کد خبر: ۴۱۴۲۷۹۷

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۲۴

چرا زائران حج باید حلالیت بطلبند + صوت

پژوهشگر حوزه حج و زیارت با تأکید بر اینکه حلالیت گرفتن نوعی مبارزه با نفس و شکستن غرور و پیروزی بر وسوسه‌های شیطان است، گفت: زائری که قبل از سفر حلالیت نگیرد، حج کاملی را تجربه نخواهدکرد.

حجت‌الاسلام حافظ نجفی، پژوهشگر حج و زیارت و عضو گروه پژوهشی اخلاق و اسرار پژوهشکده حج و زیارت در گفت‌وگو با ایکنا، با اشاره به تفاوت سفر حج با سایر سفرها، به تبیین اهمیت حلالیت گرفتن زائران حج پیش از سفر پرداخت و گفت: در آیات و روایات آمده است که سفر حج یک سفر کاملاً متفاوت و متمایز با دیگر سفرهاست. این سفر، سفر تغییر انسان و  تغییر در روح، روان، اخلاق، رفتار، نگرش‌ها و شئونات زندگی او است؛ چراکه حج پیمان بستن با خداوند و دوری از شیطان و وسوسه‌های شیطان، دور انداختن لباس گناه و پوشیدن لباس اطاعت الهی، شست‌وشوی انسان از آلودگی‌ها و آراسته شدن به همه فضیلت‌هاست.

وی تصریح کرد: حج آغاز زندگی پاک و مصفا و دوری از همه پلشتی‌ها، دورویی‌ها و نادرستی‌هاست. پس حج باید باعث نوعی تغییر و دگرگونی همه جانبه در وجود انسان باشد. اما این تغییر از کجا و کی باید آغاز شود؟ از همان زمان که قصد حرکت می‌کنیم این تغییر باید اتفاق بیفتد به همین دلیل در کتاب‌های مربوط به آداب حج و زیارت گفته شده است که پیش از حرکت لازم است انسان غسل کند، نماز بخواند، دعا کند و فامیل و آشنایان را جمع و با آنها خداحافظی و از اطرافیان حلالیت بطلبد.

چرا باید حلالیت بگیریم؟

حجت‌الاسلام نجفی در خصوص دلایل توصیه اسلام به حلالیت گرفتن، گفت: انسان در طول زندگی ممکن است به لحاظ‌های گوناگون اخلاقی و رفتاری، مالی، مسائل حقوقی، عاطفی و ... رفتار اشتباهی داشته باشد که اگر آنها را حل نکند و حق‌الناس و حقوق اخلاقی که بر گردن دارد را از گردن خود برندارد و حلالیت نطلبد ممکن است در سفر حج به اهداف معنوی که منظور نظر حج است نرسد. به همین دلیل یکی از آداب مهم سفر حج حلالیت طلبیدن است.

{$sepehr_media_2991819_400_300}

وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) که فرمودند: «حق مسلمان این است که هر وقت تصمیم به سفری دارد برادران دینی و آشنایان را خبردار کند»، گفت: هدف از خبر دادن عمدتاً خداحافظی کردن است تا مسلمان با قلبی پاک و حق و حقوق تصفیه شده و حلالیت گرفته شده راهی سفر شوند.

حلالیت قلب‌ها را پاک می‌کند

این پژوهشگر حوزه حج و زیارت در خصوص مزایای حلالیت طلبیدن، گفت: حج سفری معنوی و آغازی برای یک زندگی با شیوه جدید است و حلالیت طلبیدن باعث می‌شود قلب انسان مصفا شود و کینه، کدورت و ناراحتی‌ها برطرف شود. حلالیت باعث آرامش خود انسان و سایرین می‌شود و قلب انسان‌ها را پاک می‌کند.

وی ادامه داد: حلالیت نوعی مبارزه با نفس و شکستن غرور و پیروزی بر نفس و وسوسه‌های شیطان است. چون ممکن است انسان به جهت غرور و تکبر، خودخواهی و خودبینی حاضر نشود از دیگران عذرخواهی کند. از آنجایی که عذرخواهی یعنی پشیمان بودن از کرده و گذشته خود، نوعی خودشکنی است، اگر انسان نتواند بر خود پیروز شود و غرور و تکبر را کنار نگذاشته و به این سفر قدم بگذارد، چندان نتوانسته تغییر لازم را در وجود خود ایجاد کند. پس اگر اقدام به حلالیت طلبی کند در واقع با غرور، خودبینی و خودپسندی و کبری که در وجودش است مبارزه و آنها را از وجود خود زائل می‌کند.

حلالیت بگیرید تا نفستان تهذیب شود

این عضو گروه پژوهشی اخلاق و اسرار پژوهشکده حج و زیارت ادامه داد: امام صادق(ع) در حدیث دیگری فرموده‌اند: «کسی که تصمیم به حج بیت‌الله الحرام یا عمره دارد اگر از هر نوع کبر و غرور و رذائل اخلاقی دور باشد، وقتی از سفر برمی‌گردد از همه گناهانش پاک شده است مانند روزی که از مادر به دنیا آمده است». پس دومین سفر و نتیجه حلالیت طلبی مبارزه با نفس و تهذیب نفس است.

نویسنده کتاب «اصول و روش‌های تربیت در مناسک حج» هشدار داد که اگر انسان نتواند حق‌الناس را پرداخت و حق مردم را ادا کند(چه به لحاظ اخلاقی و چه به لحاظ مالی)، و فرد با وجود حقی که به گردن دارد به حج برود، براساس روایات حج کاملی را تجربه نخواهد کرد. البته ممکن است این حج درست باشد اما حج کامل و مورد انتظاری نخواهد بود.

{$sepehr_media_2991820_400_300}

حجت‌الاسلام نجفی اضافه کرد: اگر زائر باعث رنجش کسی شده به خصوص اعضای خانواده، همسایگان، همکاران و شرکا حتماً باید حلالیت بطلبد و از افرادی که آنها را آزرده دلجویی کند. همچنین تمام حقوق مالی مردم را باید پرداخت کند و در صورتی که امکان این کار را نداشته باشد باید مهلت بگیرد. اگر چنین کرد باری از روی دوش خود برداشته و با قلبی آرام به سفر حج می‌رود. امام صادق(ع) فرمودند: وقتی می‌خواهی به این سفر عزیمت کنی، از حقوقی که دیگران بر تو دارند باید خودت را مبرا کنی و حق دیگران را ادا کنی؛ چه حق مالی و چه حق انسانی و چه اخلاقی باشد.

وی در خصوص اهمیت حلالیت گرفتن، گفت: علی بن یقطین جایگاه بالایی در حکومت هارون داشت اما از مریدان امام کاظم(ع) بود که به مدینه رفته بود اما امام ایشان را به حضور نپذیرفتند و فرمودند شما ابراهیم جمال را راه ندادید و دل او را آزرده کردید؛ علی بن یقطین به کوفه بازگشتند و از ابراهیم جمال حلالیت طلبید و به نزد امام بازگشتند و امام کاظم ایشان را پذیرفت.

نویسنده کتاب «آسیب‌شناسی سفرهای زیارتی» تصریح کرد: اینها نشان می‌دهد که حج باید انسان را دگرگون کند و تغییر دهد. اخلاق، رفتار، برخوردها و نوع سلوک و سبک زندگی ما و همه آنچه که به زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی ما مربوط می‌شود باید دگرگون شود تا وقتی حاجی از مکه بازمی‌گردد انسان متفاوتی شده باشد؛ متفاوت به این لحاظ که از دست و زبان او دیگران در آسایش باشند و به سوی حرام و مکروه گرایش نداشته باشد و یک زندگی الهی و معنوی را آغاز کند. لازمه همه این موارد این است که تغییر را از آغاز حرکت با حلالیت طلبیدن آغاز کند.

گفت‌وگو از زهرا ایرجی