کد خبر: ۴۱۶۰۳۰۴

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۰:۳۱

راهکارهای محمد عماره برای اسلامی‌سازی علوم در شماره جدید «معرفت»

شماره 305 از ماهنامه «معرفت (ویژه کلام)» از سوی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) منتشر شد. در این شماره

به گزارش ایکنا، این شماره حاوی 9 مقاله با عناوین «اسلام و ایمان»، «نقش عقل در نظام‌‌های اعتقادات دینی»، «راه‌کارهای محمد عماره برای اسلامی‌سازی علوم»، «بازشناسی و تحلیل پیش‌انگاره‌های کلامی علم فقه (با محوریت موضوع، غایت و منابع علم فقه)»، «بررسی شخص‌وارگی خداوند از منظر قرآن»، «تفسیر آیات امامت و ولایت در مکتب کلامی امامیه بغداد با تمرکز بر شیخ مفید و سید مرتضی»، «چگونگی حفظ شریعت توسط امیرمؤمنان علی(ع) در دوره خلیفه اول»، «امامت در سیره و سخن حضرت فاطمه زهرا(س)» و «بررسی انتقادی دیدگاه حسن حنفی در مورد عالم قبر و برزخ» است.

در بخشی از مقاله «راه‌کارهای محمد عماره برای اسلامی‌سازی علوم» آمده است: مسئله اسلامی‌سازی علوم از مسائل مهمی است که همواره نظریات گوناگونی درباره آن مطرح بوده است. اصلی‌ترین سؤال در این حوزه این است که آیا برای اسلامی‌سازی علوم طبیعی و انسانی راهی وجود دارد؛ یا چیزی به نام علوم‌ اسلامی امکان تحقق ندارد؟ محمد عماره اندیشمند اسلام‌گرای نومعتزلی از کسانی است که در این زمینه به‌تفصیل به بحث و پژوهش پرداخته است و برای اسلامی‌سازی علوم طبیعی و انسانی راهکار ارائه کرده است.

از منظر عماره راهکار اصلی اسلامی‌سازی علوم، توجه هم‌زمان به کتاب تشریع و کتاب تکوین به‌عنوان دو منبع معرفت است. در این مقاله با روش گردآوری و تحلیل داده‌ها، تلاش شده تبیینی از نظریه وی ارائه شود. ابتدا مقصود عماره از معرفت و اسلامی‌سازی آن بیان می‌شود و سپس راهکار وی برای اسلامی‌سازی در حیطه علوم طبیعی و انسانی ارائه شده و در پایان به ادله او برای تبیین اسلامی‌سازی پرداخته خواهد ‌شد.

همچنین در بخشی از مقاله «بررسی شخص‌وارگی خداوند از منظر قرآن» می‌خوانیم: در این مبحث پرسش اصلی آن است که آیا خداوند ویژگی یا مجموعه‌ای از ویژگی‌ها را دارد که بتوان براساس آنها او را به‌مثابه یک شخص قلمداد کرد؟ آیا از منظر قرآن می‌توان شخص‌انگاری خداوند را اثبات کرد؟ این پژوهش از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده می‌کند و ابتدا با بیان اینکه مفهوم شخص‌وارگی یک وصف بسیط و ممتاز در عداد سایر اوصاف نیست، نشان‌داده خواهد شد که شخص‌وارگی، وصفی مرکب‌گونه و مجموعه‌ای از اوصاف مختلف است که جمع آن، سبب شکل‌گیری آثار جدید می‌شود؛ ازاین‌رو حدود هفت معیار ضروری برای شخص‌وارگی مطرح می‌شود که براساس آن می‌توان قضاوت کرد که آیا از منظر قرآن، خداوند موجودی متشخص است یا نه؟ براساس یافته‌های این پژوهش با شواهدی که از قرآن خواهیم آورد، شخص‌وار بودن خدای دین اسلام اثبات می‌شود.