کد خبر: ۴۱۵۹۹۷۹

تاریخ: ۱۲ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۱

در همایش شیخ فضل‌الله مطرح شد؛

تاریخ مشروطه از سوی فاتحان تحریف شده است

حجت‌الاسلام محمدصادق ابوالحسنی، دبیر علمی همایش بزرگداشت شیخ فضل‌الله نوری گفت: تاریخ مشروطیت ایران متأسفانه به دست فاتحان مشروطه و با منطق الحق لمن غلب (حق با کسی است که پیروز است) نگارش یافته است.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله علی‌اکبر رشاد، رئیس شورای سیاستگذاری حوزه علمیه تهران، شامگاه 11 مرداد ماه در همایش بزرگداشت «شیخ شهید، فقیه تهران، دیده‌بان ایران» در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در قم، گفت: علم اصول خدمات فراونی به سایر علوم کرده است؛ بین علوم هیچ دانشی به این اندازه با برکت نبوده است هرچند در شرافت جایگاه فلسفه و حکمت تردید نیست ولی خدمتی که اصول دارد بقیه دانش‌ها ندارند؛ غالبا تصور این است که اصول تغذیه‌شونده از علوم دیگر و مصرف‌کننده است ولی معتقدم این موضوع درست نیست.

وی با بیان اینکه شیخ محمدهادی تهرانی نجفی هم‌شاگردی شیخ فضل‌الله و حکیم و فقیه و فیلسوف بوده است و تا حدودی شاذگرا است، افزود: وی در فقه و تفسیر و اصول آرای خاصی دارد. در اصول «المجمع العلما» را دارد و به نقد آراء بزرگان از جمله شیخ انصاری پرداخته است. وی این تعبیر تند را دارد که علم اصول، علم نیست و مجموعه قواعد پراکنده است که در فهم دین کاربرد دارد و از علوم مختلف استفاده کرده است.

رشاد افزود: این نگاه غیرمنصفانه و نا دقیق نسبت به دانش اصول است و بنده معتقدم دانش اصول بیشتر خدمت‌کننده است و اگر تحلیل کنیم می‌بینیم چقدر به علوم کمک کرده است با اینکه خودش یک علم است. خدمات اصول به فقه و تفسیر و ... بسیار زیاد است و اگر اصول نبود اجتهاد با اختلال مواجه می‌شد و اگر اصول نبود فقه هم نبود و فهم شریعت ناممکن می‌شد؛ اصول همچنین به ادبیات کمک کرده است.

رئیس شورای سیاستگذاری حوزه علمیه تهران با بیان اینکه علم اصول باید تکمیل شود و ارتقاء یابد و نقاط ضعف آن رفع شود، اضافه کرد: شیخ فضل‌الله نوری رساله‌ای در مورد مشتق دارد که تقریرات میرزای شیرازی در این باره است و مشتق هم از مباحث مهم علم اصول است. برخی انتساب آن را به شیخ فضل‌الله زیر سؤال برده‌اند و برخی هم گفته‌اند اثر خود شیخ شهید است ولی صحیح این است که تقریر سخنان میرزای شیرازی است. رساله، کوتاه است و ایشان سه نظر معروف را مطرح و نظریه مشهور را پذیرفته است.

رشاد تصریح کرد: همین رساله کوتاه نشان دهنده توانمندی علمی و اجتهادی شیخ فضل‌الله نوری است.

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین محمدصادق ابوالحسنی، دبیر علمی این همایش گفت: با گذشت 114 سال از شهادت شیخ فضل‌الله نوری و تالیف آثاری در این‌باره ولی هنوز گم‌گوشه‌های تاریخی مشروطیت فراوان است لذا بر این شدیم که همایشی برای آیت‌الله شیخ فضل الله برپا شود و در روز اول همایش در تهران بینش سیاسی و اهداف او بررسی شد؛ امروز هم مباحث فقهی و علمی شیخ بررسی خواهد شد و از ممیزات این همایش آن است که تاکنون همایش مستقل فقهی و علمی در بزرگداشت ایشان تشکیل نشده است.

منطق غلط تاریخ‌نگاری مشروطه

وی با بیان اینکه همایش شهرستان نور به دلیل مشکل آب و هوا به هفته بعد موکول شده است، افزود: تاریخ مشروطیت ایران متاسفانه به دست فاتحان مشروطه و با منطق الحق لمن غلب (حق با کسی است که پیروز است) نگارش یافته است به این معنا کسانی که شیخ فضل‌الله نوری را بالای دار بردند و مرحوم حاجی ملامحمد خمامی را در شمال ترور و زنجانی را به تبعید مرگبار فرستادند و خانه برخی فقهای دیگر را تخریب و حاجی میرزا ابراهیم خویی را منکوب کردند دست به قلم شدند و مکتب تاریخ‌نگاری مشروطه را طوری رقم زدند که چهره تاریکی از شیخ و مشروعه‌خوهان ارائه دهند و  اگر از آخوند خراسانی و میزای نائینی تجلیل کردند از سر تجلیل نبوده است بلکه استفاده از نام آنها برای توجیه کارهای خودشان بوده است.

وی ادامه داد: تقی‌زاده و ملک‌زاده و شیخ ابراهیم زنجانی و کسروی و شریف کاشانی و نومحافظه‌کاران مشروطه مانند آبراهامیان همین مسیر را طی کردند و دوگانه استبداد و مشروطه را ایجاد کردند لذا این همایش برای بازنگری مشروطه و بررسی درست ابعاد علمی و کنشگری سیاسی و اجتماعی شیخ فضل‌الله گام مهمی برداشته است تا نشان دهد روش و منش تاریخ‌نگاری در محکومیت شیخ فضل‌الله ناجوانمردانه است.

ابوالحسنی با بیان اینکه این همایش گام کوتاه‌مدت در بزرگداشت شیخ شهید است، گفت: گام بعدی این است که با پیگیری‌های صورت گرفته منزل ایشان خریداری شده است و قرار است به مرکز پژوهشی تاریخ معاصر تبدیل شود و چهره این عالم نورانی بیش از گذشته به مردم معرفی شود همچنین مقالاتی برای این همایش دریافت شده است که در قالب کتاب منتشر خواهد شد.

در این همایش از کتاب مرحوم آیت‌الله ابوالحسنی منذر با عنوان فقیه تهران، دیده‌بان ایران که درباره آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری نوشته شده است رونمایی و تجلیل شد.