کد خبر: ۴۱۷۹۵۶۸

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۴۰۲ - ۱۳:۰۲

یادداشت

چرایی تخطی‌ناپذیر بودن استبکارستیزی از نگاه قرآن

قرآن به مثابه یکی از منابع راهبردساز نظام دینی و اسلامی نیز درباره مقابله با استکبار دستورالعمل و نقشه راه ارائه داده و نظام جمهوری اسلامی نیز برپایه این دستورات سیاست‌ها و راهبردهای خود را در حوزه سیاست خارجی تدوین کرده و می‌کند که برخاسته از اصل قرآنی ممنوعیت پذیرش ظلم از یکسو و تحمیل ظلم به دیگران است

نامگذاری روز 13 آبان به نام «روز ملی مبارزه با استکبار جهانی» به مناسبت سه واقعه تبعید امام خمینی(ره) در سال ۱۳۴۳، به شهادت رسیدن تعدادی از دانش‌آموزان در مقابل دانشگاه تهران در سال ۱۳۵۷ و تسخیر لانه جاسوسی در سال 1358 است و هر سه اتفاق  در ماهیت مقابله با یک استبداد داخلی و یک طاغوت جهانی دارای اشتراک هستند.

جمهوری اسلامی نیز به منزله یک نظام دینی و ارزشی برخاسته از آموزه‌های قرآن، سیره پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) است، قطعاً نمی‌تواند نسبت به مواجهه با استکبار جهانی یک موضع خنثی و بی‌تفاوت داشته باشد، زیرا این در تضاد با ماهیت اسلامی آن خواهد بود و نظام دینی را از هویت حقیقی خود تهی می‌کند.

قرآن به مثابه یکی از منابع راهبردساز نظام دینی و اسلامی نیز درباره مقابله با استکبار دستورالعمل و نقشه راه ارائه داده و نظام جمهوری اسلامی نیز برپایه این دستورات سیاست‌ها و راهبردهای خود را در حوزه سیاست خارجی تدوین کرده و می‌کند که برخاسته از اصل قرآنی ممنوعیت پذیرش ظلم از یکسو و تحمیل ظلم به دیگران است.

اما استکبار در قرآن چگونه تعریف شده و چه مشخصاتی برای آن ارائه شده است؟

آیه 4 سوره «حج» در این باره بیان می‌دارد: «كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ السَّعِيرِ» (بر [شيطان‌] مقرر شده است كه هر كس او را به دوستى گيرد، قطعاً او وى را گمراه مى‌سازد و به عذاب آتشش مى‌كشاند.)

براین مبنا  دوستی با شیطان شاخصه اصلی جبهه استکبار و مستکبران است و مستکبران در هر دوره تاریخی در حقیقت عاملان اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های شیاطین هستند.

تعبیر دیگر قرآن درباره طواغیت و مستکبران، «ائمه کفر» است که بشریت را به سمت سقوط رهنمون می‌سازند؛ «وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يُنْصَرُونَ» (و آنان را پيشوايانى كه به سوى آتش مى‌خوانند گردانيديم، و روز رستاخيز يارى نخواهند شد.)

قرآن در آیه 205 سوره «بقره» به تشریح ویژگی‌های نظام‌های استکباری می‌پردازد: «وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ» (چون برگردد [يا رياستى يابد] كوشش مى‌كند كه در زمين فساد نمايد و كِشت و نسل را نابود سازد، و خداوند تباهكارى را دوست ندارد.) در واقع این حکومت‌ها به خاطر طوفان هوس‌هاى درونى و ناآگاهى‌ها و فشارهاى بيرونى و تبعیت از شیطان همه چيز جامعه را فداى خود مى‌كنند و این همان رفتار آمریکا در سطح جهانی و نسبت به سیر ملت‌هاست و می‌خواهد همه دنیا را مجبور به تبعیت از خواست و اراده خود سازد و اگر هم ملت و دولتی با این خواست مقابله کند و در برابر آن بایستد به شیوه‌های مختلف به صورت یکجانبه یا با همراهی متحدانش تلاش می‌کند که آن دولت و ملت را به زانو درآورده و تسلیم کند.

بر همین اساس قرآن در آیات متعدد سایر انسان‌ها را دعوت به مبارزه با طواغیت و مستکبران می‌کند و این اختصاص به یک دوره تاریخی ندارد و در هر برهه‌ای که استکبار وجود دارد، استکبارستیزی نیز به مثابه یک دستور دینی زنده و پابرجاست.

ـ آیه ۱۹۰ سوره «بقره»: «وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ» (و در راه خدا، با كسانى كه با شما مى‌جنگند، بجنگيد، ولى از اندازه درنگذريد، زيرا خداوند تجاوزكاران را دوست نمى‌دارد)

ـ آیه ۱۴۱ سوره «نساء»: «وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا» (و خداوند هرگز بر مؤمنان، براى كافران راه تسلّطى قرار نداده است.)

ـ آیه ۷۵ سوره «نساء»: «وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا» (و چرا شما در راه خدا [و در راه نجات‌] مردان و زنان و كودكان مستضعف نمى‌جنگيد؟ همانان كه مى‌گويند: «پروردگارا، ما را از اين شهرى كه مردمش ستم‌پيشه‌اند بيرون ببر، و از جانب خود براى ما سرپرستى قرار ده، و از نزد خويش ياورى براى ما تعيين فرما.)

ـ آیه ۷۶ سوره «نساء»: «الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ ۖ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا» (كسانى كه ايمان آورده‌اند، در راه خدا كارزار مى‌كنند. و كسانى كه كافر شده‌اند، در راه طاغوت مى‌جنگند. پس با ياران شيطان بجنگيد كه نيرنگ شيطان [در نهايت‌] ضعيف است.»

براین اساس استکبارستیزی را نمی‌توان به مثابه یک اصل قرآنی فراموش کرد و به حاشیه برد و آن را در سایه برخی نظریات و راهکارهای سازشکارانه تحت‌الشعاع قرار داد، زیرا استکبارستیزی با هدف از بین بردن خوی و رفتار استکباری مستکبران از جمله آمریکاست که اگر در مقابل آن دچار غفلت و عقب‌نشینی شویم این خوی شیطانی مستکبران را جسورتر و جری‌تر کرده و چندین گام جلوتر می‌آیند و تجربه رفتار 44 ساله آمریکا با ایران نیز گواه این مسئله است.

مهدی مخبری