کد خبر: ۴۱۵۷۶۹۳

تاریخ: ۰۲ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۷:۰۷

شالویی بیان کرد:

ضرورت بازشناسی شخصیت شیخ صفی‌الدین اردبیلی

رئیس انجمن آثار و مفاخر گفت: شیخ صفی‌الدین برای جامعه ایرانی شناخته شده است ولی باید این شناخت ابعاد وسیع‌تری پیدا کند و با زوایای اندیشه‌های این مرد بزرگ و تأثیر و نقش مهم او آشنایی بیشتری حاصل شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری همایش بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی امروز 2 مرداد در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد.

در این نشست محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران ضمن محکوم کردن توهین به ساحت قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کتاب آسمانی همه ادیان الهی است، چراغی است که خداوند در میان ما برافروخت و به جاودانگی تاریخ بشری و حتی بالاتر و فراتر از آن است و هیچ توطئه‌ای نمی‌تواند این چراغ فروزان را به تاریکی ببرد. قرآن چراغی است که خدا برافروخته و راه هدایت بشری را از همین مسیر قرار داده است. منزلت قرآن بالاتر از آن است کسی بخواهد در مقابل آن قد علم کند و خودی نشان دهد. قرآن آنقدر روشنی دارد که هیچ روشنایی دیگری نمی‌تواند بر آن پرتو برافکند و برای همیشه بشریت ماندگار است.

وی ادامه داد: انجمن آثار، دفاتر و نمایندگی‌های خود را در استان‌ها یکی پس از دیگری افتتاح می‌کند که آخرین آن‌ها در استان اردبیل بود. خوشبختانه دکتر عاملی، استاندار اردبیل انجمن را تشکیل دادند و این امر با ایام بزرگداشت شیخ صفی الدین اردبیلی حکیم ارجمند جهان اسلام همزمان شد. این افتخار نه تنها برای اردبیلی‌ها بلکه برای همه جهان اسلام است که چنین اندیشمند فرزانه‌ای در این آب و خاک پرورش یافته و شعاع اندیشه او می‌تواند راهگشایی برای آینده درخشان ما باشد. در آستانه روز اردبیل هم قرار گرفتیم و از طرف دیگر روز بزرگداشت شیخ صفی‌الدین نیز در پیش است. شیخ صفی‌الدین از اکابر علمای ما است و این فرصت مغتنم است از مقام شامخ این بزرگوار قدردانی شده و به صورت ملی و حتی بین‌المللی تجلیل به عمل آید.

نقش شیخ صفی‌الدین اردبیلی در جامعه بشری

وی تصریح کرد: شیخ صفی‌الدین برای جامعه ایرانی شناخته شده است ولی باید این شناخت ابعاد وسیع‌تری پیدا کند و با زوایای اندیشه‌های این مرد بزرگ و تأثیر و نقش مهم او آشنایی بیشتری حاصل شود. در طول برنامه‌هایی که برای آیین گرامیداشت در نظر گرفته شده است زوایای اندیشه ایشان از سوی پژوهشگران مورد توجه قرار خواهد گرفت. انتظار می‌رود معرفی صفی‌الدین اردبیلی بتواند زمینه بهتری برای آشنایی با چنین حکیمانی که نقش مهمی در زندگی بشر داشتند، ایفا کند. شیخ صفی‌الدین، نقش مؤثری در جامعه بشری داشته و میراث او تا امروز در اختیار همگان قرار دارد.

رئیس انجمن آثار ادامه داد: برای این منظور برنامه‌هایی دیده شده که از ابتدای روزی که به نام شیخ است تا پایان هفته‌ای که برای او در نظر گرفته شده است، اجرا خواهد شد. انتشار آثار خصوصاً مقالات و سخنرانی‌ها از مهم‌ترین برنامه‌های ما است. ان‌شاالله در تهران هم همایشی با حضور جمعی از نخبگان در همین رابطه خواهیم داشت.

عشق به اهل بیت(ع)، ارمغان دولت صفویه برای ایرانیان

در ادامه نشست سیدحامد عاملی، استاندار اردبیل گفت: امروز از شخصیتی صحبت می‌کنیم که بخش قابل توجه آرمان‌ها و برنامه‌ها و عشق به اهل بیت(ع) را از مجاهدت این خاندان داریم. امروز از شخصیتی صحبت می‌کنیم که تأثیر مهمی در جامعه داشته و مهم‌ترین نقش این خاندان علاقه‌ای است که مردم ما به اهل بیت(ع) دارند.

وی افزود: امروز ما پیام‌رسان مسئله مهمی هستیم و حقی به گردن ما است که می‌خواهیم ادا کنیم. در مورد شخصیتی صحبت می‌کنیم که مبانی فکری یک تمدن بزرگ را پایه‌گذاری کرد تمدنی بر پایه اخلاق و معنویت همان چیزی که گمشده بشریت است. ما دنبال این هستیم از مبانی و آثار این مکتب اندیشه‌های تمدن‌ساز را مشخص و در ادامه مسیر از این مبانی فکری استفاده کنیم.

استاندار اردبیل تأکید کرد: امروز از شخصیتی صحبت می‌کنیم که برای اولین بار مبانی فکری او شرایطی فراهم کرد که دولت ملی در این کشور شکل بگیرد. تمام اندیشمندان حوزه سیاسی اذعان دارند اولین دولت ملی در عصر صفوی در کشور ما پدید آمد و این دولت ملی همه شاخص‌های دولت ملی که بعدها در اندیشه‌های اندیشمندان غربی پدید آمد را داشت. ما امروز در مورد شخصیتی صحبت می‌کنیم که مکتب فکری و اندیشه‌های او مسیر بسیار روشنی برای ما باز کرد. شخصیتی که به تعبیر مقام معظم رهبری عالم، عارف، مفسر و محدث بود و این شخصیت بزرگ عرفان خودش را در سایه گوشه‌نشینی نمی‌دید. عرفان خودش را در کنار مجاهدت و تلاش و خدمت به مردم می‌دید لذا عرفان اجتماعی را در وجود این شخصیت بزرگ می‌بینیم.

وی ادامه داد: ایشان مسیر مهمی را پایگذاری کرد که به جنبش مهمی در کشور بدل شد و ایران متحدی را به وجود آورد. از کسی صحبت می‌کنیم که کمی دیر به او توجه کردیم و مورد غفلت واقع شده است. آثار و مفاخر زیادی در کشور داریم اما برخی از این مفاخر حق ویژه بر گردن ما دارند؛ کسانی که غیر از اینکه آثار فرهنگی پدید آوردند، در سرنوشت جامعه ما هم موثر بودند. شیخ صفی‌الدین اردبیلی تأثیرات بزرگی در کشور به وجود آورد و فرزندان او همه از عرفا و مجاهدین بودند.

وی در پایان گفت: روز 4 مرداد در تقویم ملی به عنوان روز بزرگداشت صفی‌الدین اردبیلی تعیین شده است. همه ساله برنامه‌هایی در این حوزه داشتیم ولی امسال به همت انجمن آثار اقدام مهمی قرار است صورت بگیرد تا این شخصیت برجسته ملی و بین‌المللی معرفی شود. در همین راستا قرار است تا در کنار برنامه‌های استانی که در هفته شیخ صفی‌الدین و از روز 4 مرداد آغاز خواهد شد، برنامه‌هایی در کل کشور برگزار کنیم. در همین راستا در اختتامیه هفته بزرگداشت ایشان در اردبیل برنامه‌ای با حضور شخصیت‌های ملی خواهیم داشت تا ابعاد مختلف شخصیت ایشان تبیین شود. برنامه دیگر همایشی در تهران است که آبان‌ماه در دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. بعد از آن طبق برنامه‌ریزی قبلی یک همایش علمی در دانشگاه محقق اردبیلی خواهیم داشت. یک برنامه ویژه هم در همین مجموعه پیش‌بینی کردند که با حضور نخبگان برگزار خواهد شد.

پشتوانه دولت صفوی فقه شیعی بود

در ادامه برنامه منوچهر صدوقی سها، استاد عرفان اسلامی اظهار کرد: مطلبی در مورد صفویه مغفول واقع شده است و آن اینکه در مسائل علمی وقتی مثلاً می‌خواهیم ببینیم شاه عباس صفوی در چه تاریخی به دنیا آمده و در چه تاریخی از دنیا رفته است، منابع بسیاری در اختیار ما است ولی وقتی نظرمان متوجه مطلبی اساسی‌تر می‌شود، چیزی دستگیرمان نمی‌شود. بنده که عمرم به تاریخ فلسفه و عرفان گذشته بسیار با این مسئله مواجه شدم. به عنوان مثال همه می‌دانیم ملاصدرا شاگرد میرداماد است ولی درباره اینکه چطور ملاصدرا، ملاصدرا شد مطلبی نیست.

وی افزود: اینکه شاه اسماعیل مذهب رسمی ایران را تشیع کرد این خلق الساعه اتفاق افتاد؟ آیا تغییر مذهب رسمی کشور به این راحتی است؟ خیر، به این راحتی نیست. باید بدانیم صفویه مذهب تشیع را چگونه مذهب رسمی ایران کردند. آیا صرفاً به زور شمشیر بود؟ حرفی که با شمشیر بیاید با شمشیر برمی‌گردد. متأسفانه کسی از این مطلب حرف نمی‌زند.

استاد عرفان تصریح کرد: ایران ظرف تشیع است. تشیع مظروف ظرف ایران است. ایران از اول محو تشیع بوده است. از وقتی ایران فتح شد عشق علی(ع) با سپاه عرب به ایران آمد. عرب به ایران حمله کرد ولی عرب اسلام نیاورد. اسلام ربطی به عرب ندارد اسلام آسمانی است. ایرانی با عشق به استقبال اسلام رفت. نتیجتا زمینه در ایران کاملاً آماده بود. بله، شدت و ضعف داشت ولی از اول آمدن اسلام به خاک ایران، ایرانی عاشق اهل بیت(ع) بود.

وی ادامه داد: جنبه فکری تشیع در ایران به شدت وجود داشت. در همان زمان شخصیت سیدحیدرآملی بود، ابن ابی الجمهور بود ولی فقیه به نام شیعی در ایران وجود نداشت. وقتی شاه اسماعیل خواست ایران را شیعی کند فقیه شیعی آنچنانی در ایران وجود نداشت لذا علما را از جبل عامل آوردند و در رأس آن‌ها محقق کرکی و میرداماد بودند. مشروعیت مبنایی صفویه به دست این فقها برقرار شد. نظام سیاسی پشتوانه می‌خواهد. پس صفویه هم تأسیسش و هم تاسیس مبنایش به دست علما بود استمرارش هم به دست علما تحقق یافت و پشتوانه دولت صفوی فقه شیعی بود. حاصل کلام اینکه برترین اثر شیخ صفی‌الدین اردبیلی سلسله صفویه است که تمدن کوچکی در ایران ایجاد کرد که پیشتوانه علمی داشت و علمش در کنار عرفانیت، فقه شیعی هم بود.