کد خبر: ۴۱۴۱۱۷۹

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۲۱:۴۶

امیری‌اسفندقه در نشست «حماسه‌سرایان زبان فارسی»:

حماسه‌سرایی، تجلی جهاد اکبر در شعر فارسی است

شاعر، پژوهشگر و منتقد ادبی نامدار کشورمان معتقد است: حماسه اصیل و درست با غوغاسالاری تفاوت دارد؛ چون از منیت و خودخواهی فاصله می‌گیرد. تجلی جهاد اکبر در شعر فارسی همان حماسه‌سرایی است که بسیار عجیب و ظریف رخ می‌دهد.

به گزارش ایکنا، به نقل از ستاد خبری سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، مرتضی امیری‌اسفندقه، شاعر، پژوهشگر و منتقد ادبی نامدار کشورمان در نشست «حماسه‌سرایان زبان فارسی» که عصر روز دوشنبه، 25 اردیبهشت در ششمین روز برپایی نمایشگاه کتاب 1402 برگزار شد، در سخنانی تأکید کرد: از همان آغاز پیدایش شعر فارسی و در شعر شاعران کلاسیک مانند ابوسلیک و حنظله، رگه‌هایی از حماسه دیده می‌شود.

وی ادامه داد: حتی در زمان معاصر در اشعار فروغ فرخزاد نیز حماسه را به شکل خاص و زنانه می‌بینیم. وقتی در خصوص حماسه سخن می‌گوییم باید بسیار ظریف و دقیق جلو بياييم؛ سپس تقسیم‌بندی کنیم و بعد از آن شواهدی را برای اقناع مخاطب ارائه کنیم.

حماسه درونی و حماسه بیرونی به روایت جهان نظم و نثر

این شاعر با بیان اینکه گاهی حماسه یعنی «من نیستم» توضیح داد: صائب تبریزی، کلیم کاشانی و بیدل دهلوی می‌توانند از لحاظ حماسی با هم تفاوت داشته باشند، یعنی نوع پرداختن آن‌ها به مضامین حماسی متفاوت است. شاعری مانند مولانا به دامن حماسه‌های درونی و باطنی پناه می‌برد.

وی افزود: بحری که در آن حماسه سروده‌اند، بحر رجز بوده و هرگاه فردوسی در این بحر شعری سروده، طنین حماسه‌اش چند برابر شده است.

امیری‌اسفندقه با بیان اینکه حماسه‌های درونی به منزله سفرهای روحی نفسانی و حماسه‌های بیرونی همان پهلوانی‌ها و رشادت‌ها هستند، گفت: این دو وقتی همدیگر را در برمی‌کشند که حماسه به شکلی اصیل متبلور شود. ما امروزه نیز می‌توانیم حماسه‌هایی را از جنس دیگر در اشعار بزرگان این دوران مثل اخوان و شاملو تا فروغ و سپهری سراغ بگیریم.

وی تصریج کرد: حماسه اصیل و درست با غوغاسالاری تفاوت دارد؛ چون از منیت و خودخواهی فاصله می‌گیرد. از طرفی حماسه در زمان ما بسیار جذاب‌تر شده است؛ چراکه حماسه همان عشق است و باید در زمانه ما عاشق بود. تجلی جهاد اکبر در شعر فارسی همان حماسه‌سرایی است که بسیار عجیب و ظریف رخ می‌دهد.

تجلی معرفت، عشق و حماسه در شعر فارسی

همچنین در این نشست، مصطفی محدثی خراسانی، شاعر آیینی کشورمان در سخنانی عنوان کرد: اگرچه ما در شعر فارسی طبقه‌بندی‌های معمول را داریم، ولی از منظری جدید می‌توان شعر فارسی را به خاطر ماهیت چندوجهی سرشار از معرفت، عشق و حماسه در همه قالب‌ها چه در شعر قبل و چه در شعر بعد از اسلام جست.

وی تأکید کرد: در اولین ابیاتی که به‌عنوان جرقه‌های شعر فارسی ضبط و ثبت شده، رگه‌هایی از شعر حماسی وجود دارد، اما باشکوه‌ترین و مدون‌ترین اثر سروده‌شده در زبان فارسی، شاهنامه فردوسی است. شاهنامه اولین اثر درخشان و جامع شعر فارسی در تاریخ ماست که با مضامین حماسی سروده شده و از آن زمان تا به امروز اشعاری حتی با مضامین حماسی در قالب‌های نوین سروده شده‌اند. همچنین در اشعار آیینی و آثار دفاع مقدس نیز شاهد رنگ و بوی حماسیِ ویژه هستیم.

سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی تخصصی کتاب تهران با شعار «آینده خواندنی است» از ۲۰ تا ۳۰ اردیبهشت ماه در مصلای امام‌ خمینی(ره) و همزمان به‌ صورت مجازی در ketab.ir برگزار می‌شود.