کد خبر: ۴۱۹۲۳۳۸

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۲ - ۱۲:۳۹

رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری:

ترور شهید سلیمانی به هیچ وجه در قالب دفاع مشروع قابل پذیرش نیست

توکل حبیب‌زاده در نشست «بررسی ابعاد حقوقی ترور شهید سلیمانی» با اشاره به توجیه ترور سردار سلیمانی با ادعای دفاع مشروع پیش‌دستانه از سوی آمریکایی‌ها گفت: ترور شهید سلیمانی به هیچ وجه در قالب دفاع مشروع قابل پذیرش نیست و آمریکایی‌ها نباید دست به این اقدام می‌زنند. زیرا دفاع مشروع صرفاً در قالب منع توسل به حمله مسلحانه و زور و یک حمله قریب الوقوع قابل پذیرش است و از طرفی دفاع پیش‌دستانه باید با اطلاع قبلی و مجوز شورای امنیت انجام گیرد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست تخصصی «بررسی ابعاد حقوقی ترور شهید سلیمانی» به مناسبت چهارمین سالگرد شهادت سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی و به همت تشکل وکلای دادبان عدالت با همکاری کانون وکلای دادگستری مرکز، امروز، شنبه ۱۶ دی ماه با حضور توکل حبیب‌زاده؛ رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری، علی‌اصغر عنابستانی؛ عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی بهنام حبیب‌زاده مومن؛ رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز و محسن عامری، وکیل پایه یک دادگستری و کارشناس حقوق بین‌الملل، برگزار شد.

بهنام حبیب‌زاده مؤمن، رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز، در این نشست با تسلیت جنایت تروریستی کرمان و ابراز همدردی با بازماندگان این جنایت تروریستی و همچنین با گرامیداشت چهارمین سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی گفت: کانون وکلای دادگستری مرکز یکی از نهادهای حقوقی مهم در کشور محسوب می‌شود و همچنین مباحث مهم حقوقی را که مربوط به حاکمیت ملی است را پیگیری و آن را وظیفه خود می‌داند.

ترور سردار سلیمانی؛ نقش آشکار حقوق بین‌الملل

وی با بیان اینکه تروریسم و ترور یکی از موضوعات مهمی است که پیگیری آن یکی از وظایف ماست، اظهار کرد: سردار رشید اسلام حاج قاسم سلیمانی برای ما یک ارزش است؛ این شخصیت والامقام برای منطقه و کشور و اسلام کارهای بزرگی را انجام داده که نباید از خاطر برود. اقدام دولت ترامپ در ترور شهید سلیمانی نقض آشکار حقوق بین‌الملل بود و در نهادهای بین‌المللی این اقدام قایل پیگیری است.

رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز ادامه داد: ترور یکی از پدیده‌های زشت محسوب می‌شود و وکلای ما باید نسبت به اعاده حقوق شهروندان ایرانی جدیت و اهتمام داشته باشند تا دولت‌هایی که قوانین بین‌المللی را نقض می‌کنند مجبور شوند زیر چتر قانون درآیند.

بی‌مبنا بودن توجیه آمریکایی‌ها

در ادامه این نشست توکل حبیب‌زاده، رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری، گفت: عجیب و معنادار است که پس از ترور شهید سلیمانی به زائران این شهید هم رحم نکردند. دشمن پس از وقوع این جنایت تروریستی آن را متوجه گروه تروریستی داعش دانسته است. آقای ترامپ و خانم کلینتون اعلام کرده‌اند که گروه داعش را آنها ایجاد کرده‌اند. این گروه تروریستی توسط آمریکا و صهیونیست‌ها تغذیه می‌شوند و در سوریه دیدیم چه اقدامات تروریستی انجام دادند و حتی بعد از ۲۰ سال افغانستان را تحویل طالبان دادند و داعش هم در این کشور همچنان فعالیت دارد. بسیار معنادار است که در چنین زمانی چنین جنایت تروریستی در کرمان رخ می‌دهد.

وی با بیان اینکه شعبه ۵۵ مجتمع شهید بهشتی متولی رسیدگی به پرونده‌های بین‌المللی و دادخواهی اقدامات تروریستی منتسب به دولت آمریکاست، گفت: پرونده‌های ترور شهید سلیمانی ابعاد پیچیده‌ای دارد و به همین دلیل شعبه ۵۵ مبلغی حدود ۴۹ میلیارد دلار علیه دولت آمریکا صادر کرده است.

رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری درباره رسیدگی این پرونده در سطح بین‌المللی اظهار کرد: تنها مرجع صالح برای رسیدگی به این پرونده دادگاه لاهه و کنوانسیون بین‌المللی ۷۳ است. پس از ترور کور آمریکایی‌ها، آنها مدعی دفاع مشروع پیش‌دستانه شده‌اند و به همین دلیل شهید سلیمانی را ترور کردند. دفاع مشروع پیش‌دستانه بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر از سوی جورج بوش مطرح شد. دکترین دفاع پیش‌دستانه از نظر حقوق بین‌الملل مورد پذیرش قرار گرفته مگر اینکه تهدید قریب‌الوقوع باشد.

حبیب‌زاده ادامه داد: دفاع مشروع صرفاً در قالب منع توسل به حمله مسلحانه و زور قابل پذیرش است یعنی زمانی مورد پذیرش است که حمله قریب الوقوع در جریان باشد و دفاع پیش‌دستانه هم باید با مجوز شورای امنیت همراه باشد.

وی گفت: ترور شهید سلیمانی به هیچ وجه در قالب دفاع مشروع قابل پذیرش نیست و آمریکایی‌ها نباید دست به این اقدام می‌زنند. حملاتی که آمریکایی‌ها به ایران نسبت نمی‌دادند هیچ یک ارتباطی به ایران نداشتند و نمی‌شد تلقی حمله مسلحانه از آنها داشت و از سوی دیگر این حملات شدت لازم را هم نداشته که آمریکایی‌ها بخواهند هدف از ترور شهید سلیمانی را دفاع پیش‌دستانه تلقی کنند.

رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری تأکید کرد: دفاع مشروع باید پیش از اقدام به اطلاع شورای امنیت سازمان ملل برسد و پس از اقدام، اطلاع دادن آن بی‌معنی است. دولت آمریکا پیش از ترور باید اثبات می‌کرد که حکومت ایران در حملات به سفارتخانه‌ها و حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی دست داشته ولی آنها اثبات نکردند و اسنادی در این باره ارائه ندادند و صرفاً به گزارش سفارتخانه‌هایشان بسنده کردند و این یکی دیگر از دلایلی است که ادعای دفاع مشروع آمریکا را زیر سؤال می‌برد همین است.

حبیب‌زاده ادامه داد: طبق گزارش خانم کامالا امکان انتساب اقدامات گروه‌های مقاومت در عراق به ایران وجود ندارد و لذا اقدام آمریکا در ترور شهید سلیمانی کاملا یک عملیات تروریستی است. لذا ادعای دفاع مشروع پیش‌دستانه آمریکایی‌ها در این بحث قابل دفاع نیست.

چرایی طولانی شدن پیگیری کیفری ترامپ

وی گفت: دولت ایران حق خود می‌داند که این پرونده را براساس کنوانسیون ۱۹۷۳ پیگیری کند و این کنوانسیون راجع به جلوگیری و مجازات جرائم علیه اشخاص مورد حمایت بین‌المللی است و مطابق آن باید آمریکا مجازات شود. طبق فرآیند این کنوانسیون رسیدگی به این پرونده طی یادداشتی به دولت آمریکا اعلام شد که وزارت خارجه این کار را انجام داد ولی آمریکایی‌ها پاسخ آن را ندادند و پس از آن یادداشت دوم با محتوای دعوت به هیئت داوری ابلاغ شد و ما فعلاً در این مرحله هستیم و آمریکایی‌ها اگر ظرف ۶ ماه که حدوداً تا نیمه اول اردیبهشت سال آینده هست پاسخ این یادداشت را ندهد وارد فرآیند بعدی خواهیم شد.

رئیس مرکز امور حقوقی و بین‌المللی نهاد ریاست جمهوری با اشاره به طولانی شدن پیگیری کیفری ترامپ اظهار کرد: یک سری نکات مبهم درباره دادخواست مربوطه وجود داشت و لازم بود که از یک سری حقوقدانان کسب نظر شود ولی از اوایل امسال به یک اجماع در این باره رسیدیم. لازم است که با چشمان باز به این پرونده ورود کنیم و شعبه ۵ هم به فرآیندهای خوبی دست یافته است.

حبیب‌زاده در پایان با اشاره به تأثیر تحریم‌های آمریکا علیه مقامات سپاه پاسداران در پیگیری پرونده ترور شهید سلیمانی گفت: تحریم‌های شورای امنیت علیه سردار سلیمانی منع تردد خارج از مرزهای ایران را شامل می‌شود و اگر تخلفی هم صورت گرفته دولت عراق انجام داده که مجوز تردد داده است. از سوی دیگر طبق گفته خانم کامالا این ترور یک ترور فرامرزی و فراقضایی است. آمریکایی‌ها حق نداشتند سردار سلیمانی را ترور کنند چون او سفر نظامی به عراق نداشته بلکه با مأموریت ویژه به عراق سفر کرده و از سوی دیگر ایشان متولی سیاست‌های منطقه‌ای ما بوده و در کسوت شخصیت نظامی چنین اقداماتی را انجام نداده لذا ما پیگیری این پرونده را ضروری می‌دانیم.

ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل

علی‌اصغر عنابستانی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، سخنران بعدی این نشست بود که اظهار کرد: اینکه دکترین حقوقی کشور در مسائل شاخص و مبتلابه ورود پیدا می‌کند اتفاق خوبی است که کمتر به چشم می‌خورد. کشور باید از ظرفیت‌های این اقدامات حقوقی بیشتر بهره ببرد.

وی افزود: عراق در سال ۲۰۰۸ موافقتنامه‌ای را با آمریکا دارد مبنی بر اینکه آمریکایی‌ها بدون اطلاع و موافقت دولت عراق نباید دست به عملیات نظامی بزند. آمریکا با یک ادعای دروغ دست به چنین تروری زد همانطور که با ادعاهای دروغ کشوری را اشغال کرده و با همان ادعای دروغ موافقتنامه نظامی با یک کشور منعقد می‌کند تا نیروهای نظامی‌اش در عراق باقی بماند.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: حشدالشعبی یکی از نهادهای رسمی نظامی عراق است و آمریکا طی یکی دو روژ گذشته به مقر رسمی حشدالشعبی حمله می‌کند و این اقدام هم کاملاً مخالف موافقتنامه ۲۰۰۸ است. دیپلماسی بین‌المللی ما با دولت عراق باید طوری پیش برود تا دولت عراق مجاب شود که پرونده ترور شهید سلیمانی هم در محاکم بین‌المللی پیگیری شود.

عنابستانی یادآور شد: سردار سلیمانی در آخرین سفر خود به عراق مأموریت ویژه داشت که دولت عراق را واسط مذاکرات میان ایران و عربستان قرار داهد و لذا مقام نظامی و مأموریت نظامی در این سفر مطرح نبود.

وی با بیان اینکه ضمانت اجرایی کنوانسیون‌های بین‌المللی خیلی ضعیف است، گفت: معمولاً کشورهای قدرتمند برپایه زور از عمل به این کنوانسیون‌ها سر باز می‌زنند. چون اگر قرار بر عمل به این کنوانسیون‌ها بود باید امروز نهادهای حقوق بین‌الملل به مسئله فلسطین ورود پیدا می‌کردند. مدام کشورهای قدرتمند با توجیهات زیبا از عمل به مسئولیت خود طفره می‌روند.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تأکید کرد: اگر شهید سلیمانی نمی‌بود معلوم نبود چه بلایی بر سر منطقه و دنیا می‌آمد. خدماتی که شهید سلیمانی ارائه داده بی‌نظیر است ولی دشمن ترور او را موجب افتخار خود می‌داند.

عنابستانی با اشاره به برگزاری دادگاه مجاهدین خلق گفت: ترورهای مجاهدین خلق بر همه مسجل شده ولی ما بعد از ۴۲ سال این دادگاه را برگزار کرده‌ایم. لازم است که در موضوعات حقوقی ورود سریع و جدی‌تری داشته باشیم.

وی در پایان با اشاره به اهمیت جایگاه مجلس در اصلاح ساختار قانونگذاری تأکید کرد: اگر مجلس اصلاح شود و تقویت شود فرآیندهای حقوقی و قانونگذاری تقویت خواهد شد.

ترور سردار سلیمانی؛ از بین رفتن شالوده نظام بین‌الملل

در پایان این نشست محسن عامری، وکیل پایه یک دادگستری و کارشناس حقوق بین‌الملل به سخنرانی پرداخت و گفت: ترور سردار سلیمانی به معنای از بین رفتن شالوده نظام بین‌الملل است و از همه بدتر قبل از آن سپاه پاسداران را به عنوان یک نهاد رسمی نظامی یک کشور تحریم کرده و آن را تروریستی خطاب می‌کنند.

وی در پایان تأکید کرد: آمریکا شالوده حقوق بین‌الملل را از بین برده و درصدد نادیده گرفتن صلاحیت سرزمینی کشورهاست. چه ضرورتی داشت که سردار سلیمانی ترور شود؟ فرض شود ادعای آمریکایی‌ها درست باشد چرا او را دستگیر نکردند و ترورش کردند؟ حداقل در یک تعقیب و گریزی انجام می‌دادند. شهید سلیمانی یک تقابل مسلحانه نداشت.