کد خبر: ۴۱۹۶۳۸۹

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۳:۱۶

در یک نشست علمی مطرح شد

قرآن مورخان سطحی، عوامانه و غیرعلمی است/ ادعاهایی بدون منبع

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) با بیان اینکه نویسندگان قرآن مورخان حاضر نیستند نقدها را بپذیرند، گفت: چند مؤسسه در آمریکا علیه قرآن کار می‌کنند که متولیان اصلی آن هم یهودیان هستند؛ این مؤسسات مدعی نقد قرآن هستند ولی غیرعلمی، عوامانه و سطحی کار می‌کنند و مشکل ما با آنان هم در همین رویکرد غیرعلمی آنان است.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین عباسعلی براتی یزدی؛ عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص)، 8 بهمن ماه در نشست علمی «نقد قرآن‌پژوهی انتقادی میان رشته‌ای با تاکید بر قرآن مورخان» که از سوی پژوهشگاه مطالعات تقریبی برگزار شد، گفت: ویراستاران این کتاب (قرآن مورخان)، مقالاتی را جمع کرده‌اند و خودشان مدعی هستند که ما قصد داریم با روش تاریخی _ انتقادی، قرآن کریم را بررسی کنیم یعنی متن قرآن را از جهت اینکه از کجا پیدا شده است و سیر تحولی تاریخی آن چیست، بررسی کنیم به تعبیر دیگر، خود آنان از جمله آقای محمد علی میرمعزی که از ویراستاران اصلی است فقط یک مقاله ارائه داده است و کتاب نوشته خود او نیست.

وی با بیان اینکه مراد آنان از تاریخی _ انتقادی هم این است که ما گزاره‌های تاریخی را زیر سؤال می‌بریم، افزود: به این معنا که منابع تاریخی مسلمین را قبول نداریم و فقط از منابع مخالفین اسلام و قرآن بهره برده‌ایم؟ آیا این روش علمی است که ما در مورد کتاب دینی دیگران داوری کنیم ولی از منابع خود آن‌ها استفاده نکنیم؟

براتی با بیان اینکه نگاه آنان به قرآن به زعم خودشان، مؤمنانه و همدلانه نیست، اظهار کرد: در غرب وقتی سخن از نقد می‌شود یعنی من از چیزی خوشم نمی‌آید (انتقاد در مفهوم غربی یعنی چیزی که مورد رضایت ما نباشد) لذا می‌گویند از من دلیل نخواهید؛ امروزه نام این کار را اسلام‌فوبیا (نفرت از اسلام) می‌گذارند، در این کتاب هم اینطور است یعنی با روش علمی، قرآن را نقد نکرده است لذا گفته است چون مطالب قرآن با میل من سازگار نیست به آن انتقاد داریم.

دخالت میل و هوس در کار علمی

وی با بیان اینکه تاریخ هم از منظر نویسندگان این کتاب یعنی آن چیزی که ما گزینش می‌کنیم نه وقایعی که واقعا در طول تاریخ رخ داده است، افزود: اساس کار نویسندگان این کتاب براساس حب و بغض و هوس است و نه علم و منطق؛ در حالی که قرآن کریم فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ» یا «وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ» تفکر و پارادایم ما مسلمین به تبعیت از قرآن این منطق است که نباید حب و بغض باعث بی‌عدالتی شود ولی منطق آنان در نقد، میل است لذا گرچه ممکن است مخاطب عام داشته باشند ولی مخاطب عالم ندارند.

براتی اظهار کرد: اینها مدعی هستند که در روش خود از چند رشته علمی استفاده کرده‌اند ولی بنده معتقدم 70 رشته را مدنظر قرار داده‌اند؛ مدعی هستند که به کتیبه‌ها، نسخه‌ها و آثار باستانی مراجعه کرده‌اند ولی گفته‌اند چیز چندانی از این آثار هم وجود ندارد تا بتوانیم تاریخ‌نگاری کنیم و این هم از آن حرف‌های عجیب است زیرا وقتی سند چندانی در دست ندارید چگونه در مورد قرآن قضاوت تاریخی می‌کنید؟

براتی با بیان اینکه قرآن کریم، هویت مسلمین است لذا وقتی اظهارنظر دیگران را ببینیم ناقدانه و عالمانه مو را از ماست خواهیم کشید، تصریح کرد: نویسندگان این کتاب می‌گویند کتاب ما علمی است ولی چه دلیلی برای علمی بودن دارند؟ آیا مطالبی که در این کتاب آورده‌اند با تجربه و علم اثبات شده است؟ زیرا آن‌ها مدعی هستند که چیزی علمی است که به تجربه و علم در بیاید ولی سنخ کتاب از نوع سخنرانی و ادعا است همچنین وقتی مدعای میان‌رشته‌ای دارند باید مشخص کنند چه رشته‌ای؟ و اینکه آیا متخصصان هر رشته مورد استفاده قرار گرفته‌اند یا خیر؟ زیرا حریرباف برای حریر مناسب است و بوریاباف هم برای بافتن بوریا.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی افزود: هنوز خیلی از دانشگاه‌های غربی حاضر نیستند فلسفه و کلام مسیحی را یک رشته دانشگاهی حساب کنند ولی شما نویسندگان این کتاب چگونه از کلام استفاده کرده‌اید در حالی که آن را علم نمی‌دانید؟ یا نگاه شما به رابطه علم و دین چیست یعنی باید اتخاذ مبنا کنید تا روش شما علمی باشد.

وی با بیان اینکه علم از منظر غربی‌ها، قطعی نیست، گفت: علم جدید می‌گوید من ثابت نیستم و تا الان چیزی را یافته‌ام و ممکن است فردا امر متفاوتی بیابیم ضمن اینکه علم در غرب مدعی نیست که درباره دین، نظر و سخن دارد چون خود را کاملا از دین مجزا می‌داند ولی آیا شما دنبال این هستید که با علم، منکر قرآن کریم که نقلی محض است بشوید؟ همچنین علمی‌بودن در تعریف شما به معنای بی‌طرفی است؛ ولی آیا شما در نقد قرآن، حب و بغض نداشته‌اید؟ مطالبی که رسانه‌ها و سیاستمداران در ذهن شما فروکرده‌اند را مبنا قرار داده‌اید و این نوع مباحثه، ادعای شما را در مورد تحریف قرآن ثابت نمی‌کند.

براتی با طرح این پرسش که آیا نویسندگان این کتاب رویکرد بی‌طرفانه داشته‌اند، اظهار کرد: اگر رویکرد شما بی طرفی نیست چگونه مدعی علمی‌بودن هستید؟ اینکه از سخنان مستشرقین قبلی و فلان مؤسسه استشراقی در لندن خط گرفته‌اید کار شما علمی نیست و به همین دلیل هم از آن استقبال نمی‌شود برعکس ادعایی که خودتان مطرح کرده‌اند.

براتی بیان کرد: امیرمعزی گفته است کتاب ما را هم طرفداران و هم مخالفان به درستی نخوانده‌اند، سؤال من این است که شخص شما یک مقاله در انتهای آن دارید و قصد داشتید قرآن را از منظر شیعه، تحریف‌شده بدانید، ضمن اینکه این کتاب مجموعه مقالاتی است که تنها ویراستار آن هم شما نیستید، پس چگونه چنین داوری قاطعانه‌ای دارید ضمن اینکه چرا به نقدهایی که شده است پاسخ نمی‌دهید؟

رویکرد اختلاف‌افکنی کتاب

براتی با بیان اینکه ایراد دیگر این کتاب، آن است که تقریبی نیست و با موضع و احساسات عمل می‌کند، تصریح کرد: نویسندگان کتاب دنبال حقیقت‌یابی نیستند و دنبال کار فرهنگی مثبت هم نیستند که افراد بی‌دین و دیندار را کنار همدیگر قرار دهند تا سخن همدیگر را بهتر بشنوند. هفته‌ای به نام هفته جهانی همنوایی ادیان داریم که افراد بی دین را هم یک مکتب قرار داده است و افراد از ادیان مختلف در این هفته در کنار هم جمع می‌شوند ولی این کتاب چه نسبتی با این نوع هفته‌ها و برنامه‌ها دارد؟ شما غیرمسلمان را علیه مسلمان و مخالفان قرآن را علیه قرآن و پیروان قرآن دعوت به خشونت می‌کنید.

برخورد عوامانه و سطحی به نام علم

وی افزود: چند مؤسسه از جمله ایکسا در آمریکا علیه قرآن کریم کار می‌کنند که متولیان اصلی آن هم یهودیان هستند کما اینکه کسانی چون جان ونز برو هم که در مورد قرآن کار کرده است یهودی بود. این مؤسسات مدعی نقد قرآن کریم هستند ولی غیرعلمی، عوامانه و سطحی کار می‌کنند؛ مشکل ما با این نوع آثار در این مسئله است وگرنه اگر عالمانه و منطقی درباره قرآن کار کنند استقبال هم می‌کنیم ولی اینها در پوشش این کار دنبال اهداف شوم خود هستند.

استاد جامعه المصطفی بیان کرد: پرسش بنده از آنان این است که آیا شما با دین مشکل دارید؟ تا ما بدانیم آیا در نقد قرآن، پیش‌داوری کرده‌اید یا خیر؟ زیرا اگر کسی بی‌دین باشد و دین را افیون و خرافه بداند با این اطلاعات پیشینی وارد مطالعه قرآن خواهد شد کما اینکه به تورات و انجیل هم از این زاویه پرداخته‌اند.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی با بیان اینکه فردی نزد امام رضا(ع) آمد که دین را خرافه می‌دانست و ایشان در جواب او گفتند آیا اگر آخرت باشد ما که به دین عمل کرده‌ایم ضرر کرده‌ایم، ادامه داد: افراد اگر خالی‌الذهن باشند و کارکردی به دین نگاه کنند شبیه فرمایش امام رضا(ع)، رویکرد آنان هم متفاوت خواهد بود؛ هانری کربن، قرآن و تشیع را مطالعه کرد و اگر شیعه هم نشد زیبایی‌های قرآن و شیعه را بیان کرد و البته برخی انتقادات را هم داشت ولی افراد بعد از او در فرانسه رویکردی مغرضانه را در پیش گرفتند.

گزارشات غیرصادقانه از تاریخ 200 سال اخیر

وی افزود: فردی به حسین عبداللهی خوروش، با امکانات شخصی خود 2هزار مستشرق را پیدا کرد که مادح قرآن کریم شده بودند یعنی یا صددرصد مسلمان شدند و اگر نشده بودند هم رویکرد و پیش‌داوری منفی به قرآن کریم نداشتند و تمجید کردند که موریس بوکای فرانسوی یکی از آنان است؛ حال آیا نویسندگان قرآن مورخان که مدعی هستید که گزارش 200 ساله از آرای مستشرقان را درباره قرآن آورده‌اید چرا فقط مغرضان و مخالفان قرآن را آورده‌اید و چرا اسامی متعدد کسانی که با قرآن مسلمان شده‌اند را سانسور کردید؟ آیا شما در گزارش‌دهی خود صادق هستید؟

براتی با بیان اینکه آقای امیرمعزی با اینکه ایرانی است ولی شخصیت او در فرانسه شکل گرفته است و با این نگاه به نقد قرآن پرداخته است، گفت: سؤال دیگر ما این است که آیا مطالعات و اطلاعات شما همه‌جانبه است؟ بررسی قرآن سه شیوه دارد، بررسی متن، زمینه و منابع؛ شما در این سه گونه آیا همه مطالب را دارید یا بر اساس اطلاعات ناقص خود وارد داوری شده‌اید؟ البته خودشان مدعی هستند که ما سراغ باستان‌شناسی و نسخ و ... رفته‌ایم ولی چیز چندانی در دست نداریم پس چرا با وجود این همه نقائص، داوری قاطعانه کرده‌اید؟

وی افزود: جالب اینکه 3 جلد مطلب منتشر کردند و گفتند جلد چهارم هم، منابع است و چون منابع ما تکمیل نیست بعدا منتشر خواهیم کرد، آیا واقعا این روش، علمی است که ما کتابی را بدون منبع منتشر کنیم و چون منابع کامل نیست بعدا آن را ارائه دهیم؟ آیا جز این است که پولی گرفته‌اند و باید کار را فورا تحویل بدهند تا دستمزد بگیرند؟

فرار از انتقاد

وی تاکید کرد: این گروه انتقاد را با پیش‌داوری یکی گرفته‌اند و خودشان هم انتقادپذیر نیستند؛ در روزهای ابتدایی که کتاب منتشر شد چند نفر در غرب آن را نقد کردند و بنده و دیگران هم آن را نقد کردیم ولی جوابی درباره این نقدها ندادند و حتی بنده به آقای امیرمعزی ایمیل زدم ولی نوشت که به صلاح ما نیست جواب بدهیم.

وی تاکید کرد: نقص دیگر کتاب این است که نویسندگان مقالات این کتاب، هیچکدام به عربی مسلط نیستند و فقط مقدار کمی عربی خوانده‌اند ضمن اینکه اینها قرآن‌پژوه هم نیستند و اینکه کسی به چند اثر مراجعه کند به معنای قرآن‌پژوهی نیست.