کد خبر: ۴۱۴۹۸۵۲

تاریخ: ۱۵ تير ۱۴۰۲ - ۱۰:۱۰

در صحبت قرآن/ 171

در بیان آنکه جنگ و جهاد تنها با متجاوزان است

جنگ مسلمانان در راه خدا تنها با کسانی است که با آنها به جنگ برخاسته‌اند و بدیهی است که هر قومی را حق دفاع است، اما بی‌درنگ در قرآن آمده است که شما مسلمانان به حقوق و آزادی ایشان تجاوز نکنید.

۳۶۵ روز در صحبت قرآن نوشته استاد حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای، کتاب چهارم از مجموعه کتاب‌های جوانان و فرهنگ جهانی است. این مجموعه با هدف شناساندن فرهنگ و ادبیات به جوانان اولین بار سال ۱۳۹۰ به همت نشر سخن تدوین منتشر شده است.

کتاب «۳۶۵ روز در صحبت قرآن» ۳۶۵ قطعه کوتاه و بلند از قرآن برای آشنایی جوانان با تعلیمات فراگیر قرآن انتخاب شده و کوشش شده است که این گنجینه تصویری از ابعاد گوناگون کلام آسمانی برای مخاطب ترسیم کند.

این کتاب، تفسیر در معنی اصطلاحی کلمه مانند تفاسیری چون کشاف و مجمع البیان و امثال آن نیست، بلکه بیشتر انعکاسی از کتاب وحی در ادب عرفانی فارسی و اسلامی است و نگاهی دارد به قرآن از دیدگاه ادبی، زیباشناسی و اخلاقی، اجتماعی و عرفانی.

گروه اندیشه ایکنا به منظور بهره‌مندی مخاطبان خود از این گنجینه قرآنی و ادبی اقدام به انتشار قطعه‌‎هایی از کتاب «در صحبت قرآن» کرده است. یکصد و هفتاد و یکمین قسمت از تحفه این کتاب با عنوان «در بیان آنکه جنگ و جهاد تنها با متجاوزان است» تقدیم مخاطبان گرامی می‌شود.

وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿۱۹۰بقره﴾

و در راه خداوند جهاد کنید با کسانی که با شما به جنگ و دشمنی برخاستند اما شما به ایشان تعدّی مکنید که خداوند متجاوزان را دوست نمی‌دارد.

جنگ مسلمانان در راه خدا تنها با کسانی است که با آنها به جنگ برخاسته‌اند و بدیهی است که هر قومی را حق دفاع است، اما بی‌درنگ در آیه آمده است که شما مسلمانان به حقوق ایشان و آزادی ایشان تجاوز نکنید و در مخاصمت نیز بیش از حدود دفاع به دشمنی و تجاوز نپردازید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد و نیز در آیه بعد آمده است که اگر ایشان یعنی کافران دست از جنگ برداشتند و به کار مخاصمت پایان دادند شما نیز پایان دهید، اما تا هنگامی که فتنه و تجاوز از جانب ایشان هست بدان مقدار با ایشان مقابله کنید که فتنه از میان برخیزد و عدالت و صلح برقرار شود و باز در پایان آیه می‌فرماید اگر آنها بس کردند شما نیز بس کنید زیرا دشمنی و جنگ و جدال جز با متجاوزان و ستمکاران نخواهد بود.

جنگ در معنی تضاد و برخورد، بخشی از نظام طبیعت است چنانکه مولانا گوید:

این جهان جنگ است چون کل بنگری
ذره ذره همچو دین با کافری
ذره‌ای بالا و آن دیگر نگون
جنگ فعلی‌شان ببین اندر رکون

در عالم حیات همین جنگ با عنوان تنازع بقا از ارکان مهم تحول و تکامل است. اما وقتی جنگ به دنیای انسانی می‌رسد باید رنگ انسانی و الهی به خود گیرد و آن در عبارت «فی سبیل الله» یعنی در راه خدا خلاصه می‌شود یعنی هر جنگی باید برای گشودن راه حق و عدالت و بیشتر از آن راه عشق و دوستی و آزادی و صلح باشد.