کد خبر: ۴۱۷۶۹۲۳

تاریخ: ۳۰ مهر ۱۴۰۲ - ۱۰:۰۹

آیت‌الله حسینی قزوینی توضیح داد:

اتهامی ناروا به آیت‌الله بروجردی به بهانه تقریب مذاهب

استاد حوزه با بیان اینکه برخی می‌گویند آیت‌الله بروجردی اعتقاد داشت که برای تقریب مذاهب باید از روایات اثبات ولایت ائمه(ع) دست برداریم، گفت: بارها از آیت‌الله شبیری زنجانی شنیدم که آیت‌الله بروجردی معتقد نبود که نباید حدیث غدیر و منزلت و خلافت و امامت را مطرح کنیم.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله سید محمد حسینی قزوینی، استاد حوزه علمیه و رئیس مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولیعصر(عج)، شامگاه 29 مهر در همایش «مرزبان تشیع؛ بازکاوی مواضع آیت‌الله بروجردی درباره تقریب مذاهب و بهائیت»، که از سوی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) برگزار شد، با اشاره به طرح مباحث جنجالی در این چند ماه اخیر، درباره بهائیت و انتساب برخی آرا به آیت‌الله بروجردی، ادامه داد: از جمله این آرا که به این شخصیت بزرگ جهان اسلام منتسب شد این است که ایشان حقوق بهائیت را به رسمیت می‌شناخت و در بحث تقریب هم از مواضع شیعه عقب‌نشینی کرد.

آیت‌الله حسینی قزوینی با رد این انتسابات به ایشان، گفت: اقدامات تقریبی آیت‌الله بروجردی سبب شد تا شیخ شلتوت فتوا داد که می‌شود از یکی از مذاهب اسلامی یعنی حنفی، حنبلی و مالکی و... به مذهب شیعه منتقل شد و این در حقیقت ره‌آورد سنگین و بزرگی برای شیعه بود که این مرد بزرگ به دست آورد و ما هم در کنار سفره این زحمات خالصانه ایشان نشسته‌ایم. البته آیت‌الله بروجردی تقریب را با اعتقاد به امامت ائمه هدی دنبال کردند و در همه آثار و مطالبشان بر این مسئله تأکید کردند و از امامت ذره‌ای عقب‌نشینی نکردند.

افترا و دروغ‌ بستن به آیت‌الله بروجردی!

وی با بیان اینکه برخی می‌گویند آیت‌الله بروجردی برای تقریب اعتقاد داشت که از روایات اثبات ولایت ائمه(ع) دست برداریم، ادامه داد: نکته‌ای که بنده بارها از آیت‌الله شبیری زنجانی شخصا شنیدم، این است که ایشان فرمودند آیت‌الله بروجردی معتقد نبود ما نباید حدیث غدیر و منزلت و خلافت و امامت را مطرح کنیم. من از آقای شبیری که از دوستان نزدیک شیخ محمدتقی قمی و از ملازمان آیت‌الله بروجردی بود پرسیدم و ایشان فرمودند چنین مطالبی، افترا به ایشان است. ایشان معتقد نبود حدیث ثقلین را در برابر اهل سنت مطرح کنیم، ولی احادیث امامت را بیان نکنیم.

حسینی قزوینی ادامه داد: البته ایشان معتقد بودند که ما با طرح حدیث ثقلین می‌توانیم نظر اهل سنت را در حوزه مرجعیت علمی اهل بیت(ع) جلب کنیم و بعد از اینکه آنان مرجعیت علمی را پذیرفتند دیگر احادیث ولایت و مرجعیت سیاسی و امامت را هم درک خواهند کرد و نیازی نیست که از ابتدا سراغ آن روایات برویم؛ البته در آن دوره ایشان مصلحت می‌دانستند که با این حدیث وارد بحث شویم، ولی بنده با تجربه‌ای که دارم، باید راه دیگری طی شود.

رئیس مؤسسه تحقیقاتی ولیعصر(عج) گفت: با توجه به تجربه شخصی بنده که بیش از 200 مناظره در عربستان و ایران و کشورهای آفریقایی داشتم توصیه می‌کنم در مناظره با اهل سنت و وهابیت لازم نیست حدیث ثقلین را مطرح کنیم، زیرا آن‌ها هم در برابر ما روایت کتاب الله و سنتی را بیان می‌کنند؛ بنابراین بهترین روش این است که اول حدیث افتراق را طرح کنیم (حدیث افتراق حدیث منسوب به پیامبر اکرم(ص) درباره انشعاب امت اسلامی به بیش از هفتاد فرقه است. بنابر این حدیث، امت اسلامی پس از پیامبر اکرم(ص) به بیش از هفتاد فرقه منشعب می‌شود که تنها یک فرقه از آنها نجات می‌یابد) بعد حدیث من مات و لم یعرف امام زمانه را که خود اهل سنت از جمله احمد حنبل نقل کرده است و بعد حدیث سوم هم که به کار می‌بریم حدیث خلفای اثنی عشر است که در صحیحین آمده است. معمولاً این سه روایت را مطرح می‌کنیم تا دارنده تفکر وهابی آمادگی برای بحث خلافت پیدا کند.

هدف آیت‌الله بروجردی از تقریب، اعتلای شیعه بود

وی افزود: آیت‌الله بروجردی تقریب را برای اعتلا و ارتقا شیعه می‌خواستند نه نادیده‌گیری مبانی اهل بیت(ع)؛ همچنین وحدت در اندیشه ایشان تاکتیک نبود، بلکه راهبرد بود و آن را امری مسلم می‌دانست. برخی از شاگردان ایشان تبدیل به جای تقریب و اجتهاد در برابر نص را بیان کرده‌اند که درست نیست؛ آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی از جمله این افراد است که در مصاحبه‌ای دو نشانه برای تقریب بیان و آن را به ایشان منتسب کرد؛ باید از منصوص‌الخلافه ائمه(ع) دست برداریم. همچنین نکته عجیب دیگر از سوی ایشان این بود که ما به فکر مشروعیت خلافت شیخین باشیم.

رئیس مؤسسه تحقیقاتی ولیعصر(عج) تصریح کرد: آیت‌الله سبحانی وقتی این مصاحبه را دیدند از بنده خواستند جوابی به ایشان بدهم و بنده هم جوابی دادم. البته برخی آقایان تقریبی در حوزه علیه ما قیامتی برپا کردند که تا الان ادامه دارد. این بزرگوار در مجله حوزه در سال 1381 مطالبی مطرح کرد که دور از انتظار همه بود زیرا از بنی‌امیه به سبب تمدن‌سازی تجلیل کرد و آقای حسینی بوشهری گفت که جوابی علیه او بنویسم و بنده هم سه مقاله در افق حوزه منتشر کردم؛ بنابراین بدانید که برخی از شاگردان ایشان چنین مطالبی را به او نسبت می‌دهند.

حسینی قزوینی اضافه کرد: آیت‌الله بروجردی چنان عنایتی به اهل بیت(ع) داشتند که وقتی ملک سعود خواست به قم بیاید و با او ملاقات کند نپذیرفتند و دلیلشان هم این بود که موجب تضعیف و وهن حضرت معصومه(س) است، زیرا او به زیارت آن حضرت نخواهد رفت. همچنین از بین هدایای ارسالی شاه عربستان فقط قرآن را قبول کرد و این نشان می‌دهد که ایشان این‌قدر به مکتب شیعه و حضرت معصومه عنایت داشتند. لذا این مطالب مطرح شده در مورد رویکرد تقریبی آیت‌الله بروجردی درست نیست.

اختلافی میان آیت‌الله بروجردی و علامه امینی نبود

استاد حوزه علمیه با اشاره به مواجهه آیت‌الله بروجردی با علامه امینی و اینکه بین ایشان اختلافی وجود داشت، با رد این مسئله، گفت: یکسری مطالب تقطیع‌شده در قالب کلیپ منتشر شده است که بیشتر جسارت به علامه امینی و آیت‌الله بروجردی است. آیت‌الله بروجردی از الغدیر علامه امینی تشکر کرد و فرمود این کتاب سبب شد تا برخی از اهل سنت مستبصر و شیعه شده‌اند؛ البته متأسفانه آنها را از مناصب دولتی کنار گذاشته و خانه آنان را از ایشان گرفته‌اند و به من نامه نوشته‌اند که به آنان کمک کنم. لذا وقتی ایشان چنین تمجیدی از کتاب علامه امینی دارند نسبت به خود ایشان بی‌مهری نمی‌کنند.

حسینی قزوینی بیان کرد: آیت‌الله سبحانی در مصاحبه با مجله حوزه فرمودند مقصود آیت‌الله بروجردی از وحدت ذوب‌ کردن فرقه‌ای در فرقه دیگر نبود بلکه ایجاد خوشبینی در میان دو گروه بوده است. آیت‌الله شبیری زنجانی به بنده فرمودند که شیخ محمدتقی قمی که از مصر به ایران آمد و در فیضیه سخنرانی کرد، فرمود هدف آیت‌الله بروجردی از تقریب این بود که بتوانیم با طرح مرجعیت علمی اهل بیت(ع) در بین اهل سنت زمینه‌ای فراهم کنیم که احادیث ائمه در بین آنان منتشر شود و کتب شیعه در بینشان رواج یابد.

وی ادامه داد: شهید مطهری هم در کتاب امامت و رهبری تعبیری دارند که آنچه را آیت‌الله بروجردی به آن می‌اندیشید این بود که زمینه را برای نشر معارف اهل بیت(ع) فراهم کند و معتقد بود این کار جز با حسن تفاهم ممکن نمی‌شود و بر اثر تلاش ایشان برخی کتب شیعه در مصر چاپ شد. ایشان در یک سخنرانی قبل از انقلاب که در کتاب امامت و رهبری منتشر شده است می‌گوید آنچه نباید صورت بگیرد کارهایی است که احساس  تعصب و کینه دیگران را برانگیزد وگرنه کار علمی مبتنی بر اندیشه و عقل است.

حسینی قزوینی بیان کرد: ایشان همچنین فرموده است اینکه ما از پیروان مذاهب بخواهیم که از فلان اصل اعتقادی و عملی خود کنار بکشند و صرف‌نظر کنند، شدنی نیست؛ ما شیعه هستیم و افتخار پیروی اهل بیت(ع) را داریم و حتی یک مستحب و مکروه کوچک را قابل حذف نمی‌دانیم و از دیگران هم انتظار نداریم که به خاطر تقریب، از اصولشان دست بردارند بلکه انتظار ما این است که محیط حسن تفاهم ایجاد شود و هر مذهبی بهترین کالای خود را ارائه کند و شیعه هم کالای نفیس معارف اهل بیت(ع) را عرضه کند.

برخی به نام تقریب چوب حراج به دین می‌زنند

وی تأکید کرد: متأسفانه برخی به نام تقریب مطالبی مطرح می‌کنند که درست نیست؛ کسی گفته بود ما باید تلاش کنیم جوانان شیعه آزاد باشند یعنی یا به فقه امام صادق(ع) و یا به فقه ابوحنیفه عمل کنند؛ نمی‌دانیم مستندات آنان برای چنین سخنانی چیست؟ اگر این‌طور چوب حراج به مذهب شیعه بزنیم آیندگان به ما لعنت خواهند کرد؛ این مذهب با خون امثال میثم تمارها و حجربن عدی و... به دست ما رسیده است، با وجود اینکه میثم را آویزان کردند باز در مورد علی(ع) و حقانیت او سخن گفت و آن وقت برخی به راحتی به خود اجازه می‌دهند که دم از یکسانی فقه ابوحنیفه و امام صادق(ع) بزنند.

آیت‌الله حسینی قزوینی تصریح کرد: توصیه می‌کنم کتاب شهداءالفضیله علامه امینی را بخوانند و ببینند که علمای زیادی داریم که به خاطر دفاع از شیعه خونشان را اهدا کردند و اگر جانبازی آنان نبود معلوم نبود این مذهب امروز به دست ما برسد. فشاری که بر سر شیعه در طول تاریخ آمد اگر بر سر هر مذهب دیگری آمده بود منقرض شده بود ولی شیعه به پشتوانه معارف قوی اهل بیت(ع) باقی مانده و رو به رشد است. شهید مطهری گفته است علی(ع) از اظهار و مطالبه حق خود و شکایت از ربایندگان آن خودداری نکرد و با کمال صراحت آن را ابراز می‌کرد و اتحاد اسلامی را مانع آن قرار نداد و در عین حال این تظلمات اجازه نداد که از صف مسلمین خارج شود. ایشان هیچ پست و مقامی را از هیچ خلیفه‌ای قبول نکرد، زیرا قبول آن به منزله دست کشیدن از حقانیت و حق امامت خود بود.