کد خبر: ۴۱۵۰۴۰۳

تاریخ: ۰۵ تير ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۶

یادداشت

هدف ارزنده طراحی لباس محرم و محرومیت از نگاه حرفه‌ای

طراحی لباس محرم و اربعین هدفی ارزنده و از نظر معنوی بسیار ارزشمند در کنار بازار مالی بزرگ و بین‌المللی است؛ اما برای تحقق این هدف متعالی باید نگاه حرفه‌ای به زمان، مکان و نحوه ارائه طرح‌ها داشت.

به گزارش خبرنگار ایکنا، 25 روز مانده به ماه محرم، بخش نمایش لباس رویداد برکت دیدار، با موضوع نمایش لباس‌های محرم، اربعین و لباس خدام اماکن متبرکه با ارائه 300 لباس و سرپوش در هتل همای تهران به مدت سه روز برگزار شد. رویدادی که از نظر موضوعی و مناسبتی بسیار عالی اما از نظر زمان آن بسیار بد انتخاب شده بود چراکه برای طراحی و ارائه لباس مناسب هر فصل یا مناسبت حداقل سه تا چهار ماه قبل از فرارسیدن آن مناسبت باید لباس‌ها طراحی و به صورت دوخته شده در معرض دید عموم مردم و به ویژه تولیدکنندگان قرار گیرد تا آنها از میان طرح‌های ارائه شده، طرح مورد نظر خود را انتخاب و سفارش دهند.

این فاصله زمانی هم فرصت لازم را در اختیار تولیدکنندگان برای تولید و توزیع لباس در مراکز فروش می‌گذارد و هم فرصت تبلیغ و معرفی طرح‌ها را در اختیار رسانه‌ها و مراکز فرهنگی قرار می‌دهد؛ مسائلی که عملاً با انتخاب نامناسب زمان این رویداد امکانپذیر نیست.

با ورود به سالن نمایش این رویداد عملاً یک دالان بسیار ساده بدون در نظر گرفتن اصول زیبایی‌شناختی و علمی نمایش لباس را می‌بینیم و لباس‌هایی که فقط بر روی پیکره‌های مصنوعی(نه حتی مانکن‌هایی که شکل بدن انسان را دارند و می‌توانند طراحی لباس را بهتر نشان دهند) آویزان شده‌اند؛ این سبک نمایش لباس حتی در معمولی‌ترین مغازه‌های کف بازار هم دیده نمی‌شود، چراکه هر تولیدکننده و طراحی می‌داند برای اینکه لباسش مشتری داشته باشد باید حداقل دکور مغازه را زیبا طراحی کند و لباس را طوری نمایش دهد که قابلیت‌های زیبایی شناختی آن نمود داشته باشد.

از وضعیت سالن و دیوارهایی که فقط با پوشش سفید گلدار پوشانده‌ شده‌اند بگذریم، طرح‌های ارائه شده با تأکید صرف بر رنگ مشکی طراحی شده‌اند و تنوع رنگ به شکل بسیار محدود در مدل‌ها استفاده شده است در حالی که واقعه عاشورا پر از رنگ‌هایی است که هر کدام یک نماد ارزشمند و نشانه برای این واقعه عظیم است. طیف گسترده رنگ سرخ به معنای شهادت، طیف‌های گسترده رنگ سبز، نماد اهل بیت پیامبر اکرم(ص)، رنگ خاکی که نمادی از تشنگی است، ده‌ها رنگی است که می‌توان از آنها به عنوان نمادهای ارزشمند واقعه عاشورا استفاده کرد.

غفلت از تنوع رنگ

استفاده از این رنگ‌ها در طراحی لباس‌ها نه تنها نمادها و نشانه‌های محرم را نشان داده و جلوه ارزشمندتر و حرفه‌ای‌تری به طراحی لباس‌ها می‌دهد بلکه در گرمای بسیار زیاد سال‌های اخیر ایام محرم و اربعین می‌تواند پوشش مناسب‌تری به خصوص برای زائران اربعین فراهم کند که متأسفانه از آن غفلت شده است.

پارچه برخی طرح‌ها به حدی کلفت انتخاب شده که نمی‌توان در مراسم محرم و اربعین از آن استفاده کرد و این مسئله نشان می‌دهد طراح این لباس آشنایی چندانی با شرایط خاص پوشش در مراسم اربعین نداشته است.

امکان تعویض راحت لباس، انتخاب پارچه‌ای که چروک نشود و سبک و تاحد ممکن راحت باشد، زیپ و دکمه داشته باشد تا خانم‌ها بتوانند در ساعات عادی پوشش کامل دست داشته باشند و در هنگام وضو به راحتی آستین‌های خود را بالا بزنند، داشتن جیب‌های بزرگ که زیپ یا دکمه دارند تا بتوان وسایل شخصی به ویژه تلفن همراه، مدارک و پول را در آن نگه داشت، طراحی لباس به شکلی که به راحتی بتوان کوله‌پشتی را حمل کرد، درآورد و دوباره بر روی دوش گذاشت، اندازه مناسب به نحوی که نه زیر پا برود و نه کوتاه باشد و ... از مهم‌ترین ویژگی‌های لباس اربعین برای بانوان است که متأسفانه در بسیاری از طرح‌ها این اصول مهم رعایت نشده است.

در این نمایشگاه برای زیرچادر چند مدل لباس ارائه شده که طرح‌های خوبی بودند چراکه بیشتر بانوان در مراسم اربعین نیاز به لباسی سبک و راحت دارند که زیرچادر بپوشند و مدام آن را بشویند. لباسی با سرپوش کلاه‌دار نیز ارائه شده که کلاه به شکل سایبان است. این ایده بسیار عالی است چراکه در گرمای شدید عراق کلاه‌های سایه‌بان‌دار کمک زیادی به زائران برای حفاظت صورت و چشم‌هایشان از گرما و نور شدید آفتاب می‌کند.

اما برخی از طرح‌ها دارای مقنعه سنگین و بسیار بزرگ هستند که عملاً نه تنها موجب می‌شود زائر گرمای بیشتری را تجربه کند بلکه سنگینی پارچه به کار رفته در سرپوش به شدت برای زائر آزار دهنده است. تزئیناتی نیز بر روی برخی از لباس‌ها به کار رفته که اگر این لباس برای مجالس خانگی طراحی شده باید حداقل در طراحی، دوخت و جنس آنها ظرافت بیشتری به کار می‌رفت اما اگر این لباس برای اجتماع و استفاده در ماه محرم و یا پیاده‌روی اربعین طراحی شده عملاً مرواریددوزی، ملیله‌دوزی و یا تزئین لباس با سنگ‌های تزئینی در اربعین نه تنها کاربرد ندارد بلکه به شدت راحتی لباس را که به دلیل تعریق باید مدام تعویض و شسته شود را از بین می‌برد.

در دوره‌های قبل‌تر که مشابه این نمایشگاه در قالب سوگواره لباس عاشورایی برگزار می‌شد، از خطوط اسلیمی، شعارها و پیام‌های اربعینی بیشتر استفاده شده بود اما در این دوره کم‌ترین استفاده از خطوط اسلامی و نمادهای محرمی به کار رفته است حتی نمادهایی مثل خون و شمشیر، تصویر دست که نمادی از پیام هَلْ مِنْ ناصِرٍ یَنْصُرُنی امام حسین(ع) و پنج تن آل عبااست استفاده نشده بود.

لباس‌های کودکان

در این نمایشگاه لباس‌هایی نیز برای کودکان طراحی شده بود؛ اصل توجه به پوشش کودکان در مراسم محرم و اربعین بسیار ارزشمند است اما می‌شد از تصاویری مثل اسب، خیمه، تیر و کمان و ... که برای بچه‌ها جذابیت دارد بیشتر در این لباس‌ها استفاده و بر جنبه راحتی در پوشیدن و تعویض آنها نیز بیشتر کار کرد. لباس‌های کودکان برای اربعین نیز حتماً باید آستین داشته باشد تا بچه‌ها دچار آفتاب سوختگی نشود.

لباس‌های مردانه طراحی شده نیز بیشتر در قالب تی‌شرت ساده مشکی با طرحی در وسط آن ارائه شده‌اند. البته تصاویر گرافیکی به کار رفته بر روی تی‌شرت‌ها بسیار عالی طراحی شده و دارای بار مفهومی بسیار ارزشمندی هستند. تعدادی نیز دارای شعارهای عاشورایی به زبان انگلیسی هستند که با توجه به بین‌المللی بودن مراسم اربعین کار بسیار خوبی است. البته باید متذکر شویم که تی‌شرت را عملاً در مراسم اربعین نباید پوشید چراکه همان مسئله آفتاب سوختگی شدید رخ می‌دهد. تصویر سردار سلیمانی نیز بر روی دو نمونه تی‌شرت به شکل مطلوبی ارائه شده بود.

یکی دیگر از لباس‌های ارائه شده مردانه، طرحی بسیار در خور توجه داشت و از پارچه سبک نخی که چروک نمی‌شود و به سرعت شسته و خشک می‌شود استفاده شده بود. این طرح دارای جیب بزرگ در وسط لباس بود که به زائر اجازه می‌داد لوازم ضروری خود را درون آن قرار دهد که البته می‌شد با یک شعار یا تصویر عاشورایی این طرح را زیباتر کرد.

طراحی شلوار برای زائر اربعین اصلاً مورد توجه قرار نگرفته در حالی که بسیار مهم است و به نظر می‌رسد باید ست لباس شامل شلوار، پیراهن و کیف برای مردان و شلوار، مانتو، بلوز بلند یا شومیز، چادر و سرپوش و کیف برای خانم‌ها طراحی شود به طوری که هر تکه از لباس مکمل بخش دیگر باشد و بتواند در مجموع یک پوشش کامل، کاربردی و راحت را به زائر ارائه کند.

علی‌رغم اعلام مسئولان، در این رویداد هیچ طرحی برای خادمان حرم‌های شریف ارائه نشده بود و شایسته است پس از اتمام این رویداد، جلسات نقد و بررسی طرح‌های ارائه شده و نحوه ارائه این مدل‌ها در زمان و مکان مناسب برگزار و نقص‌ها و معایب بررسی شود تا در دوره‌های بعد حرفه‌ا‌ی‌تر نسبت به برگزاری این رویداد اقدام شود.

گزارش تصویری رویداد برکت دیدار

به قلم زهرا ایرجی