کد خبر: ۴۱۶۲۴۴۱

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۲:۱۹

رزاقی در گفت‌وگو با ایکنا:

بانک‌های خصوصی مستضعفان را تحقیر و مردم را بدهکار کرده‌اند

استاد بازنشسته دانشگاه تهران با بیان اینکه بانک‌های خصوصی به هر نوع فعالیت اقتصادی دست می‌زنند، گفت: بانک در ایران به جای اینکه به ابزار پیشرفت و عدالت تبدیل شود به ابزار ثروت‌اندوزی ثروتمندان و تضعیف و تحقیر بیشتر مستضعفان و اقشار ضعیف تبدیل شده است.

ابراهیم رزاقی، استاد بازنشسته دانشگاه تهران در گفت‌وگو با ایکنا، با اشاره به شیوه اداره بانک‌های خصوصی و دولتی اظهار کرد: بانک‌های ایرانی فقط عنوان بانک را یدک می‌کشند ولی اصلاً عملکردشان هیچ تطابقی با مقررات بین‌المللی و اقتصاد اسلامی ندارد.

وی افزود: متأسفانه شیوه سرمایه‌داری در نظام بانکی ایران از زمان ریاست جمهوری مرحوم هاشمی رفسنجانی پیاده شد؛ یعنی بدترین نوع سرمایه‌داری لیبرال صندوق بین‌المللی پول در ایران به اجرا درآمده است و بعد از آن هم به تدریج در ارکان اقتصادی کشور نفوذ کرده است.

ارائه راهکارهای متضاد با اندیشه امام راحل در اقتصاد

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه برخی تنها راه نجات اقتصاد کشور را در ارائه راهکارهای متضاد با قانون اساسی و اندیشه‌های امام راحل می‌دانند و در این رابطه تأکید کرد: بانک در ایران به جای اینکه به ابزار پیشرفت و عدالت تبدیل شود به ابزار ثروت‌اندوزی ثروتمندان و تضعیف و تحقیر بیشتر مستضعفان و اقشار ضعیف تبدیل شده است. متأسفانه در ایران بدترین نوع سرمایه‌داری در حال پیاده‌سازی است، مدلی که حتی در خود غرب هم اجرا نمی‌شود و آن را تعدیل کرده‌اند ولی در ایران بانک وسیله‌ای برای خالی کردن جیب مردم و ثروتمند کردن اغنیاء است.

رزاقی ادامه داد: تشدید شکاف اجتماعی سبب شده روزانه تعداد بیشتری از مردم زیر خط فقر قرار گیرند و در اینجا به جای اینکه دولت و سیاست‌گذاران اقتصادی فکری برای رفع شکاف‌ها کنند دوباره به بانک‌ها متوسل شده‌اند؛ ما هرچه می‌کشیم از بانک‌ها به‌ویژه بانک‌های خصوصی است، بانک‌ها هستند که مردم را در این وضعیت قرار داده‌اند و تورم چند صد درصدی را به آنها تحمیل کرده‌اند. بانک‌های خصوصی نمادی از سرمایه‌داری و انحصارطلبی هستند و باید سریعاً اصلاح شوند.

وی افزود: نظام بانکی طوری عمل کرده که با تشدید تورم همه بدهکار بانک‌ها شده‌اند و استقراض به عنوان یک مزیت در اقتصاد ایران محسوب شود، استقراض بدین معنا که مردم برای عقب نماندن از تورم و همراه شدن با موج گرانی تسهیلات بانکی را دریافت و آن را تبدیل به کالا می‌کنند و به همین دلیل اکثر ایرانیان بدهکار نظام بانکی هستند و از همه بدتر اینکه بخش تولیدی کشور در این شرایط تولید را به عنوان پوششی برای سفته‌بازی و دلالی خود قرار می‌دهد. تمامی اینها بلایی است که شیوه غیرصحیح بانکداری در کشور بر سر اقتصاد آورده و سهم بانک‌های خصوصی بیش از بانک‌های دولتی است؛ حداقل بانک‌های دولتی دستور پذیر و نظارت‌پذیر هستند ولی بانک‌های خصوصی از هرگونه دستور و نظارتی می‌گریزند.

جلوه جدیدی از سرمایه‌داری در ایران

استاد بازنشسته دانشگاه تهران با بیان اینکه سرمایه‌داران لیبرال در ایران جلوه جدیدی از سرمایه‌داری را ارائه داده‌اند و اینها به دنبال به دست آوردن حداکثر سود هستند و چون حداکثر سود از مسیر تولید برایشان تأمین نمی‌شود، به بخش بانکی چنگ انداخته‌اند و بانک برای خودشان تأسیس کرده‌اند، گفت: برخی سرمایه‌دارانی که سهام‌داران عمده بانک‌های خصوصی محسوب می‌شوند دست به هر نوع فعالیت اقتصادی اعم از دلالی، سفته‌بازی، واردات و صادرات مواد خام و حتی قاچاق کالا مبادرت می‌ورزند. در اقتصاد ایران بانکداری سودش به مراتب بیش از تولید است و آنهایی که واقعاً ثروت‌‎های هنگفتی دارند در نظام بانکی کشور فعالیت می‌کنند نه در بخش تولید!

رزاقی با اشاره به رشد پایه پولی کشور گفت: فی نفسه رشد پایه پولی اقدامی مخرب محسوب نمی‌شود و اگر بتوان به درستی آن را مدیریت کرد هم در بخش تولید، هم در بخش مالیات‌ستانی و هم در بخش رشد و پشرفت اقتصادی کاربرد دارد اما وقتی رشد پایه پولی بدون پشتوانه انجام نتیجه آن تورم، دلالی و سفته‌‎بازی است.

وی تصریح کرد: به نظر من خصوصی‌سازی در هر بخشی خیلی مناسب نیست و بانک هم جزء آن دسته از بخش‌هایی است که نباید خصوصی می‌شد، یعنی اصلاً نباید پای بانک‌های خصوصی به اقتصاد ایران باز می‌شدند ولی متأسفانه عده‌ای فریب شعارهای دروغین افراد سرمایه‌دار را خوردند و با فکر اینکه اگر بانک‌ها خصوصی شوند رقابت در میان بانک‌ها افزایش پیدا می‌کند اجازه فعالیت بانک‌های خصوصی را دادند.

بخش تعاون به حاشیه رفته است

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر این نکته که با رشد و توسعه قارچ‌گونه بانک‌های خصوصی، بخش تعاون به عنوان یکی از شیوه‌های مطلوب اقتصادی به حاشیه رانده شد، گفت: از زمانی که در ایران بانک، خصوصی شد روحیه زیاده‌طلبی و قانع نبودن به حق و سود متعارف در کشور ترویج یافت. یکی از ویژگی‌های بخش تعاون این است که روحیه زیاده‌طلبی و کسب ثروت از هر طریقی را از بین می‌برد و در جامعه ترویج می‌کند برای کسب سود و رفاه باید فعالیت جمعی داشت و نفع فرد به نفع جمع گره خورده ولی بانک‌های خصوصی این باور را تضعیف کرده‌اند.

رزاقی معتقد است، برای اصلاح امور هیچ راهی جزء بازگشست به اندیشه‌های امام راحل، اقتصاد مقاومتی و اصول اقتصاد اسلامی وجود ندارد.

وی با تأکید بر تعیین تکلیف کردن هرچه سریع‌تر بانک‌های خصوصی متضرر گفت: اگر دولت آقای رئیسی بتواند سرنوشت بانک‌های خصوصی متضرر را مشخص کند بزرگترین خدمت را به اقتصاد و ملت ایران کرده است. هرچه بیشتر این بانک‌ها ادامه حیات دهند به همان اندازه ثروت و مزیت‌های اقتصادی ایران از بین خواهند رفت. برای نجات اقتصاد باید فداکاری کرد و باید جسارت و جرئت به خرج داد؛ دولت‌های قبلی جرئت و جسارت مقابله با بانک‌های خصوصی متضرر را نداشتند و نتیجه‌اش شد وضعیت کنونی و لذا دولت اگر می‌خواهد به اقتصاد سروسامان دهد حتماً با بانک‌های خصوصی که خون موجود در رگ‌های اقتصاد را می‌مکند، مقابله کند.

استاد بازنشسته دانشگاه تهران در پایان عمل به قانون اساسی را راهکار برون‌رفت از مشکلات کنونی دانست و تأکید کرد: بانک‌محور شدن اقتصاد ایران شیوه مرسوم و مطابق با قانون اساسی نیست. در قانون اساسی آمده اقتصاد ایران از سه بخش دولتی، خصوصی و تعاونی تغذیه شود اما ما نه بخش خصوصی واقعی داریم و نه بخش تعاونی و همه چیز یا در اختیار دولت است یا در اختیار بانک‌ها و همین شیوه موجب تشدید رانت و فساد و هدررفت منابع در کشور شده و ادامه این روند اقتصاد را به مرحله فروپاشی پیش خواهد برد و هم اینکه دولت را در کنترل شرایط عاجز خواهد کرد، پس دولت آقای رئیسی باید به خاطر مردم فداکاری و جرئت مقابله با بانک‌های خصوصی را داشته باشد.

گفت‌وگو از سعید امینی