کد خبر: ۴۱۶۷۱۴۸

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۳:۵۸

پاسخ اداره‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد رهبری دانشگاه آزاد به نقد منتشر شده در ایکنا

قرآن یک درس ساده دانشگاهی نیست

کسانی که تصور می‌کنند قرآن تنها یک درس ساده در دانشگاه است سخت در اشتباه هستند. حرکت دانشگاه در جهتی است که قرآن کریم در کنار سایر علوم قرار گیرد. این هدف، جز با انس با قرآن کریم محقق نمی‌شود. ما راه درازی در پیش داریم و حتما صاحب قرآن کریم در این راه ما را تنها نخواهد گذاشت.

به گزارش ایکنا، چندی پیش خبرگزاری ایکنا در رابطه با فراخوان‌های جذب مدرس انس با قرآن و جزئیات چگونگی به کارگیری افرادی که توسط این فراخوان از سوی ریاست دانشگاه آزاد اسلامی جذب می‌شوند، گفت‌وگویی را با  حجت‌الاسلام والمسلمین محمد معرفت، مدیر‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی انجام داد. پس از انتشار این گفت‌وگو، اواخر مرداد‌ماه حجت‌الاسلام سعید همایون، با سابقه تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، نقدی را به بخشی از این گفت‌وگو وارد دانست و متنی را در اختیار خبرگزاری قرار داد. بر همین اساس امروز اداره‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی در پاسخ به یادداشت منتشر شده جوابیه‌ای را به این خبرگزاری ارسال کرد.

با توجه به رسالت ایکنا در انتشار دقیق و بدون غرض‌ورزی اخبار، متن پاسخ اداره‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری به نقد منتشر شده در خبرگزاری ایکنا، عینا و بدون کم و کاستی منتشر می‌شود که در ادامه آن می‌خوانید.

بیشتر بخوانید:

نقدی بر آموزش قرآن در دانشگاه آزاد اسلامی

چالش‌ جذب مدرس برای ۳ هزار کلاس قرآن دانشگاه آزاد اسلامی

«بسم الله الرحمن الرحیم
یا أیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ إِن جَاءَکُم فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُواْ أن تُصِیبُواْ قَوماً بِجَهالَةٍ فَتُصبِحُواْ عَلَى مَا فَعَلتُم نادِمِینَ (حجرات/۶)‌

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اگر فاسِقی برای شما خبری آورد، خوب بررسی و تحقیق کنید؛ مبادا در اثر نادانی، به گروهی آسیب برسانید [و]آنگاه برآنچه انجام داده‌اید، پشیمان شوید.

با سلام و آرزوی بهترین‌ها

در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۴۰۲ مطلبی توسط خبرگزاری ایکنا تحت عنوان نقد آقای سعید همایون، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت بر صحبت‌های حجت‌الاسلام والمسلمین آقای دکتر محمد معرفت، مدیر‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی منتشر شد که قلب جامعه قرآنی دانشگاه آزاد اسلامی را به درد آورد.

در اینجا نکاتی در پاسخ به ایکنا عرض می‌شود:

جای تعجب است که هر مطلب ضعیف و خلاف واقع بدون در نظر گرفتن اخلاق حرفه‌ای و دانشگاهی توسط خبرگزاری ایکنا منتشر می‌شود. نشر این‌گونه اخبار ازجمله نظرات شخصی آقای همایون که مملو از نسبت‌های دروغ و اشتباه است، به جایگاه ایکنا آسیب می‌زند. اخبار باید دقیق و درست باشند. براساس آیه ۶ سوره حجرات باید قبل از انتشار خبر تحقیق شود! خبرگزاری ایکنا، از باب معاونت در اثم، در برابر اخبار منتشره مسئولیت دارد! و باید پاسخگو باشد؟! اگر هر روز یک نفر در خبرگزاری ایکنا در نقدی غیرمنصفانه اقدام به نشر اکاذیب کند، آیا متصدیان امر باید کار و زندگی را تعطیل کنند تا پاسخ ایکنا را بدهند؟! خبرگزاری باید مانع تشویش اذهان عمومی شود. وحدت‌آفرین و امیدآفرین باشد!

در قسمتی از نقد آمده:

در زمان حاضر [کتاب آموزش قرائت قرآن کریم]به عنوان یکی از منابع درسی و یکی از کتب آزمون جذب مدرسان معرفی می‌شود. معلوم می‌شود مسئولان محترم به معایب و مزایای کتاب توجه ننموده یا کم‌توجهی کرده‌اند یا اشکالات را مهم ندانسته‌اند.

پاسخ: کسانی که با دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان مدرس یا دانشجو سر و کار دارند می‌دانند که درس آشنایی با قرائت و روان‌خوانی قرآن کریم از سال ۱۳۶۸ به صورت رسمی به ارزش یک واحد درسی برای دانشجویان تمام مقاطع و رشته‌های تحصیلی دانشگاه آزاد اسلامی ارائه می‌شود. از بهمن سال ۱۳۹۸ با ابلاغ آقای دکتر طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی متولی این درس شد. از همان ابتدا سعی شد با انجام چند اقدام تحول‌آفرین، سطح کیفی استادان و کلاس‌های این درس ترقّی یابد. با توجه به این موضوع چند کار انجام شد؛ برای نمونه، برای اولین‌بار با نظر کارشناسان و متخصصان حوزه قرآن کریم، این درس دارای سرفصل شد. جالب اینجاست که قبل از آن، اصلا سرفصلی برای این درس وجود نداشت؟!

همچنین بیش از شش منبع معتبر جهت تدریس به مدرسان این درس معرفی گردید. قبل از آن، تنها یک کتاب برای اساتید وجود داشت و آن‌ها به اجبار باید از آن استفاده می‌کردند. منابعی که توسط نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری معرفی شد توسط قوی‌ترین استادانِ قرائت قرآن، همچون آقایان سیدمحسن موسوی بلده، شیخ علی حبیبی، مرحوم محمدرضا شهیدی‌پور و دکتر سعید وحیدی‌مهر تألیف شده‌اند؛ آیا بهتر از آثار این اساتید سراغ دارید؟ همچنین یکی از منابع توسط هیأت محققینِ پژوهشکده قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی به رشته تحریر درآمده است.

با این اقدام، اولا: سعی شد انحصار شکسته شود که گویا به مذاق برخی از افراد خوش نیامده است!

ثانیا: سعی شد دست اساتید باز باشد و به‌جای کتاب‌محور بودن که آفت مراکز آکادمیک است، سرفصل‌محور باشیم؛ چراکه سطح کلاس‌های این درس در دانشگاه آزاد اسلامی متفاوت است؛ برخی دانشجوی مقطع کاردانی و برخی دانشجوی مقطع دکتری تخصصی و برخی دانشجویان ایرانی و برخی دانشجویان عراقی هستند؛ بنابراین، استاد باید بتواند با توجه به سطح کلاس، منبع یا منابع مناسب را معرفی کند. نباید با استاد مثل ربات برخورد کرد. استادان این درس باید مهارت‌ها، خلاقیت‌ها و توانایی‌های خود را در آموزش بکار بگیرند. ما به استادان این درس احترام می‌گذاریم.

در قسمتی دیگر از این نقد آمده است:

در حال حاضر کم‌توجهی و بی‌اهمیتی به این درس در دانشگا‌ه‌ها کاملا مشهود است؛ زیرا دانشجو این واحد درسی را می‌گیرد و در کلاس هم حضور پیدا نمی‌کند و حذف دانشجو هم از طرف دانشگاه ممنوع است، چون دانشجو به دانشگاه دیگری مراجعه می‌کند و دانشگاه هم مشکلات مادی دارد پس حذف هم نباید صورت گیرد. با کمال تأسف تا یک روز قبل از امتحان هم درس را به دانشجویان ارائه می‌دهند در نهایت باید ارفاق هم صورت گیرد و الا دانشجو از قرآن زده می‌شود!

پاسخ: متأسفانه خلاف واقع به دانشگاه نسبت داده شده است؟! براساس کدام مستند ایکنا چنین مطلبی را منتشر کرده است؟ اگر دانشگاه آزاد اسلامی دنبال درآمد مادی بود، ۳۴۰۰ کلاسِ این درس را در هر ترم به صورت رایگان برگزار نمی‌کرد؟! اهمیت درس یک واحدیِ انس با قرآن کریم نزد مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی آنقدر زیاد است که این درس از سال ۱۴۰۰ همچون دروس ۲ واحدی باید در ۱۶ جلسه ۲ ساعته برگزار شود؛ یعنی دانشگاه موظف است دو برابرِ سایر دروس یک واحدی، زمان و مکان به این درس اختصاص دهد و حق‌الزحمه استادان را بپردازد. استادانِ این درس نیز مجازند در صورت غیبتِ بیش از سه شانزدهم، دانشجو را حذف کنند. ضمنا طبق قوانین آموزشی دانشگاه، دانشجویان قادر به اخذ درس یک روز قبل از آزمون نیستند. پاسخ رسمی واحد مرودشت در خصوص تکذیب سخنان آقای همایون جهت انتشار برای ایکنا ارسال گردید.

در قسمتی دیگر از نقد آمده: عدم تسلط به قرائت قرآن در اساتید هم ساری و جاری است...

پاسخ: در حال حاضر، مدرسان این درس از بهترین‌های قرآنی کشور هستند. این مدرسان، دشوارترین مراحل گزینش را سپری کرده‌اند. اولا باید دارای مدرک سطح ۳ یا ۴ حوزوی یا کارشناسی ارشد یا دکتری در یکی از رشته‌های الهیات و معارف اسلامی و رشته‌های علوم قرآن و حدیث و ادبیات عرب باشند. سپس باید در فراخوان‌های جذب مدرس ثبت‌نام نمایند. بعد از پالایش مدارک، باید در آزمون کتبی شرکت کنند. شرط دعوت به آزمون شفاهی، کسب حداقل نمره ۷۰ از ۱۰۰ در آزمون کتبی است. پس از موفقیت در آزمون کتبی و شفاهی، شرکت در کارگاه‌های توانمندسازی مدرسان انس با قرآن کریم الزامی است. این کارگاه‌ها با هدف توانمندسازی مدرسانِ این درس در هر ترم برگزار می‌شود. ارزیابی‌ها و نظرسنجی‌های دانشجویی نشان می‌دهد خوشبختانه مدرسانی که از نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری مجوز تدریس دارند از تسلط کافی در قرائت قرآن برخوردارند. احتمالا آقای همایون منظورشان استادان بدون مجوز است. متأسفانه در گذشته کنترلی بر وضعیت کلاس‌ها نبوده است و برنامه‌ریزانِ این درس، از استادان بدون مجوز استفاده می‌کرده‌اند که الحمدلله با اجرای طرح کشوری پایش توسط نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری وضعیت همه کلاس‌ها در سراسر کشور در هر ترم رصد می‌شود.

در قسمتی دیگر از نقد آمده: هم اکنون ارائه این درس و جذب مدرسان به اداره‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی واگذار شده است. این عزیزان هم بدون اینکه کتاب جدیدی معرفی یا ویرایشی انجام دهند نام درس را به انس با قرآن کریم تغییر می‌دهند.

پاسخ: مهم‌ترین اقدام در این زمینه، افزایش یک منبع به شش منبع بوده است. همچنان از آثار خوب مؤلفان نیز استقبال شده است. الحمدلله آثار خوبی در دانشگاه آزاد اسلامی توسط استادان این درس تألیف شده است که کمک شایانی به پوشش سرفصل‌های این درس می‌کنند. اسامی و مشخصات این آثار در مرحله اضافه شدن به منابع قبلی است. هدفِ اتاق فکر قرآنی دانشگاه آزاد اسلامی از تغییر نام این درس از «آموزش قرائت قرآن» به «انس با قرآن کریم» این بوده که دانشجویان عزیز، انس با قرآن پیدا کنند. دانشگاهیان باید در پرتو نورانیت قرآن زندگی کنند. قرآن، چشم و چراغ دانشگاه است. کسانی که تصور می‌کنند قرآن تنها یک درس ساده در دانشگاه است سخت در اشتباه هستند. حرکت دانشگاه در جهتی است که قرآن کریم در کنار سایر علوم قرار گیرد. این هدف، جز با انس با قرآن کریم محقق نمی‌شود. ما راه درازی در پیش داریم و حتما صاحب قرآن کریم در این راه ما را تنها نخواهد گذاشت.

در قسمتی دیگر از نقد آمده:

این عزیزان به جای اینکه روش واحدی را در سراسر کشور ایجاد کنند در ابتدا سرفصل‌هایی را در تاریخ ۲۳ شهریور سال گذشته به شماره ۳۶۴۷۵/۹۵/ص به رؤسای محترم واحد‌ها ابلاغ می‌کنند. پس از آن شش منبع را معرفی می‌کنند که این منابع با سرفصل‌ها همخوانی ندارد! به عنوان نمونه در سرفصل‌های ارائه شده به آموزش روخوانی و روانخوانی توجه ویژه شده است در حالی که دو منبع اول و آخر فقط تدریس تجوید بوده و از آموزش روخوانی تهی است. دانشجویی که نمی‌تواند صفحه یا آیه‌ای را بدون غلط بخواند اگر استاد منبع اول و آخر را برای تدریس ارائه دهد آیا این دانشجو قرآن‌خوان می‌شود یا تنفر در او ایجاد می‌شود؟

پاسخ: عرض شد هدف این است که به‌جای کتاب‌محور بودن، سرفصل‌محور شویم. استاد می‌تواند از چند کتاب برای تدریس استفاده کند. مشکل اینجاست که برخی از عزیزان معنای سرفصل‌محور بودن را نمی‌دانند. گمان می‌کنند که حتما باید همه مطالب در یک کتاب یافت شود. گاهی ممکن است استاد برای تدریس از چند کتاب استفاده کند. شایان ذکر است که درس انس با قرآن کریم از ابتکارات ارزشمند دانشگاه آزاد اسلامی است. در میان دانشگاه‌های کشور تنها دانشگاه آزاد اسلامی است که آموزش قرائت قرآن کریم را به عنوان یک درس رسمی به دانشجویان همه مقاطع تحصیلی توسط بهترین و تحصیل‌کرده‌ترین استادان کشور ارائه می‌دهد. این نشان از اهمیت و دغدغه مسئولان محترم دانشگاه آزاد اسلامی است که باید مورد تقدیر و تکریم قرار گیرد؛ چراکه هدف، قرآن‌خوان شدن و ایجاد انس با قرآن کریم است نه ایجاد تنفر و قرآن‌زدگی!

در قسمتی دیگر از نقد آمده:

اختلاف منابع سبب می‌شود هر مدرسی به هر نحوی عمل کند و هر طور خواست امتحان بگیرد برای نمونه چندین سوال تشریحی یکی از مدرسان انس با قرآن در یکی از دانشگا‌ه‌ها را در مقابلتان قرار می‌دهم. جلسه امتحان درس انس با قرآن که دانشجو با گریه آن را ترک می‌کند و می‌گوید: «چرا استاد سؤالاتی مرتبط با زندگی شخصی من مطرح کرده است؟»
پاسخ: اگر ایکنا و آقای همایون از نشر این مطالب نیت خیر دارند، بهتر است نام این استاد را در اختیار مسئولان این درس قرار دهند تا رسیدگی شود؟! در طرح کشوری پایش همین مسائل بررسی می‌شود. تاکنون چنین گزارشی دریافت نشده است. نباید اتهامی را که هنوز قطعی نیست منتشر کرد و زحمات ۳۵ ساله زحمتکشان دانشگاه آزاد اسلامی را زیر سؤال برد؟! آیا رسالت ایکنا تشویش اذهان عمومی است؟! آیا نشر اکاذیب و افترا به نفع جامعه قرآنی است؟!

در قسمتی دیگر از نقد آمده:

اگر روش آموزش و منبع یکی باشد به مرور اشکال‌ها با تذکر مدرسان تصحیح و برطرف می‌شود. بازدهی بیشتری هم خواهد داشت. عزیزان باید توجه داشته باشند که قرائت قرآن مانند روانشناسی و سایر رشته‌ها نیست که احتیاج به منبع مختلف داشته باشد تا سایر نظر‌ها و اندیشه‌ها لحاظ شود. دقت بفرمایید اگر برای آموزش کتاب اول دبستان منابع مختلفی به آموزگاران ارائه شود چه اتفاقی خواهد افتاد؟ چه مشکلاتی را ایجاد می‌کند. ولی شما می‌بینید همان کتاب و روش تدریسی که در شهر بزرگی مانند تهران صورت می‌گیرد همان روش و کتاب نیز در روستا‌های دورافتاده سیستان و بلوچستان هم آموزش داده می‌شود.

پاسخ: مقایسه کتاب اولِ دبستان با منابع دانشگاهی جای تعجب دارد! بهتر است به روش‌های نوین آموزشی در پیشرفته‌ترین دانشگاه‌های دنیا توجه کنیم. نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در تدوین و تألیف کتاب‌های آموزشی، به جای اعمال نظرات خام و نسنجیده، از نظرات کارشناسی و تخصصی مشاوران تکنولوژی آموزشی بهره می‌برد. اتفاقا بیش از ۲۰ سال، روش آموزش و منبعِ این درس یکی بوده است و کتاب «آموزش قرائت قرآن کریم» که آقای همایون کاملا زیرسؤال برد، به عنوان تنها منبع این درس بوده که به مرور در چندین مرحله توسط قوی‌ترین استادان همچون استاد محسن قرائتی، دکتر محمدعلی خواجه‌پیری و مرحوم محمدرضا شهیدی‌پور مورد بازبینی قرار گرفته است؛ پس چرا به اعتقاد ایشان همچنان کتاب جامع و کاملی نداریم؟! چرا این کتاب سیر تکاملی خود را طی نکرده و الگویی برای سایر نهاد‌های قرآنی نشده است؟!

در پایان، ضمن تشکر از رؤسا، معاونان، مدیران، مسئولان کانون‌های قرآن و عترت، دانشجویان و کارکنان خدوم دانشگاه آزاد اسلامی، از همه علاقه‌مندان به حوزه قرآن و عترت بویژه درس انس با قرآن کریم تقاضا می‌شود پیشنهادات و انتقادات خود را در راستای افزایش کیفیت برنامه‌ها و خدمت‌رسانی بهتر، به صورت مکتوب به اداره قرآن و عترت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی ارسال نمایند.

با تشکر

اداره‌کل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی»

یادآوری می‌شود؛ خبرگزاری ایکنا طی 20 سال فعالیت رسانه‌ای همواره کوشیده است در امر خطیر اطلاع‌رسانی و تولید محتوا از شخص، اشخاص و جریان‌ها حمایت جانبدارانه نکند و همچنین در مسیر مهجوریت‌زدایی قرآن کریم قدم بردارد. انتشار اخبار، گزارش و مصاحبه‌ها نیز مبنی بر تأیید سخنان مصاحبه‌شونده نیست و اگر نقدی از سوی منتقدی منتشر می‌شود پاسخ به‌جا و درست این است که مدیران به‌جای فرافکنی، شفاف و روشن به نقدهای ارائه شده پاسخ دهند.

در این خبرگزاری خبررسانی عاملی برای سود و منفعت صاحبان رسانه نیست، از این رو هر آن خبری که حریم اخلاق و سعادت اجتماعی را تضییع نماید، مانند انتشار اخبار دروغ، شایعه، جوسازی رسانه‌ای و حتی بی‌تفاوتی در نقل اخبار پیش برنده و مورد نیاز جامعه، هم مضارّ دنیوی و هم عقوبت اخروی در بردارد؛ از این رو شعار مبنایی ایکنا برای خبررسانی؛ «خبررسانی برای خیررسانی و آگاهی‌بخشی به انسان‌ها است».