کد خبر: ۴۱۳۹۹۱۳

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۰۹:۲۸

یادداشت

حق با علی(ع) است؛ کتاب خلافت محمد(ص)

برای نخستين بار استاد مادلونگ براساس نگاهی بی‌طرف روايتی از داستان خلافت را به زبان انگليسی عرضه می‌کند.

به گزارش ایکنا، صبح روز سه شنبه 19 اردیبهشت خبر رسید که پرفسور ویلفرد مادلونگ؛ اسلام‌شناس شهیر آلمانی در نود و سه سالگی درگذشت. پروفسور ویلفرد مادلونگ در ۲۶ دسامبر ۱۹۳۰ در شهر اشتوتگارت آلمان متولد شد و پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی و متوسطه به دانشگاه قاهره رفت و لیسانس تاریخ و ادبیات اسلامی را در سال ۱۹۵۳ دریافت کرد.
وی سپس به تحصیلات عالی در زادگاه خود ادامه داد و در سال ۱۹۵۷ از دانشگاه هامبورگ درجه دکتری در مطالعات اسلامی دریافت کرد. مادلونگ رساله دکتری خود را تحت نظر اسلام‎‌شناسان آلمانی همچون اشتروتمان و اشپولر به پایان رساند. او سه سال (۱۹۵۸-۱۹۶۰) وابسته فرهنگی سفارت آلمان غربی در بغداد بود و سپس زندگی علمی خود را در زمینه اسلام‌شناسی دنبال کرد.

ویلفرد مادلونگ پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات اسماعیلیه نیز بود.

مادلونگ در اردیبهشت ۱۳۹۷ش در مراسم اختتامیه کنگره بین‌المللی «نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی» که تحت اشراف آیت‌الله مکارم شیرازی در قم برگزار شد، شرکت کرد و به ایراد سخنرانی پرداخت.
دکتر حسن انصاری؛ پژوهشگر دین و استاد دانشگاه پرینستون در یادداشتی درباره مادلونگ نوشت:

کتاب خلافت محمد(ص) اثر پروفسور مادلونگ که نتيجه بيش از بيست سال پژوهش و تحقيق نويسنده دانشمند آن است يک اثر ماندگار در تاريخ مطالعات مربوط به صدر اول اسلام است. نويسنده دانشمند اين کتاب همه منابع اصلی را با دقت خوانده و از زير نگاه تيزبين خود گذرانده و روايتی خواندنی و مستند و در عين حال تحليلی از سير خلافت در اسلام تا پايان عصر حضرت امير(ع) به دست داده است.

اين کتاب تاکنون به زبان عربی ترجمه نشده و متأسفانه گاهی آگاهانه مورد غفلت قرار گرفته است. شنيده‌ام حتی از برخی کتابخانه‌های عربی هم سانسور شده است. نويسنده به روشنی در اين کتاب بيان می کند که سقيفه حاصل يک برنامه‌ريزی حساب شده و کودتایی عليه خلافت مسلم خاندان پيامبر بود و روشن می‌کند که چگونه روند خلافت در دوران ابوبکر و عمر به حوادث خونين دوران عثمان انجامید.

مهمترين بخش اين کتاب دوران خلافت پنج ساله حضرت امير را پوشش می دهد و در آن مادلونگ مدققانه به علل و اسباب سه جنگ دوران حضرت و دسيسه‌ها و عهدشکنی‌های مخالفان حضرت و رفتار اصولی و عدالت خواهانه و مبتنی بر وفاداری بر سنت پيامبر از سوی حضرت می پردازد. خواننده اين کتاب به دقت در جريان جزئيات حوادث تاريخی منتهی به سه جنگ جمل، صفين و نهروان و حوادث منتهی به شهادت حضرت امير و تا دوران خلافت امام مجتبی و روی کار آمدن معاويه قرار می گيرد و روايتی مبتنی بر منابع و به دور از داوری‌های شتابزده را در آن معاينه می‌بيند. البته ممکن است با برخی از نظرات نويسنده و در نوع تحليل او از مسائل موافق نباشيم اما بی‌گفتگو تاکنون کتابی بدين پايه از اعتبار و جامعيت در اين زمينه نوشته نشده است.

کتاب و مقاله تاکنون به زبان‌های اروپایی درباره موضوعات مرتبط با خلافت اوليه کم منتشر نشده است اما متأسفانه بسياری از آنها به نحوی جانبدارانه است و تأثير منابع اموی و يا روايات زبيری در آنها بسيار مشهود است. برای نخستين بار استاد مادلونگ بر اساس نگاهی بی‌طرف روايتی از داستان خلافت را به زبان انگليسی عرضه می‌کند که البته در کليت آن روايت شيعی از خلافت را تأييد و حقانيت و البته مظلوميت بی مانند حضرت امير صلوات الله عليه را مورد تصديق قرار می‌دهد.