کد خبر: ۴۱۴۷۱۳۱

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۸:۱۳

آیت‌الله علیدوست بیان کرد:

ضرورت مطالعه ساختار اصول فقه و تحول تکامل‌آفرین در آن

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه آنچه که امروزه در بین حوزه‌های علمی و مدارس علمی رایج است، ساختاری است که در کتاب کفایه‌الاصول ارائه شده است، گفت: لازم است ساختار اصول فقه مطالعه و تحول تکامل‌آفرین در آن ایجاد شود.

به گزارش ایکنا، به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست، استاد درس خارج حوزه، 21 خرداد ماه در افتتاحیه همایش بین‌المللی «ظرفیت‌شناسی اصول فقه در حل مسائل نوپدید با رویکردی مقارن» که به همت پژوهشکده فقه و حقوق دفتر تبلیغات اسلامی در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، تصریح کرد: آنچه که امروزه در بین حوزه‌های علمی و مدارس علمی رایج است، ساختاری است که در کتاب کفایه الاصول ارائه شده است. ساختار موجود دارای ملاحظاتی است که در سه محور خلاصه می‌شوند.

استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با بیان اینکه ملاحظه اول فقدان تبیین نقطه مرکزی مشترک و جامع بین همه مسائل دانش در این ساختار است، ادامه داد: می‌دانیم که علم اصول به اقتضای دانش بودن نیاز به اهداف معین دارد و نیل به این اهداف نیازمند محوری معین برای طرح مسائل است که آن محور می‌تواند یک موضوع مشخص و یا غرض معین باشد.

وی بیان کرد: ملاحظه دوم، فراگیر نبودن آن نسبت به مسائل مختلفی است که در علم اصول مطرح می‌شود و گاهی در مباحث علم اصول، مسائلی مطرح می‌شود که برخی گمان می‌کنند به مقدار لازم بیان شده است در حالی که در لابلای مباحث فروعی دیده می‌شود که بحث کردن از آن‌ها برای ارائه روش استنباط لازم است اما حد و مرز مشخصی برای آن‌ها تعیین نشده است لذا این گونه موارد نیاز به بحث و تکمیل دارد.

آیت‌الله علیدوست گفت: ملاحظه سوم، توجه نشدن به وظیفه تبیین‌کنندگان شریعت بوده و منظور این است که در ابلاغ شریعت الهی همه آن‌هایی که تبیین‌کننده شریعت هستند، وظیفه‌ای در این رابطه داشته‌اند.

وی یادآوری کرد: در نتیجه لازم است یک جایی از اصول فقه درباره آنچه بر عهده آن‌ها بوده است بیان شده تا بر اساس آن راه استنباط احکام الهی باز شود و با این سه نوع ملاحظه، لازم است ساختار اصول فقه، مطالعه و تحول تکامل‌آفرین در آن ایجاد شود.

استاد حوزه با تأکید بر ضرورت تغییر ساختار اصول فقه موجود و ضرورت توسعه اصول فقه و نوشتن دفتر دوم و سوم برای اصول فقه، اظهار کرد: باید ساختار جدیدی ایجاد و مسائل دفتر دوم و سوم را به این ساختار اضافه کرد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بیان کرد: دعوی ما این است که علم اصول فقه نیازمند توسعه بوده و ساختارسازی برای توسعه علم اصول یک ضرورت است.

ارائه اندیشه‌های اصولی برای حل مسائل نوپدید

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین سیف‌الله صرامی، رئیس پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به اهداف و محورهای همایش بین‌المللی «ظرفیت‌شناسی اصول فقه در حل مسائل نوپدید با رویکردی مقارن» از تلاش این همایش برای ارائه اندیشه‌های اصولی در حل مسائل نوپدید خبر داد.

وی گفت: ایجاد فضای ارتباط علمی و دستیابی به دستاوردهای علمی اصولی در حل مسائل نوپدید در سطح کشورهای اسلامی و ارائه اندیشه‌های اصولی در حل مسائل نوپدید از جمله اهداف این همایش است.

رئیس پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: زمینه‌سازی برای ظرفیت‌شناسی و توسعه علم اصول، به ویژه در چارچوب مبانی اصول فقه امامی همچنین زمینه‌سازی برای کارایی و توانمندی هرچه بیشتر فقه و اصول فقه به ویژه در چارچوب مبانی اصول فقه امامیه از دیگر اهداف این همایش است.

وی در خصوص محورهای این همایش اظهار کرد: دایره اعتبار سیره‌های عقلایی در حل مسائل نوپدید (بررسی لزوم معاصرت زمان معصوم در سیره‌های عقلانی، امکان تمسک به سیره‌های نوپدید و ...) ، نقش مناطات احکام در حل مسائل نوپدید (تنقیح مناط، قیاس اولویت و ...) و دایره اعتبار ظهور الفاظ قرآن و سنت (مانند عام و مطلق) در حل مسائل نوپدید از جمله محورهای این همایش است.

صرامی در پایان با قدردانی از دست‌اندرکاران این همایش به‌ویژه گروه دانش‌های وابسته به فقه دفتر تبلیغات اسلامی یادآوری کرد: نقش، روش و شرایط اعتبار موضوع‌شناسی در حل مسائل نوپدید و امکان‌سنجی کاربرد اصول عملیه در فقه مسائل نوپدید اجتماعی و حکومتی از دیگر محورهای در نظر گرفته شده برای این همایش است.