کد خبر: ۴۱۹۱۲۹۳

تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۲ - ۲۲:۴۴

حجت‌الاسلام اسدی:

سردار سلیمانی افق نگاهش را در تراز افق نگاه ولایت‌فقیه قرار داده بود

مدیر سابق حوزه علوم اسلامی دانشگاه شهید رجایی در سومین نشست از سلسله وبینارهای بزرگداشت مکتب سردار دل‌ها گفت: حاج قاسم افق نگاه خودش را در تراز افق نگاه ولایت‌فقیه قرار داده بود و خودش را با رهبر معظم انقلاب تطبیق می‌داد و این شاخصه انسان بصیر است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی اسدی، مدیر سابق حوزه علوم اسلامی دانشگاه شهید رجایی امشب، 11 دی‌ماه در سومین نشست از سلسله وبینارهای بزرگداشت مکتب سردار دل‌ها با موضوع «سردار شهید حاج قاسم سلیمانی و بصیرت» به سخنرانی پرداخت.

متن این سخنرانی به شرح ذیل است؛

«در آستانه چهارمین سالگرد سپهبد حاج قاسم سلیمانی هستیم و امشب بحث مبانی بصیرت سردار شهید سلیمانی را مطرح خواهیم کرد. در بحث بصیرت، ابتدا باید از معنای واژه بصیرت شروع کنیم. بصیرت را در کتاب‌های لغت به معنای دلیل، حجت، برهان و بینایی دل آورده‌اند. این دل به معنای قوه محاسبه‌گر است و نه احساساتی که از دل تلقی می‌شود.

برخی نیز بصیرت را شاهد و گواه معنا تلقی کرده‌اند که با معنای اول نیز بی‌ربط نیست. بنابراین معنای متعددی برای بصیرت در کتاب‌های المفردات راغب، المنجد و ... لحاظ شده است. ابن‌فارس نیز مراد از بصیرت را علم به چیزی و برهان درنظر گرفته است و نهایتا یک معنای روشن و وضوحی نسبت به یک مسئله را در قالب بصیرت مطرح می‌کند.

در قرآن غالبا بصیرت به عنوان قوه ادراک قلب و معرفت تلقی شده است. مرحوم طبرسی در تفسیر مجمع‌البیان گفته‌اند «بصائر دلایلی است که آدم به واسطه آنها از گمراهی و ظلمت به هدایت و نورانیت نائل می‌شود و می‌تواند به واسطه آن بین حق و باطل را تشخیص دهد».

چنانکه این بصیرت در مکتب حضرت علی(ع) قابل رویت است، بصیرتی که از جنس همان دیدن و توجه است بطوری که حضرت در این دنیا آگاه و بصیر بودند. حضرت علی(ع) در درجه‌ای از یقین قرار دارد که ایشان دیده هر آنچه باید ببیند اینگونه بصیرت در معصومین(ع) و افراد خاص تاریخ وجود دارد لذا زمانی که در مصادیق ورود می‌کنیم، می‌بینیم حضرت اباالفضل(ع) بی چون و چرا در اختیار امام زمان خودش بوده است. در واقعه عاشورا، حضرت اباالفضل(ع) در لحظات آخر از سیدالشهدا(ع) تقاضای میدان رفتن دارند. حضرت اباالفضل(ع) فردی است که خود صاحب بصیرت و نافذالبصیرت است اما در مواجهه با جواب ولی و امام زمانش، هنگامی که اباعبدالله‌الحسین(ع) از ایشان درخواست می‌کنند تا برای بچه‌های خیمه آب بیاورند، بدون هیچ تردیدی در مقام اطاعت بر می‌آیند.

بصیر فردی است که برای تحقق حقی که به آن مشرف است از هیچ کاری کوتاه نمی‌آید. ویژگی برجسته انسان بصیر و فرد صاحب قوه بصیرت، دغدغه‌مندی است. انسان بصیر برای تحقق حق از خود عبور می‌کند و دغدغه‌اش فراگیر و همه‌گیر می‌شود. انسان بصیر در روند تکاملی خود وارد قواره‌ای از بندگی می‌شود که خدای متعال از تک تک ما متوقع است یعنی فرد بصیر وارد یک فضای من توسعه یافته می‌شود یعنی دعایش با درنظر گرفتن دیگران است و در تراز نظام اخوت و ولایت قرار می‌گیرد.

یکی از مسائل حقی که فرد بصیر متوجه شده و آن را فهم کرده است، «ولای طرفینی و مسئولیت داشتن نسبت به همه است» و فرد بصیر به آنچه که مورد نظر خدا است کاملاً اشتیاق دارد، می‌بیند که خداوند چه چیز را متوقع است، در آن راه حرکت می‌کند چون رابطه حبی شدیدی (اشد حبا) با خدا دارد. آن هنگام است که دغدغه دیگران را دارد.

بدانید در این مقام، حرفی از ریا مطرح نمی‌شود. اینکه دغدغه دیگران را داشته باشد، مهم است لذا فرد بصیر حاضر به رساندن کوچک‌ترین آزار به دیگران نیست. فرد صاحب بصیرت هم خود راه را پیدا می‌کند و هم به دیگران راه را نشان می‌دهد. اکسیر بصیرت، انسان را تبدیل به عنصر گره‌گشا می‌کند به طوری که دستگیر دیگران می‌شود.

دغدغه‌مندی در سطوح مختلف به دلیل بصیرت است. انسان دارای بصیرت به ارزش پیوندهای اجتماعی رسیده است و برای حفظ پیوندهای اجتماعی و برای همدلی بین امت و نجات انسان و آبادانی، نقش تعیین کننده ایفا می‌کند. حاج قاسم سلیمانی، فرد بصیری بود اما آیا این دغدغه‌مندی را از پشت میز ابراز می‌کرد؟ خیر.

سرآمد فرد دغدغه‌مند در زمانه ما حاج قاسم سلیمانی است. چنانکه ایشان طی نامه‌ای به دخترانشان نوشته‌اند «هرگز نمی‌خواستم سلاح به دست بگیرم، اگر سلاح به دست گرفتم برای ایستادن در مقابل آدمکشان است نه برای آدم کشتن، خود را سرباز در خانه هر مسلمانی می‌بینم که در معرض خطر است و دوست دارم خداوند این قدرت را به من بدهد که بتوانم از تمام مظلومان عالم دفاع کنم، نه برای اسلام عزیز جان بدهم که جانم قابل آن را ندارد، نه برای آن شیعه مظلوم که ناقابل‌تر از آنم، نه نه… بلکه برای آن طفل وحشت‌زده بی‌پناهی که هیچ ملجأیی برایش نیست، برای آن زن بچه به سینه چسبانده هراسان و برای آن آواره در حال فرار و تعقیب که خطی خون پشت سر خود بر جای گذاشته است، می‌جنگم، من متعلق به آن سپاهی هستم که نمی‌خوابد و نباید بخوابد تا دیگران در آرامش بخوابند، بگذار آرامش من فدای آنان بشود و بخوابند».

حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس واقعا می‌توانند بی‌خیال حال گرفتارها، مشقت و مصیبت مردم منطقه‌ای باشند که دست داعش افتاده و شیطان بزرگی چون آمریکا برای آنها هزینه می‌کند؟! و آن هنگام عامل مدافع این زن و بچه را با برچسب تروریست به شهادت می‌رسانند، چون رسانه دست شیطان بزرگ، آمریکا است.

بصیرت راه انسان برای خالص شدن است. این دغدغه‌ها را در حاج قاسم می‌بینیم؛ دغدغه حاج قاسم برای سیل خوزستان در سال 98، دغدغه‌مندی حاج قاسم برای تأمین کالاهای اساسی کشور تا تحریم‌ها را دور بزند و کالاهای اساسی را از طریق معابر متعدد تأمین کند، سرعت عمل شهید سلیمانی برای امدادرسانی به مردم زلزله زده بم و تقسیم‌بندی که سرعت امدادرسانی به مردم باقی مانده در زیرآوار را افزایش داد و...

اما اینکه انسان بصیر چه زمانی به این حال خوب و توفیق دست پیدا می‌کند، مهم است. حاج قاسم افق نگاه خودش را در تراز افق نگاه ولایت‌فقیه قرار داده بود و این شاخصه انسان بصیر است لذا اگر ما بحث بصیرت حاج قاسم و گره خوردن ایشان را به مقام ولایت مطرح می‌کنیم، به این دلیل است که خروجی چنین تفکری سردار شهید حاج قاسم سلیمانی می‌شود که دغدغه‌ بشر را دارد لذا اگر قرار است ما هم نسبت به حاج قاسم ارادتی داشته باشیم و به سیره او نزدیک شویم باید ببینیم اگر تلاش‌های ما مبتنی بر دغدغه‌مندی و همراستا با افق ولایت‌فقیه است، گام به گام به این سیره نزدیک می‌شویم یا خیر؛ یعنی همان مسیر تعالی که حاج قاسم طی کرد ما باید از معنای بصیرت تنها به عنوان فضای کلیشه‌ای و تکرار پرهیز کنیم، تلقی‌های قرآنی، روایی و سیره‌ای از زندگی بزرگان داشته باشیم و از آن‌ها غفلت نکنیم.

فرد بصیر دغدغه‌مند دیگران است و نگران پیوندهای اجتماعی است، چنانکه حاج قاسم همواره اینگونه بود».

در بخش ابتدایی این برنامه بخشی از نامه تعدادی از نخبگان اسپانیا درباره این شهید به رهبر معظم انقلاب قرائت شد: «شهید سلیمانی تنها یک شهید ایرانی نیست او متعلق به ملت‌های جهان و متعلق به تمامی ملت‌ها و جنبش‌های آزادی‌خواه است. نقش شهید سلیمانی در ایستادگی اتحاد فریب و سازش، فراموش‌ناشدنی است و شهید سلیمانی یک فرهنگ و مکتب است و حیات و زیست او به منزله کتابخانه‌ای برای فرهنگ مقاومت است».

یادآور می‌شود، چهارمین نشست از سلسله وبینارهای بزرگداشت مکتب سردار دل‌ها فردا، 12 دی ماه با موضوع «مؤلفه‌های قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران با تأکید بر مکتب سردار سلیمانی» با سخنرانی محمد عترت دوست، استادیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی همراه خواهد بود.