم. امید است با ورود رسانه‌ها، نخبگان و افراد تأثیرگذار جامعه بتوان از مهلت باقی‌مانده برای خروج از بحران جمعیت استفاده کرد.