کد خبر: ۴۱۵۰۲۵۲

تاریخ: ۰۴ تير ۱۴۰۲ - ۱۶:۳۸

رونمایی از نسخه 2 نرم‌افزار قواعد ادبیات عربی

مدیر نرم‌افزار قواعد ادبیات عربی، گفت: در نسخه دوم این نرم‌افزار، آمار برنامه‌ها نسبت به نسخه اول سه برابر افزایش یافته است یعنی 536 عنوان کتاب در 849 جلد عرضه شده است.

به گزارش ایکنا، سیدمصطفی حسینی، مدیر نرم‌افزار قواعد ادبیات عربی، چهارم تیرماه در نشست رونمایی از نرم‌افزار قواعد ادبیات عربی نسخه 2 در تشریح ویژگی‌های این نرم‌افزار، گفت: برای پژوهش در علوم اسلامی و ارتباط با جغرافیای کشورهای اسلامی با توجه به اینکه بیشتر آنها با زبان عربی سر و کار دارند و از سویی منبع اصلی متون دینی ما مانند قرآن و روایات و ... به زبان عربی است، آشنایی با این زبان برای محققان بسیار لازم است.

وی با بیان اینکه زبان عربی هم مانند بقیه زبان‌ها، دارای یکسری قواعد است، افزود: قواعد ادبیات عربی با صرف شروع می‌شود و وقتی کسی با صرف آشنا باشد با دانستن یک ریشه کلمه می‌تواند مفهوم ده‌ها یا صدها کلمه دیگر را پیدا کند. بنابراین این نرم‌افزار به علم صرف و نحو و فنونی که برای فهم متون عربی لازم است می‌پردازد.

حسینی با بیان اینکه خط از افتخارات تمدن بشری است، اظهار کرد: بخشی از این نرم‌افزار هم در مورد کتابت است و اینکه چگونه وارد تمدن اسلامی شده است همچنین با توجه به اینکه برخی متون و معارف ما در قالب شعر بیان شده است ما در قالب عروض و قافیه به پژوهشگران کمک می‌کنیم تا اشعار درست را از غلط تشخیص بدهند و در مورد اشعار به سنجش بپردازند بنابراین در کتابخانه این نرم‌افزار، عروض و قافیه هم ارائه شده است.

وی با بیان اینکه برای دسترسی راحت محققان تعدادی کتب لغت هم در این نرم‌افزار بارگذاری شده است، اضافه کرد: در نرم‌افزار نسخه یک که قبلاً عرضه شد و کاربران اصرار داشتند تا نسخه دوم آن هم تولید شود و در این عرصه ما با محدودیت مالکیت معنوی روبرو هستیم زیرا ناشران معتقدند اگر کتبشان وارد نرم‌افزار شود، فروش آنها کمتر خواهد شد لذا مقاومت به خرج می‌دهند ولی ما اکثر کتاب‌هایی که استفاده می‌کنیم برای گذشتگان است و در مورد آثار جدید هم بنای ما بر رعایت مالکیت معنوی است.

عرضه 849 عنوان کتاب

وی با بیان اینکه تجربه نشان داده است که حتی بارگذاری کتب در نرم‌افزار فروض کتاب‌های مرتبط را هم افزایش می‌دهد، افزود: در این نرم‌افزار، آمار برنامه‌ها نسبت به نسخه اول سه برابر افزایش یافته است یعنی 536 عنوان کتاب در 849 جلد عرضه شده است که 496 عنوان عربی، 33 عنوان عربی و 7 عنوان فارسی و عربی است.

حسینی با بیان اینکه از ویژگی‌های این نرم‌افزار آن است که محققان می‌توانند بر مبنای موضوعات به تحقیق بپردازند، گفت: با توجه به اینکه کلمات عربی تابع حرکات ضمه، کسره و فتحه است، به همین دلیل صفحه به صفحه متن به تصویر و متن کتب افزوده شده است و وقتی محقق در یک صفحه مطالعه می‌کند به راحتی به تصویر کلمات و صفحات در متن اصلی دسترسی دارد و حرکات آن را ملاحظه می‌کند.

وی ادامه داد: اگر شرح و ترجمه و توضیحاتی درباره یک کتاب وجود داشته باشد به همدیگر مرتبط می‌شوند. همچنین آیات قرآن جدا شده است و می‌توان آمار اجمالی به دست آوریم که چقدر از آیات قرآن در کتب ادبیاتی و عربی استفاده شده است ضمن اینکه لغتنامه هم دارد و با اینکه ما معجم لفظی هستیم ولی جست و جوی این مرکز به گونه‌ای است که محقق به راحتی می‌تواند یک لفظ را با اشکال مختلف جست‌وجو کند.

مدیر این نرم‌افزار با بیان اینکه متن کامل قرآن با ترجمه در همه نرم‌افزارهای ما وجود دارد و قابل جست‌وجو است، تصریح کرد: در قسمت علم صرف قبلا 48 عنوان داشتیم که در نسخه دو به 128 عنوان افزوده شده است، در نحو، 91 عنوان بوده است که به 322 عنوان رسیده است؛ در معانی بیان و بدیع 32 عنوان بوده است که به 112 عنوان رسیده است. تاریخ ادبیات عربی سه عنوان بوده و اکنون 17 عنوان است و املاء و کتابت هم که اصلاً وجود نداشت 15 کتاب دارد و عروض و قافیه هم 22 عنوان است که در نسخه اول اصلاً وجود نداشت ضمن اینکه کتاب لغت وجود نداشت که در نسخه دوم 27 عنوان وجود دارد.

برخی ویژگی‌های نسخه دوم

وی افزود: تفاوت دیگر این است که قالب عرضه ما در نسخه اول کتابخانه‌های قدیمی بودند، ولی بعد از مدتی مرکز موفق به تولید کتابخانه استاندارد شد و قابلیت‌های ویژه دارد از جمله اینکه در رابط کاربری، کارهای گرافیکی بهتری اعمال شده است. همچنین سازگاری برنامه با نمایشگرهای مختلف، افزایش سرعت نصب و ارتباط با پایگاه‌های دیگر مرکز از ویژگی‌های نسخه دوم این نرم‌افزار است.

حسینی با بیان اینکه از جمله ویژگی‌های دیگر این نرم‌افزار آن است که اگر بخواهیم تغییراتی در آن ایجاد کنیم به راحتی قابل انجام است، گفت: بودن کتاب در این نرم‌افزارها مانند هوایی که تنفس می‌کنیم عادی شده است و قدر آن را نمی‌دانیم ولی در چند دهه قبل ما وقتی قرار بود یک تحقیقی انجام دهیم باید به چندین کتابخانه مراجعه می‌کردیم تا یک کتاب را پیدا کنیم و آن هم گاهی با  در بسته روبرو می‌شدیم ولی الان 536 عنوان کتاب در یک کتابخانه وجود دارد و اگر فرد بخواهد  از کتابخانه‌ها آنها را بیابد مستلزم صرف وقت چندین روز و مراجعه به بیش از 20 کتابخانه است.

حسینی با بیان اینکه تهیه این کتاب‌ها مستلزم صرف زمانی طولانی و دشوار  است، گفت: با این همه مرکز نور این کار را برای دسترسی راحت محققان انجام داده است که با کمترین صرف وقت می‌توانند به مطالب مهم دسترسی داشته باشند. و از آنها می‌خواهیم تا اگر اشکالی در نرم‌افزار دیدند به مرکز منعکس کنند تا اصلاح شود.