کد خبر: ۴۱۶۴۸۱۵

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۴۰۲ - ۰۹:۳۷

تولیت حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع):

اعتقاد به ولایت لازمه تشکیل حکومت اسلامی است

حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیم کلانتری با اشاره به جایگاه ولایت در حکومت اسلامی گفت: تشکیل حکومت اسلامی لازمه اعتقاد به ولایت است و حکومت اسلامی از نوع حکومت ولایی است، از این‌رو نه سلطنتی مطلقه، نه سلطنتی مشروطه و نه لیبرال دموکراسی به معنای متعارف آن و نه نوعی دیگر از حکومت‌های ساخته شده دست بشر سنخیتی ندارد.

به گزارش ایکنا از فارس، به نقل از روابط عمومی حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)، حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیم کلانتری، تولیت حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)، عصر پنجشنبه، دوم شهریورماه در سلسله نشست‌های «ولایت فقیه» با عرض تسلیت هفتم صفر، سالروز شهادت کریم اهل بیت(ع) حضرت امام حسن مجتبی(ع) گفت: مروری بر چهار نکته کلیدی در باب ولایت فقیه از منظر حضرت امام خمینی(ره) داشته باشیم. مرور مجدد بر این نکات تصویر دقیق‌تری از نظریه «ولایت انتصابی مطلقه فقیه» را در اختیار می‌گذارد.

تولیت حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) در ادامه به بیان نخستین نکته پرداخت و با اشاره به این موضوع که همه احکام الهی ریشه در اصل توحید دارند، افزود: اصل توحید زیربنای همه اصول و فروع و از جمله حکومت و اداره جامعه است؛ از این‌رو هیچ موضوعی از موضوعات گوناگونی که در حیات بشری وجود داشته، وجود دارد، و وجود پیدا خواهد کرد، قطعا آن موضوع واجد حکمی از احکام الهی خواهد بود، از سویی همه احکام الهی ریشه در اصل توحید دارند.

این استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: امام خمینی(ره) در این باب چنین می‌گوید: «اعتقادات من و همه مسلمین همان مسائلى است که در قرآن کریم آمده و یا پیامبر اسلام(ص) و پیشوایان به حق بعد از آن حضرت بیان فرموده‌‏اند که ریشه و اصل همه آن عقاید که مهمترین و با ارزش‌ترین اعتقادات ماست، اصل توحید است؛ از این‌رو مطابق این اصل، ما معتقدیم که خالق و آفریننده جهان و همه عوالم وجود و انسان تنها ذات مقدس خداى تعالى است که از همه حقایق مطلع بوده و قادر و مالک بر همه چیز است.

کلانتری با اشاره به اینکه اصل توحید به ما می‌‏آموزد که انسان تنها در برابر ذات اقدس حق باید تسلیم باشد و از هیچ انسانى نباید اطاعت کند مگر اینکه اطاعت او اطاعت خدا باشد، گفت: بنابراین هیچ انسانى هم حق ندارد انسان‌هاى دیگر را به تسلیم در برابر خود مجبور کند و ما از این اصل اعتقادى، اصل آزادى بشر را می‌آموزیم که هیچ فردى حق ندارد انسانى و یا جامعه و ملتى را از آزادى محروم کند، براى او قانون وضع کند، رفتار و روابط او را بنا به درک و شناخت خود که بسیار ناقص است و یا بنا به خواسته‏‌ها و امیال خود تنظیم نماید؛ و از این‏ اصل ما نیز معتقدیم که قانونگذارى براى بشر تنها در اختیار خداى تعالى است، همچنان که قوانین هستى و خلقت را نیز خداوند مقرر فرموده است؛ و سعادت و کمال انسان و جوامع تنها در گرو اطاعت از قوانین الهى است که توسط انبیا به بشر ابلاغ شده است‏.».

تولیت حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) با بیان اینکه دومین نکته از منظر حضرت امام(ره) به تفاوت حکومت مبتنی بر ولایت فقیه با سایر حکومت‌ها بر می‌گردد، گفت: امام خمینی(ره) در باب تفاوت حکومت اسلامی با سایر حکومت‌ها چنین می‌فرمایند که «حکومت اسلامى هیچ یک از انواع طرز حکومت‌هاى موجود نیست. مثلًا استبدادى نیست، که رئیس دولت مستبد و خودرأى باشد؛ مال و جان مردم را به بازى بگیرد و در آن به دلخواه دخل و تصرف کند؛ هر کس را اراده‌‏اش تعلق گرفت بکشد، و هر کس را خواست انعام کند، و به هر که خواست تیول «ملک، زمین یا یک منطقه که توسط اربابان به دست‌نشاندگان بخشیده شود، که نمونه‌های آن بسیار در زمان پادشاهان مختلف، همچون قاجار دیده شده» بدهد و املاک و اموال ملت را به این و آن ببخشد. رسول اکرم(ص) و حضرت امیرالمؤمنین(ع) و سایر خلفا هم چنین اختیاراتى نداشتند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه در کلام معمار کبیر انقلاب، حکومت اسلامى نه استبدادى است و نه مطلقه؛ بلکه «مشروطه» است، گفت: البته نه مشروطه به معناى متعارف فعلى آن که تصویب قوانین تابع آراى اشخاص و اکثریت باشد. مشروطه از این جهت که حکومت‌کنندگان در اجرا و اداره مقید به یک مجموعه شرط هستند که در قرآن کریم و سنت رسول اکرم(ص) معین گشته است. «مجموعه شرط» همان احکام و قوانین اسلام است که باید رعایت و اجرا شود. از این جهت حکومت اسلامى «حکومت قانون الهى بر مردم» است.

کلانتری در ادامه فرمایشات امام خمینی(ره) اضافه داد: «فرق اساسى حکومت اسلامى با حکومت‌هاى «مشروطه سلطنتى» و «جمهورى» در همین است: در اینکه نمایندگان مردم، یا شاه، در این‌گونه رژیم‌ها به قانونگذارى می‌پردازند؛ در صورتى که قدرت مقننه و اختیار تشریع در اسلام به خداوند متعال اختصاص یافته است. شارع مقدس اسلام یگانه قدرت مقننه است. هیچ کس حق قانونگذارى ندارد؛ و هیچ قانونى جز حکم شارع را نمى‏توان به مورد اجرا گذاشت‏.»

حکومت اسلامی، حکومت ولایی است

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه به بیان سومین نکته پیرامون نظریه «ولایت فقیه» از منظر امام(ره)، پرداخت و گفت: تشکیل حکومت اسلامی لازمه اعتقاد به ولایت است و حکومت اسلامی از نوع حکومت ولایی است؛ از این‌رو نه سلطنتی مطلقه، نه سلطنتی مشروطه و نه لیبرال دموکراسی به معنای متعارف آن و نه نوعی دیگر از حکومت‌های ساخته شده دست بشر سنخیتی ندارد. از این‌رو امام خمینی(ره) اینچنین می‌گوید که «ما معتقد به «ولایت» هستیم؛ و معتقدیم پیغمبر اکرم(ص) باید خلیفه تعیین کند و تعیین هم کرده است. آیا تعیین خلیفه براى بیان احکام است؟ ... اعتقاد به ضرورت تشکیل حکومت و برقرارى دستگاه اجرا و اداره، جزئى از ولایت است؛ چنانکه مبارزه و کوشش براى آن از اعتقاد به ولایت است.»

وی تصریح کرد: همچنین امام(ره) می‌فرمایند: «همان‌طور که آن‌ها «استعمارگران» بر ضد شما اسلام را بد معرفى کرده‌‏اند، شما اسلام را آن‌طور که هست معرفى کنید؛ ولایت را چنانکه هست معرفى کنید. بگویید ما که به ولایت معتقدیم، و به اینکه رسول اکرم(ص) تعیین خلیفه کرده و خدا او را واداشته تا تعیین خلیفه کند و «ولى امر» مسلمانان را تعیین کند، باید به ضرورت تشکیل حکومت معتقد باشیم؛ و باید کوشش کنیم که دستگاه اجراى احکام و اداره امور برقرار شود. مبارزه در راه تشکیل حکومت اسلامى لازمه اعتقاد به ولایت است‏».

رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی در ادامه به بیان چهارمین نکته پیرامون نظریه «ولایت فقیه» از منظر امام(ره) پرداخت و گفت: نصب الهی فقیهان جامع شرایط به ولایت در عصر غیبت، بر مبنای همان زیرساخت اساسی، یعنی اصل توحید است. امام خمینی(ره) به صراحت از نصب فقیهان به ولایت در عصر غیبت امام عصر(عج) سخن گفته‌اند: «لازم است که فقها اجتماعاً یا انفراداً براى اجراى حدود و حفظ ثغور و نظامْ، حکومت شرعى تشکیل دهند. این امر اگر براى کسى امکان داشته‏ باشد، واجب عینى است؛ وگرنه واجب کفایى است. در صورتى هم که ممکن نباشد، ولایت ساقط نمی‌‏شود، زیرا از جانب خدا منصوبند. اگر توانستند، باید مالیات، زکات، خمس و خراج را بگیرند و در مصالح مسلمین صرف کنند؛ و اجراى حدود کنند. این‌طور نیست که حالا که نمی‌توانیم حکومت عمومى و سراسرى تشکیل بدهیم، کنار بنشینیم؛ بلکه تمام امورى که مسلمین بدان محتاجند و از وظایفى است که حکومت اسلامى باید عهده‏‌دار شود، هر مقدار که می‌‏توانیم باید انجام دهیم.»

تولیت حرم مطهر احمد بن موسی(ع) گفت: براساس همین مبنای وثیق، امام خمینی(ره) در پاسخ به این سئوال که: «در چه صورت فقیه جامع‌الشرایط بر جامعه اسلامى ولایت دارد؟» چنین پاسخ می‌دهند: «ولایت در جمیع صوَر دارد. لکن تولى امور مسلمین و تشکیل حکومت بستگى دارد به آراى اکثریت مسلمین، که در قانون اساسى هم از آن یاد شده است، و در صدر اسلام تعبیر مى‏شده به بیعت با ولى مسلمین.»

کلانتری در توضیح این جمله امام(ره) اظهار کرد: اینکه امام (قدس سره) می‌گویند «ولایت در جمیع صور دارد»، به این معناست که فقیه جامع شرایط در عصر غیبت از ناحیه خداوند به ولایت منصوب شده است. این همان مقام ثبوت است، یعنی در اسلام به عنوان دین کامل الهی، تکلیف حکومت و نوع آن مانند سایر موضوعات مشخص شده است و هر حکومتی غیر از آن نامشروع خواهد بود؛ اما اینکه ایشان می‌گویند: «لکن تولى امور مسلمین و تشکیل حکومت بستگى دارد به آراى اکثریت مسلمین، که در قانون اساسى هم از آن یاد شده است، و در صدر اسلام تعبیر می‌شده به بیعت با ولى مسلمین»، این همان مقام اثبات و استقرار است. بی‌گمان در مقام اثبات و استقرار و استمرار حکومت اسلامی، این مردم هستند که براساس باور و اعتقاد به اسلام به‌عنوان دین کامل الهی، برای عملی شدن احکام الهی و از جمله حکومت اسلامی تلاش می‌کنند و فقیه منصوب از ناحیه خداوند را به حاکمیت می‌رسانند.