کد خبر: ۴۱۶۷۰۴۸

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۰:۴۳

یادداشت

ویژگی‌های خاص زیارت امام حسین(ع) برای زائران

شواهد، تجارب و یافته‌های شخصی نشان می‌دهد که ویژگی خاصی در زیارت امام حسین(ع) به طور عام و در زیارت اربعین به طور خاص برای زائران آن حضرت حاصل می‌شود که در زیارت سایر ائمه معصومین(ع) چنین ویژگی یا حالتی برای زیارت‌کنندگان رخ نمی‌دهد یا به شدت زیارت امام حسین(ع) نیست.

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دین، به مناسبت ایام سوگواری سیدالشهدا(ع) و یاران باوفای ایشان، به تشریح ویژگی‌های زیارت امام حسین(ع) به ویژه زیارت اربعین پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

«در گفتار حاضر به ویژگی و حالت خاص در زیارت امام حسین(ع) اشاره می‌کنیم. شواهد، تجارب و یافته‌های شخصی نشان می‌دهد که ویژگی خاصی در زیارت امام حسین(ع) به طور عام و در زیارت اربعین به طور خاص برای زائران آن حضرت حاصل می‌شود که در زیارت سایر ائمه معصومین(ع) چنین ویژگی یا حالتی برای زیارت‌کنندگان رخ نمی‌دهد یا به شدت زیارت امام حسین(ع) نیست.

نباید وجود چنین تفاوتی در زیارت زائران امام حسین(ع) را امری عجیب و دور از ذهن تصور کرد، زیرا در روایات و متن برخی زیارت‌ها وجود ویژگی‌های اختصاصی برای اباعبدالله الحسین(ع) امری مسلم فرض شده است. از جمله در روایتی آمده است که «خاک تربت امام حسین (ع) شفا؛ دعای زیر قبه حرم او مستجاب و ائمه بعد از امام حسین(ع) فرزندان آن حضرت به حساب می‌آیند».

چنانکه بخواهیم به زبان ساده درباره تفاوت مزبور و حالت خاص زائران امام حسین(ع) سخن بگوییم، چنین بیان می‌داریم که زائران در زیارت ائمه معصومین(ع) عموما در پی کسب فیض، رفع دلتنگی‌ها و توسل به ذوات مقدس و ... هستند. هدف و مقصود مزبور در زیارت امام حسین(ع) نیز وجود دارد اما زائر امام حسین(ع) افزون بر همه اهداف مزبور، هدف و منظور دیگری نیز دارد که در او روحیه و حالت خاصی ایجاد می‌کند که ما آن را «احساس دین به امام حسین(ع)» نام می‌گذاریم!

زائر حسین بن‌علی(ع) وقتی به زیارت او مشرف می‌شود، به آن حضرت عرضه می‌دارد که ای اباعبدالله! ای کاش! در کربلا بودم و می‌توانستم از شما و خاندان آل رسول دفاع کنم. حال که از چنین توفیق و سعادتی محروم شدم، نصرت و یاری‌ام را تا تحقق اهداف شما، برای شما نگه می‌دارم، امید آنکه زمان مناسب فرا رسد. وجود چنین آمادگی و همراهی زائر با امام حسین(ع) در متن زیارت اربعین نیز آمده است. در بخشی از زیارت اربعین، زائر حسین بن‌علی(ع) اذعان می‌کند که قلبم با شماست، کارم تابع کار شماست و یاری‌ام برای شما آماده است تا اینکه اجازه و اذن خداوند برسد.

وجود چنین احساسی در زائران امام حسین(ع) به‌ویژه زائران با معرفت آن حضرت، پیامدها و کارکردهای فردی و اجتماعی مهمی به دنبال دارد. از مهمترین آن‌ها، آمادگی نقش‌آفرینی زائران برای تحقق حیات معنوی به طور عام و دغدغه انجام اصلاحات اجتماعی و تحقق شعارها و اهداف امام حسین(ع) در جامعه به طور خاص است. ملاحظه چنین حالت و روحیه ارزشمند، همچنین، تبعات و کارکردهای مهم آن در زائران امام حسین (ع) است که می‌توان به فلسفه منزلت بالاتر و فضیلت والاتر زیارت امام حسین(ع) پی برد! افزون بر آنکه به نظر می‌رسد وجود چنین احساسی در زائران اباعبدالله الحسین(ع) است که منجر به شکل‌گیری جنبش و حرکت عظیم و پرشور اجتماع حسینی در اربعین حسینی شده و تا حد زیادی می‌تواند چرایی پرجمعیت‌ترین اجتماع بشری در جهان امروز را تبیین کند!

البته زائر حسینی تا رسیدن به این اهداف و بالفعل کردن آن، مسیر طولانی در پیش دارد!، غرضم‌ در این گفتار اشاره به وجود بالقوه این حالت در زیارت کنندگان امام حسین(ع) است. از خداوند بزرگ توفیق زیارت با معرفت اربعین حسینی را مسئلت می‌کنیم که موجد چنین حالت معنوی برای همه زائران حسینی شود».