کد خبر: ۴۱۴۳۷۲۵

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۰:۰۹

سبک زندگی اسلامی /۱

توبه؛ تصمیم جدی برای تغییر مسیر بعد از بازگشت درونی

استاد دانشگاه کردستان توبه را یک تصمیم جدی برای تغییر مسیر بعد از به خود آمدن و بازگشت درونی ذکر کرد و گفت: درک و فهم این تصمیم موجب می‌شود حرکتی که صورت می‌گیرد جاندار، پویا و فعال باشد.

حیدر الماسی، استاد دانشگاه کردستان در گفت‌و‌گو با ایکنا از کردستان، با اشاره به سبک توبه کردن از دیدگاه قرآن گفت: توبه با فتحه حرف باء مصدر به معنی رجوع و بازگشت است، این واژه در قرآن به شکل فعال ماضی، مضارع، امر و مصدر و اسم فاعل کارکردهای زیاد دارد.

وی با اشاره به اینکه خداوند متعال در آیه 37 سوره توبه می‌فرماید: «فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ؛ سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود و [خدا] بر او ببخشود آرى او[ست كه] توبه‏ پذير مهربان است»، افزود: آدم بعد از خوردن میوه ممنوعه کلماتی را از خدا شنید و توبه کرد و خداوند توبه او را پذیرفت.

این استاد دانشگاه بیان کرد: تواب در مورد انسان به معنای بازگشت انسان به سوی خداست اما اگر آن را به خدا نسبت دهند به معنای پذیرنده توبه و آمرزنده گناه است که مصداق آن در آیه 37 سوره بقره آمده است.

تغییر مسیر زندگی

وی با اشاره به بررسی توبه در شریعت انبیا، گفت: در شریعت انبیای الهی توبه یک مراسم و یا یک لقه لقه زبان در دهان نیست بلکه توبه یک فهم، درک و به خود آمدن و بیداری درونی و قلبی است و به نوعی یک تغییر مسیر زندگی است.

الماسی ادامه داد: ما انسان‌ها در مسیر زندگی گاهی اوقات از اول زندگی غافل بودیم اما رگه‌هایی از خوبی در درون ما وجود دارد چراکه هر انسانی بر ساختار ایمان خلق شده است و در این زمینه خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ؛ پس روى خود را با گرايش تمام به حق به سوى اين دين كن با همان سرشتى كه خدا مردم را بر آن سرشته است آفرينش خداى تغييرپذير نيست اين است همان دين پايدار ولى بيشتر مردم نمى‏‌دانند».

وی در ادامه گفت: براساس این آیه که ما را به عدالت، ذکر، خوبی، اخلاق خوب، با خدا بودن و خدایی بودن دعوت می‌کند با روح و قلب و درون ما انسان‌ها سازگاری دارد ولی  یک سری اوامری مانع شده که ما مسیر را نبینیم و یا در طی مسیر گم شویم.

همه انسان‌ها قابلیت دیندار شدن را دارند

این استاد دانشگاه افزود: پیامبر اکرم(ص) در این باره می‌فرماید: «همه انسان‌ها برساختار دین خلق شده‌اند»، یعنی همه انسان‌ها قابلیت دیندار شدن را دارند و براساس ساختار الهی می‌توانند نور ایمان را در درون خود جا دهند.

وی اظهار کرد: گاهی به واسطه زیاده‌طلبی مادی، رفاه بیشتر به ناحق، استکبار، تکبر به انسان‌های دیگر، خودبینی، تحقیر دیگران و ... هادی بودن روح و جسم و قلب خود را خراب می‌کنیم و گاهی به واسطه افکار غلط، شرایط جامعه، خانواده، محیط اطراف، اطرافیان، محل کار، حرام‌خوری‌ها و مناسبات سیاسی و اجتماعی موجب می‌شود که ماشین وجود خود را در جاده ایمان و اسلام حرکت ندهیم.

الماسی توبه را یک تصمیم جدی برای تغییر مسیر بعد از به خود آمدن و بازگشت درونی ذکر کرد و گفت: درک و فهم این تصمیم موجب می‌شود حرکتی که صورت می‌گیرد جاندار، پویا و فعال باشد و اینکه ما بفهمیم توبه یعنی تصمیمی فکری و درونی، پر از احساس پاک، اتصال و پشیمانی برای تغییر مسیر، توبه ما را با معنی می‌کند و در تعالیم انبیا توبه به این معناست.

وی با اعلام اینکه در قرآن کریم آمده است که آدم(ع) بعد از پذیرفتن اشتباه خود تصمیم به بازگشت و توبه کردن می‌گیرد، افزود: قرآن از پیامبران داستان‌های بسیاری را نقل می‌کند که از آن جمله داستان حضرت یونس و توبه کردن در درون نهنگ است که بعد از پی بردن به اشتباه خود می‌فرماید: «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ؛ كه معبودى جز تو نيست منزهى تو راستى كه من از ستمكاران بودم». در نتیجه خداوند متعال او را نجات داد.

توبه الزاماً مربوط به افراد گمراه نیست

این استاد دانشگاه کردستان در ادامه گفت: با مطالعه قرآن می‌فهمیم توبه الزاماً مربوط به افراد گمراه نیست و نمونه و مصداق عینی این امر را در آیات قرآن و زندگی پیامبران(ص) دیده‌ایم. همه انسان‌ها مسافر بهشت هستند و براساس آیات قرآن در وجود تمام انسان‌ها فطرت خدایی نهاده شده است اما به دلیل حرکت در مسیر اشتباه به ترکستان غفلت می‌رویم و راه اصلی را گم می‌کنیم.

الماسی با اشاره به آیه دو سوره قیامه که می‌فرماید «وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَة؛ و سوگند به نفس لوامه و وجدان بيدار و ملامتگر كه رستاخيز حق است»، بیان کرد: براساس این آیه خداوند در وجود انسان‌ها نفس لوامه یعنی درون سرزنش گر را قرار داده است که با تذکر به انسان موجب بازگشت انسان خواهد شد.

وی اظهار کرد: در نصرانیت تحریف شده کسی که گناه می‌کند و وجدانش ناراحت است، به کلیسا و نزد کشیش مراجعه می‌کند و اظهار پشیمانی می‌کند و کشیش عنوان می‌کند بخشیده شده است و از این طریق یک جایگاهی برای خود درست می‌کنند.

این استاد دانشگاه‌های کردستان با اشاره به اینکه در اسلام توبه یک ارتباط مستقیم بین خلق و خداوند است، یادآور شد: در اسلام توبه به معنای بازگشت از گناه و رو کردن به خداوند متعال است و خداوند متعال در آیه 82 سوره طه می‌فرماید:«وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَىٰ؛ و مسلماً من آمرزنده کسی هستم که توبه کرد و ایمان آورد و کار شایسته انجام داد، سپس در راه مستقیم پایداری و استقامت ورزید».

ملیحه سیفی