کد خبر: ۴۱۴۹۹۱۰

تاریخ: ۰۵ تير ۱۴۰۲ - ۰۶:۰۶

حج مسلمانان زیر سایه تورم و بحران اقتصادی جهان

تورم جهانی قیمت‌های حج و هزینه‌های خطوط هوایی، حمل و نقل، غذا و اقامت در شهرهای زیارتی مکه و مدینه را تحت تأثیر قرار است. علاوه بر این، چندین کشور با بیشترین جمعیت مسلمان جهان به دلیل سقوط ارزش پول‌های ملی از بحران‌های اقتصادی رنج می‌برند.

به گزارش ایکنا به نقل از آسوشیتد پرس، عربستان سعودی از امروز، دوشنبه میزبان بزرگترین مراسم حج خود در سه سال اخیر است. اما برای بسیاری از زائران و افرادی که نتوانستند به این همایش عظیم برسند، تورم جهانی و بحران‌های اقتصادی، انجام این سفر معنوی را سخت‌تر کرد.

محمد، استاد دانشگاه در قاهره، پایتخت مصر به آسوشیتد پرس گفت که رفتن به حج برای او یک سنت سالانه است اما این بار نه.

وی توضیح داد: برای داشتن استطاعت زیارت، معمولاً می‌توانی چیزی را قربانی کنی. با این حال امسال گرانی بیداد می‌کرد و پس از افزایش هزینه‌های خانواده، افزایش قیمت سفر حج هم آن را از دسترس خارج کرد.

تورم جهانی قیمت‌های حج را به‌طور چشمگیری افزایش داده و هزینه‌های خطوط هوایی، حمل و نقل، غذا و اقامت در شهرهای زیارتی مکه و مدینه افزایش یافته است. علاوه بر این، چندین کشور از جمله برخی با بیشترین جمعیت مسلمان جهان از بحران‌های اقتصادی رنج می‌برند، از جمله سقوط سرگیجه‌آور ارزش پول‌های ملی.

در حالی که مردم از هزینه‌ها چشم‌پوشی می‌کردند، چند کشور برای پر کردن سهمیه زائران خود در سال جاری تلاش کردند، نشانه شگفت‌آوری است که تقاضا معمولاً چندین برابر از عرضه مکان‌های زیارتی پیشی می‌گیرد.

عربستان سعودی برای کنترل اعداد و اطمینان از فرصتی عادلانه برای همه، به هر کشوری سهمیه‌هایی برای زیارت اختصاص می‌دهد که معمولاً حدود یک دهم درصد از جمعیت مسلمان کشور است. به دلیل همه‌گیری کووید-19، عربستان سعودی در سال‌های 2020 و 2021 ورود زائران خارجی را ممنوع کرد و سال گذشته تعداد آنها را به‌طور چشمگیری کاهش داد و سهمیه‌ها را به نصف یا بیشتر کاهش داد. امسال، بیشتر سهمیه‌ها به سطح قبل از همه‌گیری بازگشته است.

مشکلات اقتصادی برای زائران حج

مقامات مصری تعداد کل زائران مصری در سال جاری را اعلام نکرده‌اند، اما به نظر می‌رسد که این تعداد از نزدیک به 80000 زائر در سال 2019 و سال‌های قبل کاهش یافته است. به نقل از مقامات رسمی در رسانه‌های محلی، EgyptAir، شرکت هواپیمایی اصلی مصر اعلام کرد که 35000 تا 45000 زائر مصری را به حج می‌برد. بر اساس گزارش رسانه‌های دولتی، 4000 نفر دیگر از طریق زمینی به عربستان سعودی رفتند.

مصر با مشکلات اقتصادی از جمله تورم 40 درصدی مواجه شده است. دولت بارها ارزش ارز ملی را کاهش داده است و در حال تلاش برای جلوگیری از تخلیه ذخایر ارزی در میان افزایش بدهی است. از آخرین سفر حج، پوند مصر 40 درصد ارزش خود را در برابر ریال سعودی از دست داده است.

مانند بسیاری از کشورها، مصر بخشی از سهمیه خود را از طریق شرکت‌های خصوصی برای فروش توزیع می‌کند و بخشی از سفرهای کم‌هزینه سازمان‌دهی شده توسط دولت از طریق قرعه‌کشی بین متقاضیان انجام می‌شود.

به گفته رسانه‌های دولتی، یکی از ارزان‌ترین بسته‌های حج که توسط وزارت کشور سازماندهی شده است، 175,000 پوند مصری، حدود 5,663 دلار هزینه دارد. سال گذشته، همین بسته 90000 پوند، تقریباً 4770 دلار در آن زمان، قیمت داشت. دلار حدود 20 درصد افزایش یافته است.

مدیر یکی از آژانس‌های مسافرتی مستقر در قاهره گفت که سال گذشته 100 سفر حج را ترتیب داد، در حالی که امسال تنها 40 سفر انجام شده است.

سازمان‌دهندگان و زائران همچنین با محدودیت‌هایی که اکثر بانک‌های مصری برای برداشت پول نقد خارجی اعمال می‌کنند، دست و پنجه نرم می‌کنند. یکی از آژانس‌های مسافرتی گفت که نتوانسته است با خطوط هوایی خارجی پرواز رزرو کند زیرا آنها به پرداخت دلاری نیاز دارند. یک روزنامه‌نگار آسوشیتدپرس که در حال حاضر در مکه است، گفت که محدودیت‌های بانکی به این معنی است که او فقط می‌تواند 1000 ریال سعودی، تقریباً 266 دلار، برای اقامت یک هفته‌ای برداشت کند.

زائر نادیا عواد گفت که او نمی‌توانست هزینه سفر با هواپیما را بپردازد، بنابراین مسیر زمینی بسیار طولانی‌تر اما ارزان‌تر را به سمت مکه انتخاب می‌کند. او قبل از سوار شدن به اتوبوس از قاهره گفت: سفر حج حتی اگر شامل تلاش بیشتر باشد، مشکلی نیست.

پاکستان به دلیل افزایش تورم و کاهش ارزش پول به سهمیه حج امسال خود نرسید.

عبدالمجید، یک کارمند دولتی در راولپندی، گفت که پول حج را پس‌انداز کرده است. او می‌گوید: « اما اکنون از برنامه خود صرف نظر کرده‌ام چون نمی‌توانم شکاف بزرگ بین پس‌انداز و هزینه را برطرف کنم.»

قیمت یک سفر دولتی در ابتدا 1.175 میلیون روپیه تعیین شد که 69 درصد نسبت به نرخ روپیه در سال گذشته جهش داشت، اگرچه مقامات در آخرین لحظه هزینه را تا حدودی کاهش دادند و گفتند که جاهای  ارزان‌تری برای اقامت حجاج در مکه پیدا کردند.

شرکت‌های خصوصی تورهای مسافرتی توانستند سهمیه خود را که حدود نیمی از مجموع 179000 سهمیه زیارتی پاکستان است پر کنند. اما با وجود برنامه‌ای که پاکستانی‌های خارج از کشور را به واریز دلار به حساب‌های بانکی پاکستان برای حمایت از یک زائر تشویق می‌کرد، درخواست‌ها برای سهمیه‌های دولتی کم شد. در پایان، پاکستان گامی بی‌سابقه را برداشت و 7000 سهمیه استفاده نشده حج را به عربستان سعودی بازگرداند.

برخی از کشورها مشکل دیگری دارند: تعداد افرادی که مشتاق رفتن به حج هستند به دلیل اختلالات همه‌گیر در سه سال گذشته بالا است.

مشکل کمبود سهمیه برای برخی از کشورها

اندونزی امسال 8000 سهمیه اضافه حج از عربستان سعودی دریافت کرد که در مجموع سهمیه این کشور را به 229000 رساند که به سرعت پر کرد. زمان انتظار برای رفتن اندونزیایی‌ها به حج ممکن است بیش از یک دهه طول بکشد. مالزی هم خواستار 10,000 سهمیه بیشتر از سهمیه 31,600 خود شد، اگرچه هیچ تأیید عمومی مبنی بر اعطای آن توسط عربستان سعودی وجود ندارد.

هند که 14 درصد از جمعیت 1.4 میلیارد نفری آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند، هزینه بسته‌های حج سازمان‌دهی شده توسط دولت را که بیشتر زائران این کشور از آن استفاده می‌کنند، به 606 دلار کاهش داد و عملاً یارانه پرداخت کرد. هند در حال اعزام گروه کاملی بیش از 175000 زائر است.

با این حال، هزینه‌ها تأثیر داشت. اپراتورهای تورهای خصوصی در هند گفتند که تعداد افرادی که به دنبال سفر بودند نسبت به سال‌های قبل از همه‌گیری کاهش یافته است.

محمد مکرم، یک کارگزار حج در دهلی نو، گفت: به طور طبیعی برخی از مردم برنامه‌های خود را به تعویق می‌اندازند، به این امید که سال آینده ارزان‌تر شود.

به گفته مقامات، نیجریه که یکی از بزرگترین جمعیت مسلمان جهان را دارد، پس از تمدید مهلت پرداختی بسیاری از ایالت‌ها برای مردم، این کشور توانست سهمیه 95000 زائر خود را در آخرین لحظه پر کند. علی‌رغم هزینه‌های بالاتر، به دلیل تعداد زائرانی که به دلیل همه‌گیری اعزام‌شان به تأخیر افتاده بود جاهای خالی را پر کردند.

آدامو یوسف که بارها به مکه رفته است، گفت: «حتی اگر هزینه حج به 10 میلیون نایرا (21630 دلار) برسد، نیجریه‌ای‌ها، به‌ویژه کسانی که به آن متعهد هستند، به حج خواهند رفت.»

ترجمه از محمدحسن گودرزی