کد خبر: ۴۱۳۸۳۷۰

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۰۹:۱۰

طی مراسمی در ایکنا مطرح شد

کتاب «نسیم قدسی در تفسیر قرآن»؛ نوشتاری با محوریت تبیین آیات ولایت + فیلم

طی مراسم رونمایی از کتاب نسیم قدسی در تفسیر قرآن، تألیف سعید حاجیان، با اشاره برخی حاضران به روش این کتاب در برداشت از مفاهیم قرآن و بهره‌مندی از احادیث معصوم(ع) و ارائه آن به زبانی ساده و قابل فهم برای عموم، پیشنهادهایی نیز مطرح شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، مراسم رونمایی از کتاب نسیم قدسی در تفسیر قرآن تألیف سعید حاجیان، حافظ کل، قاری و مدرس دارنده مدرک درجه یک تنغیم از سوی شورای عالی قرآن، همچنین عضو هیئت امنای مؤسسه کشوری مهد قرآن با دعوت از اساتید حوزه حفظ، تفسیر و تدبر در قرآن کریم و جمعی از شاگردان جلسات حفظ و قرائت ایشان در سالن اجتماعات ایکنا برگزار و این بهانه‌ای شد تا در هفته بزرگداشت مقام معلم، فضایی برای تجلیل از این معلم قرآن از سوی شاگردانش فراهم شود.

مدیریت این جلسه را حبیب مهکام، مدرس و پیشکسوت قرآنی عهده‌دار بود. این برنامه در کنار حاضران در سالن، دارای میهمانان غیر حضوری همچون حجج اسلام حسین جوان‌آراسته، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، علی رجبی، حافظ، مفسر و مدرس تدبر در قرآن و علی سرلک، مدرس حوزه و دانشگاه بود.

در بخشی از این مراسم، طی ارتباط با میهمانان غیر حضوری، جوان‌آراسته با اشاره به مطالعه مقدمه کتاب گفت: جلد نخست این کتاب، تا آیه 43 سوره مبارکه بقره به زیور طبع آراسته شده است و در مقدمه کتاب به بحث‌های مربوط به تحدی قرآن و مقدماتی درباره علوم قرآنی و سرّ وجود آیات متشابه و ... اشاره شده است.

وی با اشاره به اینکه به نظر می‌آید در آینده نزدیک با سایر مجلدات این تفسیر روبرو باشیم، افزود: امیدواریم استاد حاجیان با قوت بیشتر، توفیق داشته باشند تا با دقت و سرعت بیشتر و همت والا کار این تفسیر را دنبال کند، اما ذکر چند نکته را از باب پیشنهاد بیان می‌کنم.

جوان‌آراسته اضافه کرد: قرآن کریم، این شجره طیبه دربردارنده زیباترین سخن و نیکوترین سخن است، «اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ» حضرت حق، نیکوترین سخن را بیان کرده است و در کنار آن، آقای حاجیان از این نعمت برخوردار هستند که زیباترین تلاوت‌ها و قرائت‌ها را در سینه خود دارند، چون قاری و حافظ هستند.

بازخوانی‌های پی‌در پی از حلاوت قرآن نمی‌کاهد

این مدرس حوزه و دانشگاه اضافه کرد: یک بخش از زیبایی قرآن این است که بازخوانی‌های پی در پی از حلاوت، جذابیت، کشش و طراوتش نمی‌کاهد، اگر ما در حوزه معنایی قرآن کریم به همین حلاوت و جذابیت توجه ویژه داشته باشیم، آن هنگام است که با موفقیت در حوزه تفسیر گام بر می‌داریم و آن شیرینی در ذائقه خوانندگان احساس می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه قرآن خود جاذبه و فصاحت دارد، بنابر این مفسرانی که ورود پیدا می‌کنند، باید به این وجه همت داشته باشند، افزود: آن هنگام است که این دلربایی، جذابیت و زیبایی ظاهری در حوزه معنایی تبلور و تجسم پیدا می‌کند. این نکته مهمی است که طبیعتاً اگر مورد توجه دیگران نباشد، مورد توجه فردی مثل استاد حاجیان که سمت استادی و مدرسی قرآن و حافظ و قاری را دارند، بیشتر خواهد بود.

جوان‌آراسته ادامه داد: تعیین مخاطب و گروه هدف در تفسیرنویسی امروزه مورد اهمیت است. اگر این موضوع در کتاب نسیم قدسی در تفسیر قرآن، مورد توجه بوده است که خوب است، اما اگر نه، باید به این موضوع توجه شود. باید معین شود که مخاطب کتاب تفسیر، مخاطبان عام است؟ یا مخاطب خاص؟ سمت و سوی مخاطب، نگرش و نگارش تفسیر ما را تعیین می‌کند.

حرکت به سمت گزیده نوشتن

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه بیان کرد: پیشنهاد سوم که به نظرم بسیار توجه به آن لازم است، این است که امروزه گزیده‌نویسی و پرهیز از تفصیل (منظور اختصاری که مخلّ به معنا و مقصود نباشد و تفصیلی که مُمّل نباشد) باید مورد عنایت قرار گیرد. اگر به همین سبک و سیاق بخواهد جلدهای بعدی ادامه پیدا کند، مجموعه تفسیر ده‌ها جلدی می‌شود، بنابراین اگر ضرری به محتوا نزند چه بهتر که به سمت گزیده نوشتن و اختصار حرکت کنید که یک مزیت برای این کتاب است. امروزه حوصله و انگیزه مخاطب برای خواندن کم است این واقعیتی است که با آن مواجه هستیم و جامعه قرآنی از این واقعیت مستثنی نیست.

{$sepehr_media_2966852_400_300}

در ادامه این مراسم ارتباط زنده با حجت‌الاسلام علی رجبی، حافظ، مفسر و مدرس دوره‌های تدبر در قرآن برقرار شد. وی ضمن قدردانی و تشکر از آقای حاجیان و برشمردن ویژگی‌ خاصی که در این اثر تفسیری هست و در سایر کارهای عملی نیست، افزود: دکتر حاجیان تحصیلات حوزوی و دانشگاهی را با هم دارند و هم دارای سابقه حفظ و قرائت قرآن هستند. ایشان سال‌ها در محضر قرآن، شاگردانی را تربیت کرده‌اند. متأسفانه برخی از اساتید دکترای علوم قرآنی هستند که روخوانی قرآن را نمی‌دانند، کمتر استادی را می‌توان پیدا کرد که هم در بحث تفسیر، هم قاری، هم حافظ و هم دارای تحصیلات عالی باشد که این از نکات ممتاز استاد حاجیان است.

نوشتاری با محوریت تبیین آیات ولایت

وی ضمن پیشنهاد بهره‌مندی از نظر اساتیدی چون حجت‌الاسلام جوا‌ن‌آراسته، عبدالهادی مسعودی و محمدتقی دیاری، که در رویکردهای حدیثی دارای تحلیل هستند و در باب روش و مبانی فهم و نقد حدیث صاحب آثار هستند، افزود: سبک و سیاق این نوشتار بیشتر سبک ولایی است و مبنای تفسیر احیای جایگاه ولایت و امامت در قرآن است که کار جدیدی است. بنابراین نگاه ولایی ایشان که سعی دارند، احادیث ولایی را تبیین کنند، جایگاه ویژه‌ای داشته و دارد. البته اینکه مخاطب این تألیف چه افرادی هستند، مهم است. اگر مخاطب این تفسیر عموم افراد هستند، بعضا شاهد ارائه مطالب تخصصی و تفسیری ویژه هستیم که از جامعه مخاطب عامه دور است و این نیازمند دقت در تألیف سایر جلدهاست.

مبنای جدیدی در برداشت از مفاهیم قرآن

این فعال قرآنی با اشاره به روش و مبنای جدید سعید حاجیان در بحث برداشت از مفاهیم قرآن با بهره‌مندی از احادیث معصوم(ع)، پیشنهاد نوشتن اسم‌هایی به صورت اختصار برای فصول، به منظور ماندگاری بهتر را ارائه داد. این تفسیر، کار نویی برای جامعه قرآنی است تا بتوانند از دریای بیکران روایات اهل‌بیت(ع) در شناخت امامت و ولایت بیش از همیشه استفاده کنند.

در بخش دیگر این مراسم در ارتباط مجازی با حجت‌الاسلام علی سرلک، مدرس حوزه و دانشگاه، وی در سخنان کوتاهی با اشاره به اینکه قرآن خود را شفا مطرح می‌کند، به آیه «وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ» اشاره کرد و گفت: این موضوع نگاه ما را در پرداختن به قرآن مجید متفاوت می‌کند.

وی ادامه داد: اگر دردهای ما به اندازه راهنمایی‌های قرآن بزرگ نشده باشد و ما با پیش‌فرض‌هایمان به سراغ قرآن برویم، بدون تردید آن استنطاقی که حضرت علی(ع) از قرآن می‌گویند، برای ما رخ نمی‌دهد. ما باید با سؤال، عطش، تواضع، پرسش و درد به محضر قرآن شرفیاب شویم تا از آن بهره‌مند شویم.

سرلک با تأکید بر اینکه ما نیاز به قرآن را از پیش از مراجعه به قرآن باید در خودمان ایجاد کنیم، تصریح کرد: ما انسان هستیم و مسیری را برای سیر نیاز داریم و قرآن شرح رسم این مسیر انسان است. اگر برایمان مسجل نشده باشد که غیر از این مسیر، مسدود است و از سر نیاز به محضر قرآن شرفیاب نشویم، ممکن است هنگامی که خدمت قرآن می‌رسیم آن هنگام برایمان تکرار مکررات باشد و گره‌ای از کار ما گشوده نشود و حتی بالاتر از آن مشمول «وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا». ان‌شاءالله همه ما شهروند دولت قرآنی باشیم که دولت پاینده قرآن همه ما را به قصد حیات و آن حیات جاودانه به محضر حضرت ولی‌‌الله اعظم سیر دهد.

{$sepehr_media_2966855_400_300}

تجلیل شاگردان از استاد

در بخش دیگر این برنامه هر کدام از شاگردان جلسات قرآن سعید حاجیان به بیان نقطه نظرات خود پرداختند. محسن خیری، دارای دکترای علوم قرآن و حدیث گفت: استاد حاجیان در کتاب نسیم قدسی، آیات قرآن را با روایات تفسیر کرده‌اند، چنانکه امام صادق(ع) فرمودند: «ما اصول را به شما آموزش داده ایم و شما باید برای کشف مفاهیم از اصول به فروعات برسید».

وی به برخی از انواع تفاسیر اشاره‌ای کوتاه کرد و افزود: تفسیر روایی عبارت است از تفسیر قرآن براساس روایات منقول از ائمه(ع)، اما در برخی دیگر از تفاسیر، تفسیر قرآن به اجتهاد مفسر است. انواع تفاسیر متفاوت است، چون تفسیر ادبی، ترتیبی، فقهی، علمی و... اما معتقدم از روایات و این اصول می‌توان به نحو احسن برای تبیین و تفسیر آیات به بهترین شکل استفاده کرد.

خیری با اشاره به اینکه حاجیان در این کتاب به شکل زیبایی این شیوه را پی‌گرفته‌ است، بیان کرد: البته راه زیاد است تا تمام جلد‌های این کتاب تألیف و به رشته تحریر درآید و امیدواریم ادامه آیات و سور به همین شکل کار شود تا بتوانیم از معارف ا‌هل‌بیت(ع) به نحو احسن بهره ببریم.

در ادامه این جلسه حجت‌الاسلام سیدهاشم حسینی طی سخنانی گفت: اراده خداوند از نزول آیات قرآن، تفسیر قرآن است، اما در روایات داریم «اگر فردی می‌خواهد آیه‌ای را تفسیر کند از خود چیزی نگوید» چون تفسیر یعنی اراده خداوند از آیه. اگر فردی قرآن را به رأی و نظر خود تفسیر کند، اگر کلامش درست باشد، عِقابی ندارد و اگر کلامش اشتباه باشد، خداوند بطن و شکمش را از آتش عذاب پُر می‌کند، لذا در باب تفسیر قرآن باید به اهل‌بیت(ع) رجوع کنیم که این کلام رسول‌ الله(ص) است که ولی خدا بعد از رسول مکرم اسلام(ص)، اهل‌بیت (ع) هستند که قرآن بر آنها نازل شده است پس مفسران اصلی قرآن، اهل‌بیت(ع) هستند.

وی با تأکید بر اینکه اجازه نداریم برای تفسیر قرآن دست به دامن اشخاص دیگر جزء اهل‌بیت(ع) بزنیم، تصریح کرد: نباید در تفسیر قرآن به کلام غیر معصوم استناد کنیم.

{$sepehr_media_2966862_400_300}

سیدجلیل آتشی از دیگر شاگردان این استاد بر جمع‌آوری مطالب کتاب «نسیم قدسی در تفسیر قرآن» به اصرار شاگردان جلسات قرآن استاد در قالب محتوای قابل استفاده برای عموم علاقه‌مندان (از مخاطب عام تا مخاطب خاص) تأکید کرد و گفت: مطالب این کتاب مجمل‌نویسی شده است. قرآن بحری است که عمق آن ناپیداست و به اندازه بضاعت، هر فردی می‌تواند از آن بهره‌برداری کند.

سپس سمیه فراهانی، دارای دکترای فلسفه به بیان نکاتی پرداخت و گفت: متأسفانه بیشتر افراد از قرآن برای ثوابش استفاده می‌‌کنند و حال آنکه دانستن محتوا و مفاهیم آیات، مهم است. تفاسیر زیادی نیز برای فهمیدن مفهوم و تفسیر آیات است، اما بیشتر جامعه را عامه مردم تشکیل می‌دهند، معتقدم کتاب نسیم قدسی در تفسیر قرآن، تفسیری قابل فهم برای عامه مردم جامعه است که می‌توانند سبک زندگی قرآنی خود را از این کتاب بگیرند.

وی ادامه داد: هنگامی که من به این کتاب مراجعه کردم (ضمن اینکه در جلسات استاد حاجیان از محتوای آن بهره‌مند شدم)، توانستم برنامه زندگی‌ام را دریافت کنم. نسیم قدسی، کتابیست به زبان ساده و روان و قابل فهم برای عامه جامعه که می‌توانند با مراجعه به این کتاب، مسیر و راه خود را پیدا کنند.

فراهانی تصریح کرد: این کتاب می‌تواند پایه افکار و اندیشه انسان در مسیر خاص را مشخص کند. این کتاب دربردارنده نکات توحیدی است که امید است بابی برای فرج و ظهور فطرت‌ها باشد. قرآن، تذکری برای ماست و امیدوارم بتوانیم از آیات قرآن بهره ببریم و مسیر زندگیمان را در مسیر صحیح قرار دهیم.

محمدصادق امین‌نژاد از دیگر شاگردان استاد حاجیان به ویژگی‌ خاص جلسه قرآن ایشان و همراهی قرآن و عترت اشاره کرد و گفت: به مصداق حدیث ثقلین، استاد نیز همواره در جلسات خود دو ثقل، قرآن و اهل‌بیت(ع) و عترت را در کنار یکدیگر دارند.

وی ادامه داد: ایشان ما را در کنار آشنایی با آموزه‌های قرآنی با سیره اهل‌بیت(ع) آشنا می‌کنند. این پیوند دو ثقل موجب شده است که همواره در مجالست و مصاحبت با ایشان باشیم و این ویژگی استاد در اثر و تألیفشان نیز متبلور شده است.

{$sepehr_media_2966860_400_300}

در حین این مراسم حبیب مهکام با تأکید بر حدیث ثقلین گفت: ثقل به کسره یعنی شیء سنگین که یک ثِقل که همان ثقل اکبر، قرآن، را شامل می‌شود و دیگری ثِقل اصغر که اهل‌بیت(ع) و قرآن ناطق هستند. برخی تفسیر را پرده‌برداری از قرآن می‌دانند و حال آنکه اینگونه نیست، بلکه پرده‌برداری از مجهولات ذهنی ماست.

در پایان این مراسم سعید حاجیان ضمن تشکر و قدردانی از حاضران در این جلسه گفت: هدف اصلی از نگارش کتاب این بود که «آنچه که مخلوق خدا طالب است/ حب علی بن ابیطالب است» خدا حب علی را عبادت بندگی در این عالم قرار داده است و این سرّی است که تمام انبیا بر آن مبعوث شده است.

از دیگر وجوه تمایز این برنامه می‌توان به تلاوت دو نفر از شاگردان استاد در فواصل مختلف مراسم چون مصطفی مزینایی و محسن خیری اشاره داشت که فضای معنوی را بر جلسه حاکم کرد. سپس مراسم رونمایی از کتاب «نسیم قدسی در تفسیر قرآن» انجام شد.

{$sepehr_media_2966865_400_300}

نحوه سفارش کتاب

کتاب نسیم قدسی در تفسیر قرآن از محتواهای ارائه شده در جلسه قرآن هفتگی سعید حاجیان و اهتمام یکی از شاگردان استاد به نام فهیمه چای‌فروش در مکتوب کردن محتواها و سپس تألیف و نظارت نهایی سعید حاجیان به زیور طبع آراسته شد.

علاقه‌مندان برای تهیه کتاب «نسیم قدسی در تفسیر قرآن» می‌توانند با شماره‌های 02177516724 و 02177514517 تماس بگیرند یا به صورت حضوری در ساعات اداری از شنبه تا چهارشنبه به نشانی تهران، میدان بهارستان، خیابان صفی علیشاه، نبش کوچه درویش، حسینیه بیت‌الزهرا(س)، صندوق قرض‌الحسنه، جناب آقای رنگرز، مراجعه کنند. همچنین امکان ارسال آن به سایر استان‌ها فراهم است.

سمیرا انصاری