کد خبر: ۴۱۵۹۳۷۹

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۰:۴۳

ابعاد اهانت به قرآن کریم از منظر حقوق بین‌الملل بررسی شد

اساتید و اندیشمندان حاضر در نشست بین‌المللی «بررسی ابعاد فقهی و حقوقی اهانت به قرآن کریم از منظر حقوق بین‌الملل» مسئله قرآن‌سوزی را از زاویه اسناد حقوق بشر بین‌المللی و موازین فقهی مورد بررسی قرار دادند.

به گزارش ایکنا، نشست بین‌المللی «بررسی ابعاد فقهی و حقوقی اهانت به قرآن کریم از منظر حقوق بین‌الملل» صبح امروز، دوشنبه 9 مردادماه، به همت مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.

در ابتدای این نشست کریم نجفی برزگر، دبیرکل مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها، با عرض خوشامد به حاضران در این نشست گفت: استکبار و دشمنان اسلام از دیرباز درصدد خاموش کردن نور الهی قرآن بودند غافل از اینکه براساس وعده خداوند در قرآن، این کتاب الهی را خداوند نازل کرده و خود از آن محافظت می‌کند.

وی افزود: پیرو بیانات رهبر معظم انقلاب بر همه ما فرض است که با تبعیت از فرمایشات ایشان در کنار هم در داخل و خارج اقدام جدی در برابر این اهانت انجام دهیم.

نجفی برزگر اظهار کرد: در اسناد و قوانین حقوق بین‌الملل از اهانت به مقدسات ادیان و مذاهب از جمله قرآن نهی شده اما می‌بینیم که دشمنان جرئت انجام چنین کاری را پیدا کردند هرچند از مسلمانان سیلی خوردند و خواهند خورد و لذا وظیفه ماست که در عرصه بین‌المللی وظیفه جهاد تبیین را انجام دهیم.

مطلق نبودن آزادی بیان در اسناد بین‌المللی

در ادامه این نشست احمد مؤمنی‌راد، استاد حقوق دانشگاه تهران و مدیر گروه علوم انسانی مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها، در سخنانی با بیان اینکه اهانت به قرآن هم از منظر فقهی و هم از منظر حقوق بشر بین‌المللی قابل بحث و بررسی است، گفت: از منظر حقوق بشر بین‌المللی که در این سخنرانی به آن می‌پردازم، آزادی بیان و عقیده حقی است که به انسان‌ها داده شده است.

وی افزود: در این اسناد بین‌المللی هر جا موضوع آزادی بیان و عقیده مطرح شده صراحتاً در کنار آن به محدودیت‌های آن نیز اشاره شده است. در واقع آزادی بیان و عقیده و ابراز آن آزاد است اما این آزادی، مطلق نیست و محدودیت و استثنا دارد. امروز در دنیا برپایه همین اصل کسی حق ندارد درباره نژادپرستی و حمایت از آن سخن بگوید و در صورت این اقدام مورد تعقیب و مجازات قرار می‌گیرد.

مؤمنی‌راد اظهار کرد: این اتفاق که چندی است در سوئد و دانمارک در حال انجام است دارای پشت پرده‌هایی است که بیشتر به اختلافات داخلی در رژیم صهیونیستی برمی‌گردد و این رژیم قصد دارد با چنین اقداماتی افکار عمومی جهانی را به مسئله اهانت به قرآن منحرف کند.

ضرورت حفظ نظم و اخلاق عمومی

استاد حقوق دانشگاه تهران بیان کرد: در منشور ملل متحد و اعلامیه جهانی حقوق بشر 1948 به موضوع آزادی پرداخته شده و آمده مردم آزاد هستند و این یک حق انسانی است اما در ادامه اعلام می‌کند این آزادی مطلق نیست و همراه با محدودیت‌هایی است.

وی ابراز کرد: براساس اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق حقوق سیاسی و مدنی آزادی بیان و عقیده در چارچوب مؤلفه‌های مورد نیاز جوامع انسانی است که آن هم حفظ اخلاق عمومی، نظم عمومی و رعایت حقوق دیگران است و اعمال هر حق باید با ملاحظه این مسائل انجام بگیرد.

مؤمنی‌راد یادآور شد: در واقع حق آزادی بیان و عقیده نباید سلامت، اخلاق و نظم عمومی را به هم بزند و حقو و حیثیت دیگران را تهدید کند.

شورای امنیت سازمان ملل ورود پیدا کند

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران اظهار کرد: توهین به قرآن و پیامبر اکرم(ص) تحریک‌کننده عواطف میلیاردها مسلمان در جهان است که می‌تواند زمینه‌ساز خشونت شود. اینجا جایی است که شورای امنیت سازمان ملل به منزله متکفل امنیت و صلح بین‌الملل باید ورود پیدا کند، زیرا عصبانیت مسلمانان جهان از اهانت به قرآن به نحوی است که آنها می‌خواهند سفارتخانه سوئد را هم اشغال کنند، لذا توهین به مقدسات موجب خدشه‌دار شدن صلح و امنیت بین‌المللی است.

وی یادآور شد: اتفاقاً همه این کشورهای اروپایی از جمله سوئد و دانمارک، این اسناد حقوق بشری بین‌المللی را پذیرفته، امضا و مصوب کرده‌اند و این بدین معناست که متعهد به اجرا و رعایت مفاد آن هستند و سؤال اصلی این است که چگونه برخلاف همه این اصول بدیهی یک نهاد دولتی درسوئد برای توهین به قرآن مجوز صادر می‌کند. این مسائل قطعا قابل پیگیری است و هم فرد توهین‌کنده و هم نهاد مجوزدهنده باید تعقیب و محاکمه شوند.

ممنوعیت دعوت به تنفرپراکنی مذهبی در اسناد حقوق بشری

مؤمنی‌راد با اشاره به ممنوعیت دعوت به تنفرپراکنی مذهبی، نژادی و ملی و اختلاف‌افکنی در این اسناد بین‌المللی گفت: توهین به قرآن و مقدسات ادیان مصداق بارز دعوت به تنفرپراکنی مذهبی و ایجاد اختلاف در جوامع است. طبق همین اسناد، دولت‌های اروپایی باید جلوی این اهانت‌ها را بگیرند اما نه تنها این کار را نمی‌کنند بلکه در مقابل می‌بینیم حق پوشش یک زن مسلمان در اروپا برای ورود به دانشگاه براساس آیین‌نامه‌های داخلی دانشگاه نادیده گرفته می‌شود.

وی تأکید کرد: نکته مهم این است که بسیاری از دولت‌های اروپایی توهین به مقدسات را جرم‌انگاری کرده‌اند و فرد هتاک باید مورد تعقیب و مجازات قرار بگیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران بیان کرد: مجمع عمومی سازمان ملل نیز در برخی قطعنامه‌های خود به مسئله توهین به مقدسات ورود پیدا کرده و نگرانی خود را نسبت به حملات توهین‌آمیز به ادیان اعلام کرده، به ویژه در زمانی که این حملات با حمایت دولت‌ها انجام شود.

مؤمنی‌راد در پایان و به عنوان جمع‌بندی گفت: حق آزادی بیان و عقیده یک حق الهی است و دراسناد متعدد حقوق بشری بین‌المللی به این حق تصریح شده اما آن را دارای محدودیت و استثنا دانسته که از جمله این استثناها حفظ اخلاق، نظم و امنیت عمومی است و توهین به مقدسات مصداق بر هم زدن این موارد است.

اقدام شنیع توهین به قرآن؛ تیری بر پیکر نیمه‌جان استکبار

لاله افتخاری، عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد به عنوان سخنران بعدی این نشست گفت: بار دیگر دست استکبار جهانی در توهین به معجزه پیامبر اکرم(ص) بیرون آمد. این اقدام شنیع نه نخستین بار و احتمالاً آخرین اقدام نخواهد بود. اهانت به قران کریم سند دیگری در اثبات بددلی و جهالت دشمنان و استکبار جهانی است، طوری که نه‌تنها شیعیان بلکه پیروان سایر مذاهب اسلامی و ادیان دیگر را آزرده‌خاطر کرده است.

وی با بیان اینکه قرآن کریم سایر صحوفی را که دیگر پیامبران آورده شامل شده و آنها را تکمیل کرده و لذا توهین به قرآن کریم توهین به سایر ادیان محسوب می‌شود، افزود: قرآن کریم خود پاسخ استکبار جهانی را می‌دهد همانطور که در طول تاریخ پاسخ آنها را داده است. پاسخ ما به دشمنان اهانت‌کننده به قرآن کریم این است که اگر به زعم خویش تیری به جبهه حق شلیک می‌کنید در اصل تیری به پیکر نیمه‌جان خود شلیک کرده‌اید و مرگ خود را نزدیک می‌کنید.

عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد بیان کرد: باور به وعده قرآن کریم باید مدنظر باشد و نباید از این تهدیدات ترسید بلکه باید به عنوان فرصتی برای پاسخ به شبهات و جهاد تبیین و اقناع‌سازی بهره برد. از دشمنی دشمنان باید استفاده کرد و متون ارزشمندی را در پاسخ به شبهه دشمنان نوشت.

افتخاری در پایان گفت: همانطور که حضرت زینب(س) پس از عاشورا و در آن شرایطی که قرار داشتند تسلیم نشدند و پاسخ شبهه‌افکنی دشمنان را دادند ما هم باید در چنین شرایطی پاسخگویی به دشمنان را مدنظر قرار دهیم و از تهدیدات و اهانت‌ها نترسیم.

مقابله استکبار با آگاهی ملت‌ها

علی کریمی، رئیس دبیرخانه دائمی شبکه دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام دیگر سخنران این نشست بود که اظهار کرد: مجازات‌هایی در عرصه بین‌الملل برای افرادی که به مقدسات دیگران توهین می‌کنند لحاظ شده ولی همانطور که مستحضر هستید استکبار مقابل حق ایستاده و اجازه مجازات فرد توهین‌کننده به ساحت مقدس قرآن را نداده است. دنیا در حال حاضر به سمت جهان‌بینی جدید حرکت می‌کند و وقتی دانشگاه‌های غربی می‌گویند 1400 سال پیش محمد(ص) از نبود اکسیژن در خارج از جو سخن گفته و تازه 600 سال است غربی‌ها به آن پی برده‌اند زنگ خطر برای جبهه استکبار به صدا در می‌آید. این آگاهی همان چیزی که استکبار نمی‌خواهد مردم از آن بهره‌مند شوند.

وی با بیان اینکه جهل یکی از عوامل توهین به مقدسات اسلام است، افزود: وقتی دنیا تشنه آگاهی است دشمن تلاش می‌کند جهل را گسترش دهد و به همین دلیل با ترکیب دشمنی و جهل به فرد جاهل مجوز سوزاندن قرآن را می‌دهد تا کسی آگاه نشود.

رئیس دبیرخانه دائمی شبکه دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام بیان کرد: یک چهارم جمعیت دنیا را مسلمانان تشکیل می‌دهند و 57 کشور اسلامی داریم و حتی آن کشورهایی هم که مسلمان نیستند با فراوانی جمعیت مسلمان مواجه هستند و نمی‌توان حق آگاهی‌بخشی و آگاهی‌یابی را از آنها محروم کرد.

کریمی با بیان اینکه کمیته علم و فناوری و کمیته فرهنگی سازمان همکاری اسلامی باید فعال شود و در حوزه آموزش عالی و آموزش و پرورش در دیگر کشورها نسبت به آموزش افراد غیرمسلمان و آگاهی‌بخشی آنها اهتمام ورزد و به آنها بگوید که این کتاب آگاهی‌دهنده است، گفت: پس ضرورت دارد سازمان‌های بین‌المللی علاوه بر اقدام بازدارنده، نقش آگاهی‌بخشی و آموزش‌دهنده هم داشته باشند و اقدامات مبلغانه و مروجانه در دیگر کشورها انجام دهند و به طور کلی به جای اقدامات سلبی دست به اقدامات ایجابی بزنند.

وی در پایان بر استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد تأکید و اضافه کرد: سازمان‌های مردم‌نهاد را باید مجاب کرد که ساختارپذیر شوند و در چهارچوب یک ساختار فعالیت داشته باشند و نسبت به معرفی قرآن و اسلام فعالیت داشته باشند و در این زمینه از ظرفیت‌های فناورانه مانند هوش مصنوعی و همچنین از ظرفیت دانشگاه‌های جهان اسلام نهایت بهره و استفاده را ببرند.

علیرضا مظلوم، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و مدیر گروه حقوق خصوصی مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها، سخنران بعدی این نشست بود که با اشاره به جرم‌انگاری توهین به مقدسات دینی در بیش از یکصد کشور جهان گفت: این جرم در مجموعه این کشورها مجازات‌هایی از اعدام تا حبس و جزای نقدی دارد.

امروز جهان اسلام درگیر جنگ حقوقی با غرب است

مظلوم با اشاره به تعبیر آرایش جنگی از سوی رهبر انقلاب اسلامی در پیام محکومیت اهانت قرآن‌سوزی گفت: آنچه الان دشمن هدف‌گذاری کرده، جنگ نرم است و یکی از ابعاد آن، جنگ حقوقی است که در این راستا این فرد را برای توهین به قرآن اجیر کرده‌اند و اعلامیه وزارت اطلاعات نشان داد که این فرد وابسته به رژیم صهیونیستی است و با مجوز دولت سوئد این جسارت را انجام داد.

وی ابراز کرد: در ماده 513 قانون مجازات اسلامی کشورمان هرگونه توهین به مقدسات اسلامی جرم‌انگاری شده که اگر مشمول سب النبی نباشد، مجازات حبس دارد. همچنین در قوانین داخلی عراق نیز توهین به مقدسات دینی جرم‌انگاری شده و با وجود اینکه این جرم در خاک کشور سوئد و دانمارک انجام شده  اما برخی کشورها مانند ایران و عراق با به رسمیت شناختن اصل صلاحیت جهانی می‌توانند به این جرم رسیدگی کنند. بر همین مبنا نیز دولت عراق تقاضای استرداد این فرد را به دولت سوئد ارائه داده است.

قانون اساسی سوئد چه می‌گوید؟

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی بیان کرد: قانون اساسی سوئد نیز دارای چهار بخش است که یک بخش آن مربوط به آزادی بیان است. در قانون اساسی این کشور حقوق اساسی، دو دوسته مطلق و مشروط هستند. حقوق مطلق تحت هیچ شرایطی مقید و محدود نمی‌شوند در حالی که حقوق اساسی مشروط مانند آزادی بیان و آزادی تجمعات و تظاهرات دارای محدودیت هستند.

وی اظهار کرد: براساس اصل 12 قانون اساسی سوئد این نوع آزادی‌ها مشمول محدودیت می‌شوند و لذا به لحظ نص قانون اساسی سوئد این محدودیت‌ها وجود دارد اما متأسفانه به دلیل نگاه سیاسی کشورهای اروپایی نسبت به برخورد با اهانت به مقدسات دینی اعمال تبعیض می‌شود.

توطئه حقوقی صهیونیست‌ها برای جرم‌زدایی از مقدسات

مظلوم در ادامه به توطئه حقوقی و قانونی صهیونیست‌ها اشاره کرد و گفت: فکر جهانی صهیونیسم به نحوی در حال اعمال است که به سمت جرم‌زدایی از توهین به مقدسات دینی در حال حرکت هستیم. برای نمونه در دانمارک تا سال 2017 توهین به مقدسات با مجازات حبس و جزای نقدی روبرو می‌شد اما از این سال به بعد از توهین به مقدسات جرم‌زدایی شد.

وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران و عراق با به رسمیت شناختن اصل صلاحیت جهانی می‌توانند براساس قوانین داخلی خود این فرد را محاکمه کنند. همچنین ظرفیت‌های زیادی در جهان اسلام وجود دارد که با همگرایی و وحدت دولت‌های اسلامی می‌توان از این ظرفیت‌ها استفاده کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در پایان بیان کرد: در جنگ حقوقی باید از حالت انفعالی و پدافندی خارج شده و آرایش تهاجمی و آفندی بگیریم و از همه ظرفیت‌های قانونی در کشورهای اسلامی و اسناد حقوقی بین‌المللی استفاده کنیم.