کد خبر: ۴۱۵۴۶۵۰

تاریخ: ۲۳ تير ۱۴۰۲ - ۰۸:۵۹

سرویس معارف ایکنا در هفته‌ای که گذشت

از معرفی برگزیدگان جشنواره فارابی تا نقش هوش مصنوعی در محدودیت‌های معرفتی

«برگزیدگان چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فارابی معرفی شدند» و «بشر با هوش مصنوعی بر محدودیت‌های معرفتی غلبه می‌کند» از عناوین مهم سرویس معارف خبرگزاری ایکنا در هفته گذشته هستند.

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته‌ای که گذشت مطالب متعددی منتشر کرده است که در ادامه مهمترین آنها را بررسی می‌کنیم.

ضعف در حوزه‌ مطالعات علوم قرآنی، تفسیر و حدیث

عبدالحسین کلانتری، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم:

واقعیت این است که نتایج جشنواره فارابی تصویری از وضعیت علوم انسانی کشور ارائه می‌دهد.لذا اگرچه عدم انتخاب آثار برگزیده در برخی حوزه‌های رقابتی تلخ است، اما از این روی که ابعاد آسیب‌گون علوم انسانی را بر ما مکشوف می‌کند و از این مسیر برنامه‌ریزی را ممکن و تسهیل می‌کند، امیدبخش و سرشار از فرصت است. نتایج حاصله حکایت از آن دارد که در حوزه‌های مطالعات میان رشته‌ای علوم انسانی ضعیف هستیم و با نقطه مطلوب فاصله چشم‌گیری داریم. حال آنکه پرداختن این حوزه مطالعاتی ضرورتی تاریخی دارد. همچنین بر مبنای نتایج حاصله، در حوزه‌های علوم انسانی اسلامی و علوم انسانی مرتبط با حوزه‌های قرآنی، تفسیر و حدیث نیز ضعف داریم که ضرورت بازنگری سیاست‌ها و برنامه‌های مرتبط را دو چندان می‌کند.

برگزیدگان چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فارابی معرفی شدند

در مراسم اختتامیه چهاردهمین جشنواره بین المللی فارابی که با حضور اندیشمندان و نخبگان علوم‌ انسانی در مرکز همایش های صدا و سیما برپا شد، جوایز برگزیدگان داخلی جشنواره توسط رئیس مجلس شورای اسلامی و وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اعطاء شد. برگزیدگان جشنواره بین‌المللی فارابی در بخش‌های گروه‌های علمی، شخصیت‌های پیشگام و پیشتاز علوم انسانی و اسلامی، محققان برتر بخش بین‌الملل، جایزه منشور توسعه فرهنگ قرآنی در حوزه پژوهش و آموزش عالی و برگزیدگان سایر بخش‌ها تقسیم می‌شوند.

«آیه مباهله» بهترین استدلال بر امامت امیرالمؤمنین(ع) است

آیت‌الله سیدعلی میلانی:

همه می‌دانیم که فضائل و مناقب امیرالمؤمنین(ع) در قرآن بسیار زیاد است در کتب فریقین ثابت و مسلم شده است و صدها آیه درباره امیرالمؤمنین(ع) یا نازل و یا تأویل شده است ولیکن وقتی از حضرت امام رضا(ع) سؤال می‌شود قوی‌ترین یا بهترین دلیل از قرآن مجید برای امامت امیرالمؤمنین(ع) کدام آیه است؟ حضرت رضا(ع) آیه «مباهله» را عنوان می‌کند.

ماجرای مواجهه آیت‌الله کورانی با مبلغ اصلی جریان احمد الحسن

حجت‌الاسلام محمد جعفری، استاد حوزه علمیه:

آقای کورانی  نقل کرده است که من در منزل مشغول مطالعه بودم و شیخ حیدر دو نامه آورده بود و گفت که یکی از این نامه‌ها برای شما (کورانی) و دیگری برای رهبر انقلاب است. نامه حاوی دعوت احمدالحسن بود. آقای کورانی می‌گوید: به این فرد گفتم اگر شما مدعی هستید که از جانب امام زمان(عج) آمده‌اید نشانه و علامتی به من بدهید. محاسن من سفید شده است و اگر تو کراماتی داری محاسن مرا سیاه کن ولی او وقتی با این درخواست مواجه شد، رفت.اقای کورانی نقل می‌کند از او پرسیدم که احمد الحسن کیست و گفت: یمانی و جواب دادم یمانی که از یمن است و اول هم برای اهل یمن تبلیغ خواهد کرد نه عراق؛ شما مقداری از تاریخ جلوتر هستید زیرا ابتدا باید از یمن شروع کنید تا به عراق و ایران و قم برسید.

چرا هر جا مشکل فرهنگی پیش می‌آید حوزه را متهم می‌کنند؟

حجت‌الاسلام محمدحسن نبوی، معاون سابق تبلیغ حوزه:

هر کجا معضل و مشکل فرهنگی وجود داشته باشد فورا می‌گویند حوزه کم‌کاری کرده است ولی در قوانین و فرایندها چه جایگاهی برای حوزه وجود دارد؟ آیا جایگاه حوزه در سند مهندسی فرهنگی کشور دیده  شده است؛ این سند وقتی نوشته شد به بنده هم دادند و بررسی کردم دیدم که در کل این سند حتی یکبار هم از حوزه اسمی آورده نشده است. اگر حوزه در سند فرهنگی کشور که مهمترین سند در این زمینه است جایی ندارد پس چرا وقتی اوضاع فرهنگی خراب می‌شود همه حوزه را متهم می‌کنند؟ و اگر حوزه را مادر نسبت به مسائل فرهنگی می‌دانید باید جایگاه قانونی آن هم مشخص باشد. در همان زمان ما یکسری بندهایی را در شورای معاونین حوزه تصویب کردیم و به کمیسیون فرهنگی مجمع تشخیص مصلحت بردیم و وقتی بندها مطرح شد تمام آنها تصویب شد و تازه اثری از حوزه وارد سند فرهنگی کشور شد. صدا و سیما حاضر نیست برای کارهای مذهبی که می‌سازد، حوزه را دخیل کند. سریال ساخته می‌شود و موضوع آن مذهبی است و حتی شخصیت روحانی هم در سریال وجود دارد ولی این کارها بدون اطلاع مدیران و مدیریت حوزه ساخته می‌شود و مشورت هم نمی‌گیرند، بلکه یک طلبه‌ای را که با سلیقه آنها همراه است به عنوان مشاور مذهبی انتخاب می‌کنند و اساسا کاری با ساختار حوزه ندارند.

بشر با هوش مصنوعی بر محدودیت‌های معرفتی غلبه می‌کند

حجت‌الاسلام علیرضا قائمی‌نیا، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی:

ورود هوش مصنوعی به علوم انسانی حاکی از یک نوع تغییر پارادایم معرفتی است و حاکی از این است بشر می‌خواهد به کمک هوش مصنوعی بر برخی محدودیت‌های معرفتی خودش غلبه کند. به عنوان مثال یک جامعه‌شناس به اطلاعات زیادی نیاز دارد و با رفتن به خیابان نمی‌تواند این اطلاعات را به دست بیاورد لذا معرفت اجتماعی دچار محدودیت‌هایی شده است. این اقتضا می‌کند پژوهشگر از هوش مصنوعی استفاده کند. در زمینه‌های دیگر هم همینطور است. به عنوان مثال شما می‌خواهید راجع به روان افرادی که در یک جامعه زندگی می‌کنند تحقیق کنید. طبیعتا متغیرهای زیادی وجود دارد. اگر بخواهید همه متغیرها را بررسی کنید یک روانشناس به سادگی از عهده آن برنخواهد آمد لذا مجبور است از هوش مصنوعی استفاده کند تا بر محدودیت‌های معرفتی خودش غلبه کند.

فرصتی برای احیای مقاومت امام حسین(ع) در عصر جدید

در نشستی با حضور مسئولان برگزاری ششمین همایش بین‌المللی «اربعین» در دانشگاه علامه طباطبایی، ضمن تشریح جزئیات همایش بیان شد: اساساً گرد آمدن میلیون‌ها نفر در جغرافیایی به نام کربلا بعد از چندصدسال در جهت گرامی‌داشت آن واقعه نشان می‌دهد که اربعین بزرگداشت آزادگی و مقاومت است چون علت مقاومت اباعبدالله الحسین(ع) مقابله با انحرافاتی بود که بعد از جدشان در جامعه اسلامی پدید آمده بود. وقتی این همه انسان در این مراسم جمع می‌شوند بهترین فرصت برای یادآوری و احیای مقاومت صورت گرفته توسط اباعبدالله الحسین(ع) در عصر جدید است.

توسعه فرهنگ امامت، تولی و تبری نباید به اختلاف بینجامد

حجت‌الاسلام محمدتقی سبحانی، استاد درس خارج حوزه علمیه:

در معارف ما امامت نه تنها عامل اختلاف بلکه محور وحدت و ساماندهی و نظام امت است؛ به تعبیر امام رضا(ع)، ان الامامة زمام الدین و نظام المسلمین؛ امامت سامان‌بخش دین و نظم‌دهنده جامعه مسلمین است و آنها را از پراکندگی و حرکت‌های التقاطی نجات می‌دهد، بنابراین هر نوع تفسیری از امامت که وحدت‌بخش نباشد حقیقت امامت نیست. لذا وحدت‌بخشی جوهره امامت است. البته دو گروه همیشه با امامت در تضاد هستند؛ اول کسانی که معتقدند امامت برای این آمده است تا با هر کسی که ذره‌ای با امامت زاویه داشته باشد خشن‌ترین برخورد را داشته باشیم و نام آن را برائت می‌گذارند، ولی این با بیان و سیره معصومان سازگار نیست؛ ائمه(ع) فرموده‌اند با دیگران ارتباط اجتماعی و رفتار مسالمت‌آمیز داشته باشید و از سوی دیگر گروهی وقتی رفتار افراطی گروه اول را می‌بینند امامت را اختلاف‌برانگیز می‌دانند و از طرح مسئله امامت پرهیز می‌کنند؛ این هم غلط است زیرا اگر کاروان جامعه اسلامی راهبر و امام نداشته باشد در حرکت خود دچار انحراف خواهد شد و راه حل این است که امامت به گونه‌ای مطرح شود که دیگران زیر چتر آن جمع شوند و اهل افراط و تفریط دست از کارشان بردارند. بنابراین توسعه فرهنگ امامت و تولی و تبری نباید به اختلاف بینجامد، ولی این در تنافی با بحث و گفت‌و‌گو نیست.