کد خبر: ۴۱۶۹۰۳۱

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۲ - ۰۷:۲۴

برخط جامعه

پایان مراسم اربعین و موعد ارائه نقد سازنده

پایان مراسم اربعین، بازگشت زائران و نگاهی آسیب‌شناسانه به این مراسم در کنار اخبار مربوط به ارتقای سلامت به کمک آموزه‌های طب ایرانی و مراسم عزاداری پایان ماه صفر بخشی از اخبار هفته جاری سرویس اجتماعی بود.

به گزارش ایکنا، در هفته‌ای که گذشت، گروه اجتماعی این خبرگزاری بسته خبری متنوعی را منتشر کرد، از جمله این موضوعات می‌توان به بازگشت زائران اربعین، مراسم و عزاداری‌های 28 صفر و شهادت امام رضا(ع)، راه کارهای حفظ و ارتقای سلامتی در طب ایرانی و ... اشاره کرد. برای مرور این خبر‌ها با ما همراه باشید.

گفت‌وگویی با هادی خانیکی، استاد علوم ارتباطات با محور گفت‌وگو در جامعه ایران، یکی از مصاحبه‎‌های شاخص هفته جاری در سرویس اجتماعی بود. در این مصاحبه استاد خانیکی با بیان اینکه نسبت به جامعه ایران خوشبین‌تر هستم، زیرا جامعه ایران متکثر، متنوع و متفاوت شده است، گفت: هیچ سخن پایانی در باب نقد و نقدپذیری و گفت‌وگو وجود ندارد باید به یک آغاز فکر کرد و به ضرورت آن به صورت امر درونی شده نگاه کنیم.

وی عنوان کرد: منشأ بزرگ‌تر ضعف‌های فرهنگی را می‌شود در قدرت سیاسی و جامعه مدنی مشاهده کرد؛ اینکه در قدرت سیاسی چه نوع نگاه و چه رویکردی برای پیشبرد تحولات جامعه به‌منظور سیاست‌گذاری و اجرا وجود دارد؟ تمرکز قدرت سیاسی و دموکراتیزه نبودن مناسبت سیاسی قدرت از سویی و ضعف نهادهای مدنی و رفتارهای مدنی از سوی دیگر در خود را سطح فرهنگ نقد نشان می‌دهد. مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

اربعین تمام شد زائران بازگشتند

طی هفته جاری اخبار مربوط به بازگشت زائران اربعین، نقدهای مربوط به نحوه برگزاری این مراسم و بررسی علمی، انسان‌شناختی و جامعه‌شناختی آن جزو اخبار سرویس اجتماعی بود.

در این هفته ستاد مرکزی اربعین حسینی اعلام کرد، فعالیت مواکب مستقر در مرزها و ستادهای اربعین استانی پایان یافته و فعالیت مرزها به حالت عادی بازخواهد گشت.

«چرا دولتی‌ شدن تهدیدی جدی برای مراسم اربعین است» تیتر مصاحبه با محمد نصراوی، پژوهشگر حوزه مطالعات انسان‌شناسی آئینی و فرهنگی و نویسنده کتاب «امید در آستانگی» است که در هفته جاری انجام و منتشر شد. در این مصاحبه از دیدگاه انسان شناختی مسئله اربعین مورد بررسی قرار گرفته است.

نصراوی با تأکید بر اینکه اتفاقی که در مراسم اربعین رخ می‌دهد نوعی به چالش کشیدن نظم نوینی است که به صورت روزمره درگیر آن هستیم، گفت: در زیارت اربعین درگیر بی‌‌نظمی هستیم که نظمی را ایجاد می‌کند و در آن ارزش‌ها تفاوت دارند. در اربعین با یک جامعه بی‌طبقه مواجه هستیم و اتفاقی را می‌بینیم که کمتر در زیارت‌های دیگر آن را شاهدیم.

وی تصریح کرد: برخلاف زیارت‌های دیگر، سیستم‌های سرمایه‌داری و سرمایه‌سالاری هنوز نتوانسته‌اند از اربعین استفاده کنند. در زیارت حج، مشهد و زیارت عتبات عالیات در روزهای غیر اربعین، اسکان، تغذیه و سایر خدمات براساس هزینه‌ها طبقه‌بندی شده است و کسی که پول بیشتری دارد بهتر می‌تواند از این خدمات بهره ببرد. اما در اربعین هنوز این مسئله پررنگ نشده است. درست است که هتل‌هایی نزدیک حرم‌ها ساخته شده اما هنوز قدرت موکب‌ها بر قدرت هتل‌ها برتری دارد.

مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

برپایی ۸۴۳ محفل قرآنی در پیاده‌روی اربعین از سوی اوقاف

در نشست خبری جمع‌بندی عملکرد سازمان اوقاف و امور خیریه در اربعین حسینی اعلام شد: امسال ۳۶۱ موکب از سوی سازمان اوقاف در ایام اربعین حسینی برپا شد که در این مواکب در مجموع تعداد شش میلیون و ۶۲۵ هزار و ۴۴۲ پرس غذا در میان زائران توزیع شد. همچنین، تعداد دو میلیون و ۶۹۸ هزار میان‌وعده نیز در اختیار زوار قرار گرفت. تعهد سازمان اوقاف برای مراسم امسال توزیع پنج میلیون میلیون آب معدنی بود که در این راستا تعداد ۱۱ میلیون و ۸۶۴ هزار و ۴۹۹ بطری آب معدنی توزیع شد. همچنین، تعداد ۱۰ میلیون و ۴۱۶ هزار و ۴۴۰ لیوان شربت نیز در میان زوار توزیع شد و هشت میلیون و ۹۸۴ هزار و ۳۵۱ تعداد چای به همراه پنج میلیون و ۹۲۹ هزار و ۹۷۶ دمنوش در اختیار زوار قرار گرفت.

پشت صحنه اربعین در دست زنان عراقی است

نشست «تجربه زنان در پیاده‌روی اربعین» نیز برگزار و فریبا علاسوند، عضو هیئت علمی دانشکده زن و خانواده در این نشست مطرح کرد: جریان اربعین مسیر زن، کلمه و احساس است و با این محوریت می‌توان به واقعه عاشورا نگاه کرد. حضور زنان محجبه در این مسیر، ظهور آشکار اسلام است که می‌توان مشاهده کرد. در چهار دهه اخیر قرائتی از اسلام شنیده شده که با قرائت‌های پیشین بسیار متفاوت است. با قدرت کلمه و احساس زنانه، بُعد تراژیک واقعه عاشورا بیشتر شد و اگر بازماندگان امام حسین(ع) زن نبودند واقعه عاشورا اینگونه که بیان شده، نمی‌بود.

محمدرضا پویافر، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین در رابطه با موضوع «مشارکت زنان ایرانی و عراقی در خیر دینی اربعین» در این نشست بیان کرد: باید توجه کرد که در اربعین با یک آیین زیارتی روبرو هستیم که ماهیتاً عراقی است و ما در آن مهمان هستیم. اگر جمعیت پیاده‌روی اربعین زیاد است نشان دهنده دینداری جامعه نیست. تمام پیاده‌روی‌های زیارتی در دنیا رو به افزایش است و این نشان دهنده این است که انسان‌ها در دنیای امروز به دنبال معنا هستند.

وی در رابطه با خیر دینی شرح داد: هرگونه احسان و نیکوکاری که با وجوه منفعت رساندن به اجتماع مومنان در موقعیت زمانی مشخص، در مکان مقدس و به نیت الهی انجام شود، می‌تواند امر خیر دینی بسازد که در اربعین همه این موضوعات همزمان رخ می‌دهد.

رضایت 70 درصدی مردم از تسهیلات اربعین

همچنین محمدمهدی اسماعیلی، روزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: امسال بیش از چهارمیلیون نفر در راهپیمایی اربعین حسینی حضور داشتند و رضایت عمومی از تسهیلات تدارک دیده شده برای این امر بیش از ۷۰ درصد بود.

وی افزود: راهپیمایی اربعین امسال نشان داد شرایط و سختی گرما نمی‌تواند زائران را از این حرکت بزرگ بازدارد. امسال با وجود گرمای هوا تنها حدود دو درصد از زائران به صورت هوایی به کربلای معلی سفر کردند و بقیه همگی با پای پیاده این مسیر را طی کردند. پیشانی همه حرکت‌های فرهنگی موضوع اربعین قرار دارد و باید به آن اهتمام داشت. این حرکت هیچ ارتباطی به ملت خاصی ندارد و یک حرکت تمدنی به سمت امام محسوب می‌شود.

پایان مراسم اربعین و موعد نقد

با پایان یافتن مراسم اربعین، گزارشی از روند برگزاری این مراسم و مشکلات و آسیب‌هایی که در سال جاری در آن وجود داشت منتشر شد. در بخشی از این گزارش آمده است: قدر مسلم حمل و نقل بزرگ‌ترین مشکلی بود که در اربعین سال جاری بروز کرد. به دلیل به‌کارگیری بخش قابل توجهی از ناوگان زمینی و هوایی کشور برای انتقال زائران اربعین، بسیاری از مردمی که اتومبیل شخصی نداشتند، نتوانستند سفری به سایر مناطق کشور داشته باشند و تهیه بلیت اتوبوس و هواپیما برای سفر به سایر نقاط کشور بسیار مشکل و بلیت‌ها در حداقل تعداد ممکن وجود داشت.

مسئولان ستاد مرکزی اربعین از قبل در این خصوص اظهار نگرانی کرده و مردم را تشویق می‌کردند با اتومبیل‌های شخصی خود راهی مرزها شوند و حتی پویش نذر همسفر نیز به راه افتاد. از سوی دیگر مسئولان ستاد مرکزی اربعین اعلام کردند اتوبوس‌هایی از کشورهای پاکستان و ترکیه برای حمل و نقل زائران وارد کشور خواهد شد که البته بعد فقط مطرح شد که اتوبوس‌هایی از ترکیه وارد و در ترمینال‌های خاصی زائران را سوار خواهند کرد. اما این اتوبوس‌ها وارد نشد و مسئولان نیز هیچ توضیحی در خصوص دلایل این مسئله اعلام نکردند.

کمبود اتوبوس برای بازگشت زائران نیز مشکل بزرگی بود و موجب شد بسیاری از مردم در زمان بازگشت معطل شوند البته خدمات خوبی به زائرانی که در مرزها بودند ارائه شد و مشکلی از نظر آب و غذا وجود نداشت اما برخی زائران حتی تا چند روز نیز در مرزها معطل شدند.

مشروح این گزارش را اینجا بخوانید.

اربعین ۴ میلیون و ۶۰ هزار نفری با کمترین تلفات و بدون گره ترافیکی

رئیس ستاد مرکزی اربعین حسینی با اشاره به حضور بیش از چهار میلیون و ۶۰ هزا زائر ایرانی در اربعین سال جاری اعلام کرد: علی رغم افزایش ۱۸ درصدی زائران تعداد فوتی ها کمتر از سال گذشته بود و گره ترافیکی نداشتیم.

وی یکی از عوامل موفقیت عملیات اربعین سال جاری را رفع مشکل عبور زائران از مرزها اعلام کرد و گفت: خروج زائران از مرزها به سمت عراق در گذشته مشکلات زیادی داشت و مردم ساعت‌ها پشت مرزها منتظر می‌ماندند و ازدحام ایجاد می‌شد که این مسئله امسال حل شد. ما درهای خروجی تمام مرزها را افزایش دادیم. دو در خروجی مرز مهران به پنج در افزایش یافت و گیت‌های طرف عراقی نیز افزایش یافته مثلاً در مهران ۳۰ گیت به ۱۱۲ گیت افزایش یافت.

سازمان امور اجتماعی متولی اعلام آمار آسیب‌های اجتماعی

همچنین طی نشستی خبری محمد عباسی، رئیس سازمان امور اجتماعی کشور اعلام کرد: تفاهمنامه ۳۵ دستگاه با سازمان امور اجتماعی به امضا رسیده که بر اساس آن آمار آسیب‌های اجتماعی فقط از سوی سازمان امور اجتماعی منتشر خواهدشد. خوشبختانه ۳۵ دستگاه تحت عنوان ایجاد یک ائتلاف دستگاهی کنار هم قرار گرفتند تا داده‌های خود را متمرکز کنند. اگر ۳۵ دستگاه هم ائتلاف نمی‌‌کردند طبق مصوبه شورای عالی اجتماعی کشور تنها مرجع دادن اطلاعات مسائل اجتماعی سازمان اجتماعی کشور است و به دلیل اینکه آمارهای ناقص و نگران کننده به جامعه ارائه نشود، هیچ دستگاه دیگری حق چنین کاری را ندارند.

منبری‌ها باید دستشان در جیب امام حسین(ع) باشد

حاج قاسم قنات‌آبادی، پیر غلام اهل بیت(ع) معتقد است در گفت‌وگو با ایکنا نقش مداحان در عزاداری‌های حسینی و آسیب‌شناسی نوحه‌سرایی برای اهل بیت(ع) را تشریح کرد و گفت: نوحه و اشعار مصیبت اهل بیت(ع) به کسی بستگی دارد که آن‌ها را بیان کرده و می‌سراید. کشور ما شعرای زیادی دارد که در وصف اهل بیت(ع) شعر سروده‌اند، اما پیامبر(ص) به محتشم کاشانی عبا صله دادند. ماندگاری نوحه‌ها و اشعار مذهبی به خلوص نیت شاعر و سراینده آن بستگی دارد. اشعاری که برای پول و صله سروده شده‌اند، هیچ‌گونه ماندگاری ندارند. هر چیزی که برای خدا و اهل بیت(ع) باشد ماندگار خواهد شد. منبری‌ها باید دستشان در جیب امام حسین(ع) باشد.

مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

نهمین نمایشگاه نوشت‌افزار ایرانی «ایران‌نوشت» برگزار می‌شود

همچنین در هفته جاری اعلام شد: نهمین نمایشگاه «ایران نوشت» از نوزدهم شهریورماه آغاز به کار می‌کند. نمایشگاه امسال با حضور بیش از ۲۰۰ تولیدکننده از سراسر کشور برگزار خواهدشد. رونمایی از محصولات نوشت‌افزار منقوش به تصاویر شهید مدافع حرم مصطفی صدرزاده از ویژه‌برنامه‌های افتتاحیه این نمایشگاه است که با حضور مسئولین و مدیران فرهنگی کشور برگزار می‌شود.

همچنین نوشت‌افزارهای پویانمایی سینمایی «بچه زرنگ» در آیینی با حضور مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و حامد جعفری، تهیه‌کننده این اثر رونمایی شد.

از دیگر اخبار هفته جاری سرویس اجتماعی می‌توان به اخبار: برگزاری چهارمین نشست «بچه‌های رستا» با موضوع «من و بحران‌های نوجوانیم» در فرهنگسرای رسانه، برگزاری چهارمین پیش‌رویداد ایده‌پردازی «تهران، شهر خانواده» به صورت رایگان برای علاقه‌مندان به ایده‌پردازی و خلاقیت، انتشار فصل جدید تولیدات محصولات فضای مجازی «با هم یاد بگیریم» به همت فرهنگسرای رسانه و با مشارکت خبرگزاری ایکنا، شرکت بیش از ۴۸ هزار دانش‌آموز در اردوهای شهید آرمان، قرار گرفتن تولید محصولات رسانه‌ای و فرهنگی در حوزه جوانی جمعیت و خانواده در دستور کار بنیاد ۱۵ خرداد ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و برگزاری نهمین جشنواره بازی‌های رایانه‌ای پس از چهار سال وقفه در دی‌ماه سال جاری اشاره کرد.

همچنین در هفته جاری اعلام شد: افزایش ۲۰ درصدی مستمری مددجویان تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی، اعلام شماره حساب‌های هلال‌احمر برای کمک‌ به زلزله‌زدگان مراکش، برگزاری رویداد «هم‌تابازار» در حوزه هوش مصنوعی، مراسم عزاداری کودکان ایران در برج‌ میلاد، رونمایی از دیوارنگاره میدان ونک‌ با نمایی از خیمه هنرهای عاشورایی و پیشنهاد تشکیل اتحادیه کودک و نوجوان در سازمان همکاری‌های شانگهای.

دبیرکل اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان نیز اعلام کرد: سال تحصیلی امسال از منظر بار محتوایی و فهم از مسائل اجتماعی و سیاسی سال متفاوتی خواهد بود. سال گذشته تجربه متفاوتی را در سطح مدارس و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان تجربه کردیم و این تجربیات نشان داد که دانش‌آموزان این نسل همانند دانش‌آموزان قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در مناسبات سیاسی و اجتماعی قشری تأثیرگذار هستند.

امنیت غذایی، کوانتوم و هوش مصنوعی؛ دلیل تحریم شورای عالی انقلاب فرهنگی

حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه در حاشیه جلسه ۸۸۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره تحریم شورای عالی انقلاب فرهنگی از سوی اتحادیه اروپا گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی و دبیر آن برای اولین بار از سوی اتحادیه اروپا و انگلستان تحریم شده‌‌اند، بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلیل این تحریم‌ها صرفاً مسئله حجاب نبوده است، چراکه در مقالات متعدد صهیونیستی اشاره شده که دلیل اصلی تحریم‌ها ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی به موضوعات امنیت غذایی، کوانتوم و هوش مصنوعی بوده است. سند امنیت غذایی اگر به‌درستی اجرا شود امنیت غذایی واقعی تأمین خواهد شد. هوش مصنوعی نیز خیلی مهم است که در آینده نتایج آن مشخص شده است.

امر به معروف و نهی از منکر؛ از حجاب زنان تا مسئولان و حاکمان

حجت‌الاسلام حمیدرضا مهدوی‌ارفع، کارشناس دینی و مسئول نهضت نهج‌البلاغه‌خوانی کشور طی مصاحبه‌ای با ایکنا گفت: بدترین رخداد ترک امر به معروف و نهی از منکر، حکومت انسان‌های فاسد در جامعه دینی است که نتیجه آن تاراج همه چیز است.

از نگاه امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه، امر به معروف و نهی از منکر اگرچه یکی از چهار شعبه جهاد به معنای عام است، اما جایگاه آن از جهاد به معنای مبارزه رزمی با دشمن بالاتر است؛ توضیح مطلب اینکه امیرالمؤمنین(ع) در خطبه بیست و هفتم نهج‌البلاغه که معروف به خطبه الجهاد است، می‌فرمایند «إنَّ الجِهادَ بابٌ مِن أبوابِ الجَنَّةِ فَتَحَهُ اللَّهُ لِخاصَّةِ أولیائِهِ» جهاد دری از دره‌های بهشت است که آن در را خداوند فقط برای اولیای خاص خود باز کرده است.

امیرالمؤمنین(ع) که جهاد و جنگ با دشمن را با این عظمت می‌بیند در نامه چهل و هفتم نهج‌البلاغه که آخرین وصیت‌نامه ایشان است، می‌فرماید «امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید، زیرا در این صورت بدترین‌ها بر شما حاکم می‌شوند و هرچه بر درگاه خدا برای نجات خود دعا کنید اجابت نخواهد شد.»

مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

شکوهمندی، عواطف و احساسات؛ دو بال پرفروغ ادبیات اهل بیت(ع)

علی انسانی، یکی از اساتید پیشکسوت شعر و مداحی اهل بیت(ع) در گفت‌وگوی مبسوط با ایکنا به تشریح به «ادب و آداب مدح، شعر و مداحی برای اباعبدالله(ع)» و گفت: ادب فقط به محدوده شعر آئینی و مراثی آئینی محدود نمی‌شود. ادب گستره بسیار وسیعی دارد که باید در همه امور لحاظ شود. به یاد دارم که در کودکی از بزرگان می‌شنیدیم که فرق مابین بنی‌آدم و حیوان، ادب است. اگر ادب نباشد، آداب نیز لحاظ نمی‌شود و مردود است. به ویژه در راستای اهل بیت(ع)، آن بزرگواران دارای بالاترین مراحل ادب و ادبیات بودند. حتی حضرت زینب(س) و حضرت سکینه(س) انجمن ادبی داشتند که همه ادبا، شعرا، فصحا و بلغا در آنجا حضور داشتند و تتلمذ می‌کردند و حضرات تلامذه بسیار داشتند و در ادبیات این‌ها را مطمتع می‌کردند.

اگر ما بخواهیم از این ذوات مقدس حرف برانیم، باید بسیار دقیق شده و ادبیات ما نیز بسیار لحاظ شود تا خدایی ناکرده پای را از حیطه ادب و آداب و حرمت فراتر نگذاریم که متأسفانه این مسئله قدری آسیب‌پذیر شده و اخیراً با کلماتی یا سروده‌هایی روبه‌رو می‌شویم که بزرگان ما نمی‌پذیرند. حتی انتقاداتی بدان دارند و حتی مقام معظم رهبری نیز با کنایه و اشاره و گاهی اوقات با صراحت فرمودند که باید این موارد لحاظ شود و با حرمت در این وادی قدم بگذارید. این ذوات نورانی، نورانی و مافوق بشریت هستند.

مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

رسول اکرم(ص)؛ از زیست اخلاقی تا ایجاد امت مرحومه

بخشعلی قنبری، دانشیار ادیان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامی تهران در گفت‌وگو با ایکنا به موضوع بررسی سیره پیامبر(ص) از دیدگاه امام علی(ع) پرداخت و گفت: پیامبر اسلام(ص) آمد و با شعار محبت، جذب حداکثری و جذب همگانی بذر اخلاق و دین را در بین مردم پاشید و از یک قوم وحشی طالب کشت و کشتار عظیم، یک امت مرحومه ایجاد کرد.

مشروح این مصاحبه را اینجا بخوانید.

در بخش سلامت هفته جاری سرویس اجتماعی نیز موضوع زندگی سالم به روایت طب ایرانی با تشریح شاهراه تندرستی از دیدگاه ابن‌سینا، توصیه‌های تغذیه‌ای طب ایرانی برای سلامتی بدن، خوش‌طعم‌ترین توصیه‌های طب ایرانی برای سم‌زدایی از بدن، راهکارهای طب ایرانی برای خواب آرام، توصیه‌های ورزشی طب ایرانی، ضرورت و راهکارهای پاکسازی بدن در طب ایرانی دنبال شد.

اساسنامه جایزه زنده‌یاد دکتر کاظمی آشتیانی ابلاغ شد

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابراهیم رئیسی، رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، اساسنامه «جایزه زنده یاد دکتر کاظمی آشتیانی» که در جلسه ۸۸۶ مورخ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است را برای اجرا ابلاغ کرد.

کاهش مصدومان و بیماران اربعین امسال نسبت به سال گذشته

جعفر میعادفر، رئیس کمیته بهداشت و درمان اربعین با اشاره به انتقال دو هزار و ۵۸۵ مصدوم حوادث ترافیکی به مراکز درمانی توسط اورژانس اعلام کرد: در این مدت، ۳۳ مصدوم و بیمار به وسیله بالگردهای اورژانس به مراکز درمانی استان‌های مرزی و ۶۶ بیمار و مصدوم نیز توسط هواپیما از ایلام به تهران منتقل شده‌اند. همچنین از ۲۷ مرداد تا ۱۸ شهریور، ۵۴ هزار و ۷۳۹ نفر نیز دچار گرمازدگی شده بودند که شش هزار و ۸۳۵ نفر، سرم‌درمانی شده‌اند.

وی با بیان اینکه ۵۶۷ هزار و ۳۴۸ زائر اربعین از خدمات فوریت‌های پزشکی استفاده کردند، گفت: هشت هزار و ۷۵۸ مصدوم و بیمار در این ایام توسط نیروهای اورژانس به مراکز درمانی منتقل شده‌اند که نسبت به سال گذشته، کاهش داشته است.

گروه‌های پرخطر واکسن آنفلوآنزا و کرونا تزریق کنند

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت نیز با اشاره به شباهت علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا، توصیه کرد تا گروه‌های پرخطر نسبت به تزریق واکسن آنفلوآنزا اقدام کنند.