کد خبر: ۴۱۹۵۸۵۶

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۰:۵۱

در گفت‌وگو با ایکنا مطرح شد

فرهنگ علوی را در زندگی فردی و اجتماعی مبنا قرار دهیم

به‌عنوان یک شیعه، باید بتوانیم حرکت لازم را از حیث فردی و اجتماعی در ‏تبعیت از فرهنگ علوی رقم بزنیم و این می‌تواند برای ما دستاوردهای باشکوهی را به بار آورد‎.‎

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا بیرانوند، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان با گرامیداشت سالروز میلاد حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) و روز پدر بیان کرد: علی بن ابیطالب(ع)‏‎ ‎مشهور به امام علی و ‏امیرالمؤمنین ۱۳‏‎ ‎رجب‎ ‎سال ۲۳ قبل از هجرت در داخل خانه خدا، کعبه ‏چشم به روی جهان باز کرد، اولین کسی که بر پیامبر زمانش ایمان آورد، ‏راوی، کاتب وحی‎ ‎و چهارمین خلیفه‎ ‎از خلفای راشدین‎ ‎نزد اهل سنت‎ ‎است ‏و از نظر شیعه، حضرت علی(ع) به فرمان خدا‎ ‎و تصریح پیامبر(ص)، جانشین‎ ‎بلافصل ‏رسول خدا(ص) است.‏

فضایل‎ ‎زیادی برای امام علی(ع) برشمرده‌اند؛ پیامبر(ص) در یوم‌الدار‎ ‎ایشان را ‏به‌عنوان وصی و جانشین خود برگزید و آن حضرت هنگامی که قریش‎ ‎قصد کشتن ‏پیامبر(ص) را داشتند، در بستر ایشان خوابید‎ ‎تا پیامبر(ص) بتواند مخفیانه به ‏مدینه‎ ‎هجرت‎ ‎کند. ‏

بنابر منابع شیعه‎ ‎و برخی منابع اهل سنت، حدود ۳۰۰ آیه‎ ‎از قرآن کریم، ‏درباره فضایل وی است مانند آیه مباهله، آیه تطهیر، آیه ولایت‎ ‎و برخی ‏دیگر از آیات که بر عصمت‎ ‎وی دلالت دارد.‏

یکی از دلایل سکوت حضرت علی(ع) بعد از پیامبر(ص) طبق برخی از ‏روایات دستور خود ایشان بوده است، رعایت مصلحت‌هایی که در موقعیت ‏آن روز می‌بایست رعایت می‌شد، از جمله اتحاد مسلمین و همچنین اسلامی ‏که به‌عنوان یک دین جدید به‌عنوان یک نهال تازه رشد کرده بود، نباید ‏دستخوش اختلاف و فدای جنگ قدرت می‌شد، بنابراین حضرت امیر از حق ‏قانونی خود چشم‌پوشی کرده و سال‌ها از خلافت دور بودند. ‎

سکوت اصطلاحی است که به‌صورت تسامح برای حضرت به کار برده ‏شده، لذا ایشان در طول عمر 25 سال در نهج‌البلاغه بیان فرمودند که ‏‏«صَبَرت» یعنی صبر کردم در حالی که خار در چشم بود و استخوان در گلو‎.‎

اگر حضرت می‌خواستند با جنگ و خون‌ریزی به خلافت برسند، قاعدتاً آن ‏خیمه اسلام نوپا فرو می‌ریخت و مردمی که هنوز ایمان در آن‌ها به حد کمال ‏نرسیده بود، از اسلام خارج می‌شدند، بنابراین حضرت امیر با آن صبری که ‏در نهج‌البلاغه وصف می‌فرمایند سبب شد که این خیمه پابرجا مانده و صدای ‏اذان و تلاوت قرآن باقی بماند‎.‎

رمزگشایی پیام‌های علوی راهی برای رسیدن به آینده روشن است

اگر تاریخ را مطالعه کنیم، در بزنگاه‌های زیادی نقش حضرت امیر و ائمه(ع) ‏را مشاهده می‌کنیم؛ اما پشت صحنه این مسئله نیاز به بازخوانی دارد، ‏رفتارهای حضرت امیر اعم از سکوت یا صبر یا گاهی مداخله در بعضی از ‏امور و هدایت امور همه این‌ها باید بازخوانی شود. ما نمی‌توانیم دقیقاً هر ‏چیزی را با 1400 سال پیش تطبیق بدهیم، بلکه باید کلیات آن را توسط ‏مصلحت‌های موجود تشخیص داده و پیام‌هایی که امروزه نیاز است، اعم از ‏توصیه‌های حضرت امیر، نحوه برخورد ایشان با اطرافیان، جنگ‌هایی که ‏حضرت داشتند و حکایت‌هایی که از برخی از افراد و جریان‌ها داشتند را ‏استخراج و با تبیین درست در اختیار جوانان قرار دهیم.‏

به تعبیری می‌توان گفت که انقلاب اسلامی نیز یک بازخوانی بود به‌صورت ‏کلی، اعم از بازخوانی ابعاد شخصیتی حضرت رسول خدا(ص) و ‏امیرالمؤمنین و ائمه (ع) به خصوص امام حسین(ع) است.

شاید ما بتوانیم ‏بگوییم در این دوران که ما الان هستیم شاید هر یکی دو سال یکبار تفکرات ‏مردم و نسل‌ها تغییر می‌کند؛ از این‌رو هر چند سال یکبار باید تمامی این ‏مبانی بازخوانی و با نیازهای روز ما تطبیق داده شود، اگر بتوانیم حتی برخی ‏از پیام‌های حضرت علی(ع) را برای نسل امروزی بازخوانی کنیم و ابعاد ‏شخصیتی ایشان را مطرح بکنیم، به‌عنوان یک الگو خیلی مؤثر و مفید است ‏به‌خصوص در غربی‌ها و کشورهایی که مسلمان نیستند، آنها به شدت این ‏مسئله را جذب می‌کنند و به این الگوها نیاز دارند‎.‎

حذف عدالت اجتماعی در تفکر شیعه سهمگین است

عدالت اجتماعی در رأس تفکر شیعه است، حذف این مقوله در یک جامعه ‏در بین صفوف و هرگونه نگرشی که تفکر علوی را زایل کند، بسیار سخت و ‏سنگین است و بهانه را دست دشمنان ما می‌دهند.‏

متأسفانه در برخی جاها در بین ما این موضوع نادیده گرفته شده و این زنگ ‏خطر و نوعی عدول از تفکر علوی است، پس باید الگو باشیم و الگو بودن هم ‏به شعار نیست بلکه باید در عمل و به‌صورت حقیقی و واقعی نشان دهیم که ‏در این مسیر حرکت می‌کنیم‎.‎

به قول برخی مورخان، مهمترین مسئله‌ای که تاریخ اسلام را مورد بازتاب ‏قرار داد، مسئله جانشینی پیامبر اکرم(ص) بود که به اعتقاد ما اگر این ‏جانشینی براساس حرکتی که در مسیر خود باید قرار می‌گرفت، انجام ‏می‌شد، قطعاً امروز جهان اسلام، دستاوردهای باشکوه بعثت را به خود ‏می‌دید، بعثتی که به دنبال کمال انسان بود و در پی تحولی که بتواند هر ‏انسان و جامعه‌ای را به مطلوب خود نزدیک‌تر کند‎.‎

به‌عنوان یک شیعه، باید بتوانیم حرکت لازم را از حیث فردی و اجتماعی در ‏تبعیت از فرهنگ علوی رقم بزنیم و این می‌تواند برای ما دستاوردهای با ‏شکوهی را به بار آورد‎.‎

تبلیغات منفی گسترده‌ای بر ضد فرهنگ علوی همواره وجود داشته و در ‏سال‌های اخیر شدت گرفته است، تبلیغات همیشه بوده و نباید از تبلیغات بر ‏ضد خودمان واهمه‌ای داشته باشیم، زمانی در بسیاری از شهرهای ایران نام ‏بردن از امام علی(ع) کار سختی بود، اما امروز عمده فداییان اندیشه و فرهنگ ‏علوی از این سرزمین هستند.‏

واقعیات جهان امروز با فرهنگ علوی قابل تبیین است

دیدن واقعیات جهان امروز و مخالفت یا موافقت آن با فرهنگ علوی قابل ‏تبیین و بررسی و تحلیل است، این امری شدنی است، چراکه اگر ما به یک ‏حکومت جهانی برگرفته از این تفکر و زاییده این آرمان و نیز نهایتاً رسیدن ‏به هدایت و رهبری فردی از سلاله علوی فکر می‌کنیم، باید آن زمینه‌سازی ‏در چنین مجالس و محافلی نقطه‌ شروع برای انجام و اجرا باشد‎.‎

باور آرمان فرهنگ علوی باید مسئولان ما را به این سمت و سو سوق دهد که ‏تشنه چنین محافل و مجالسی باشند، مسئولیت‌پذیری در یک جامعه ‏توحیدی الگو می‌خواهد و چه الگویی بالاتر از حضرت علی(ع) و اهداف اندیشه‌ها ‏و شیعه بودن ایشان‎.‎ امروزه قابل قبول نیست که ما بگوییم حکومتی شیعی هستیم، اما تفاوت‌ها و ‏تبعیض‌ها به اشکال مختلف بروز کند و جامعه و آرمان‌های ما را تهدید کند. ‏البته رسیدن به این موضوع زمان می‌برد، اما باید از جایی شروع کرد و ‏مسئولیت شیعه بودن راه را هموار می‌کند‎.‎

نهج‌البلاغه مشحون از دیدگاه‌هایی است که حضرت علی(ع) برای رسیدن به ‏مطلوب چه خود و چه پیروان شیعه را به آن سوق داده، پس شایسته است که ‏جامعه علمی که امروز در پی مطلوب است این باورها را مورد ارزیابی قرار ‏داده و بشناسد. طالبان علم، دانشجویان و دانش‌پژوهان و استادان و ‏آموزگاران جامعه نیز خود در این موضوع پیش‌گام هستند و با عشق و ارادت به ‏حضرت علی(ع) و مسیر ایشان نگاه می‌کنند، اما قطعاً آنچه که باید دنبالش باشند یا ‏طالب انجام آن از سوی دیگران هستند رسیدن و تحقق است. امروز بعد از ‏40 سال جامعه ما که بر مبنای یک حکومت مرتبط با این افکار شکل ‏گرفته نیل به این مقاصد را جزو اصلی‌ترین مسائل می‌داند‎.‎